Mở rộng cơ hội việc làm cho người khuyết tật và lao động nông thôn

Với người khuyết tật và nhiều lao động nông thôn, tìm được công việc phù hợp với sức khỏe, điều kiện gia đình là nhu cầu thiết thực. Tại phường Đông Sơn, cách tổ chức dạy nghề, đưa việc về từng tổ, từng nhà đang giúp người dân có thêm thu nhập, đồng thời đặt ra yêu cầu gắn đào tạo với nguồn việc lâu dài.

Người lao động làm hàng thủ công tại Doanh nghiệp Tạo việc làm Tươi Sáng, phường Đông Sơn.

Công việc vừa sức tại nhà

Bị khuyết tật ở mắt, bà Nguyễn Thị Quế, sinh năm 1957, gặp nhiều khó khăn khi làm ruộng. Khoảng năm 2017, thông qua bà Lê Thị Thuận, Giám đốc Doanh nghiệp Tạo việc làm Tươi Sáng ở phường Đông Sơn, bà bắt đầu học làm hàng thủ công rồi nhận việc về nhà. Ban đầu chưa biết nghề, bà Quế được hướng dẫn từng bước để làm theo mẫu. Khi sản phẩm thay đổi, bà lại học thêm cách làm. Qua thời gian, từ người cần chỉ dẫn, bà đã thành thạo và có thể hướng dẫn cho những người tham gia sau tại một số nhóm nhận hàng.

Theo bà Quế, sau khi lo xong cơm nước, việc nhà, bà tranh thủ làm hàng. Những ngày có việc, bà kiếm được khoảng 50.000 - 60.000 đồng, tùy thời gian và số sản phẩm hoàn thành. Nhận nguyên liệu về nhà giúp bà hạn chế đi lại, chủ động thu xếp công việc theo sức khỏe và sinh hoạt của gia đình. Sự linh hoạt ấy cũng phù hợp với nhiều thành viên trong một tổ nhận hàng tại khu vực xã Đông Hòa cũ, nay thuộc phường Đông Sơn. Nhóm hiện có gần 60 thành viên, nhiều người đã lớn tuổi, vừa làm ruộng, vừa trông cháu. Đến mùa vụ, mọi người giảm việc đan lát để tập trung cho đồng áng, xong mùa lại tiếp tục nhận hàng.

Để công việc đến được với từng gia đình, cần có người tập hợp lao động, tiếp nhận mẫu và hướng dẫn kỹ thuật. Công việc ấy được bà Thuận gây dựng từ chính trải nghiệm tìm nghề của mình. Gặp khó khăn về vận động sau tai nạn giao thông năm 2009, bà tìm hiểu, học hỏi nghề đan lát rồi vận động những người có nhu cầu cùng tham gia. Từ tổ sản xuất ban đầu, năm 2016 bà thành lập doanh nghiệp, tổ chức làm các mặt hàng như túi xách, cặp đựng tài liệu, giỏ hoa, mâm, làn, hộp đựng giấy.

Đến nay, theo bà Thuận, doanh nghiệp kết nối khoảng 150 người qua 7 tổ, trong đó có người cao tuổi, người khuyết tật. Khi có mẫu mới, người nhận việc được hướng dẫn rồi mang nguyên liệu về nhà làm. Tại các tổ, người đã thành thạo hỗ trợ người mới, giúp các thành viên từng bước đáp ứng yêu cầu của từng đợt hàng.

Bà Thuận cho biết, thu nhập từ công việc khoảng 1,5 triệu đến hơn 2 triệu đồng/người/tháng, tùy thời gian làm và lượng sản phẩm hoàn thành. Khoản thu bổ sung giúp người lao động trang trải thêm chi phí sinh hoạt, nhất là những người khó tìm được việc làm tập trung.

Gắn học nghề với nguồn việc lâu dài

Để các tổ có việc, bà Thuận phải tìm đối tác, tiếp nhận mẫu và hướng dẫn người lao động làm theo yêu cầu từng đơn hàng. Đây cũng là phần việc khiến bà dành nhiều công sức từ những ngày đầu gây dựng doanh nghiệp. Bà Thuận cho biết, thời gian đầu, lượng việc còn ít, việc tìm đầu mối tiếp nhận sản phẩm gặp nhiều khó khăn. Qua quá trình liên hệ với các cơ sở, nguồn hàng mới từng bước được mở rộng. Khi nhận mẫu mới, bà học cách làm rồi hướng dẫn lại cho các tổ.

Từ phía tổ chức hỗ trợ, bà Lê Thị Hằng, Hội trưởng Hội Bảo trợ người khuyết tật, trẻ mồ côi phường Đông Sơn, cho biết: “Hội hiện có 1.928 hội viên. Việc kết nối việc làm còn gặp khó khăn do sức khỏe của nhiều người không bảo đảm. Một số đang làm tại các cơ sở sản xuất, một số kiếm sống bằng bán hàng nhỏ lẻ. Nhu cầu và khả năng lao động khác nhau đòi hỏi việc hỗ trợ phải sát với hoàn cảnh từng người”.

Trong các cơ sở hội đang nắm bắt, Doanh nghiệp Tạo việc làm Tươi Sáng là đầu mối tạo việc làm gắn bó lâu dài với người cao tuổi, người khuyết tật. Bà Hằng ghi nhận sự chủ động, trách nhiệm của bà Thuận trong tổ chức công việc cho người tham gia. Cách nhận hàng về nhà cũng tạo điều kiện cho những người còn khả năng lao động nhưng khó đi làm tập trung có thêm nguồn thu.

Để kết nối thêm những trường hợp có nhu cầu, hội tiếp tục nắm bắt hoàn cảnh hội viên, phối hợp với UBND phường, các hội, đoàn thể và doanh nghiệp tìm công việc phù hợp; quan tâm hỗ trợ người khuyết tật có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Với những người sức khỏe hạn chế, việc lựa chọn công việc cần tính đến khả năng thực hiện từng công đoạn và điều kiện tham gia của họ.

Về phía doanh nghiệp, bà Thuận mong tiếp tục đưa việc đến những nơi có người đứng ra tập hợp lao động. Để mở rộng, doanh nghiệp cần tìm thêm đối tác, duy trì nguồn hàng và bảo đảm khả năng hướng dẫn khi thay đổi sản phẩm. Sự phối hợp tại cơ sở vì thế cần theo sát cả nhu cầu của người tìm việc và khả năng tiếp nhận của nơi tổ chức sản xuất.

Với bà Quế, nghề đã học giúp bà có thêm thu nhập, rồi có thể hướng dẫn người khác cùng làm. Để cơ hội ấy đến với nhiều người hơn, việc dạy nghề cần gắn với duy trì đơn hàng và thanh toán tiền công đầy đủ. Đó là những điều kiện thiết thực để người khuyết tật, lao động nông thôn tiếp tục có thu nhập từ công việc ngay tại nơi sinh sống.

Bài và ảnh: Tăng Thúy