Iran lập hội đồng 3 thành viên tạm thời lãnh đạo đất nước

Hãng thông tấn IRNA ngày 1/3 đưa tin, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, Chánh án Tòa án Tối cao và một thành viên Hội đồng Giám hộ Hiến pháp sẽ tạm thời điều hành đất nước trong giai đoạn chuyển tiếp sau khi Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei qua đời.

Lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei chủ trì cuộc họp cùng các lãnh đạo của đất nước. Ảnh minh họa: AP

Theo IRNA, ba quan chức này sẽ đảm nhiệm vai trò lãnh đạo trong thời gian chuyển tiếp, song chưa công bố cụ thể thời hạn áp dụng cũng như phạm vi thẩm quyền của từng người trong cơ chế điều hành tạm thời.

Theo Hiến pháp Iran, Lãnh tụ tối cao là người giữ vị trí quyền lực cao nhất trong hệ thống chính trị, có thẩm quyền chỉ huy lực lượng vũ trang và quyết định các vấn đề chiến lược của quốc gia. Trong trường hợp khuyết vị trí này, Hội đồng Chuyên gia – cơ quan do người dân bầu ra – có trách nhiệm lựa chọn người kế nhiệm.

Giới quan sát cho rằng việc thiết lập cơ chế lãnh đạo tạm thời nhằm bảo đảm tính liên tục của bộ máy nhà nước trong bối cảnh tình hình khu vực còn nhiều biến động. Quyết định này được đưa ra không lâu sau khi truyền thông Iran xác nhận ông Khamenei thiệt mạng trong các cuộc không kích nhằm vào Tehran.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. Ảnh: Tass

Tổng thống Pezeshkian hiện là người đứng đầu nhánh hành pháp, trong khi Chánh án Tòa án Tối cao phụ trách nhánh tư pháp. Hội đồng Giám hộ Hiến pháp có vai trò giám sát việc tuân thủ Hiến pháp và xem xét các dự luật do Quốc hội thông qua.

Cũng trong ngày 1/3, hãng tin TASS dẫn phát biểu của Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, khẳng định sẽ “không bỏ qua” các cuộc tấn công vào nước này, cũng như việc Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng. Trong khi đó, IRNA dẫn thông cáo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nêu rõ lực lượng vũ trang Iran “kiên quyết đáp trả”, tiếp tục đi theo con đường của Lãnh tụ Tối cao, đồng thời kêu gọi tất cả các tầng lớp xã hội Iran “đoàn kết, cho thế giới thấy sự thống nhất của người dân Iran”. Tuyên bố nêu rõ Iran sẽ trừng phạt “những người đã tấn công nước Cộng hòa Hồi giáo”.

Trong diễn biến liên quan, Truyền hình nhà nước Iran đưa tin chính quyền nước này đã tuyên bố quốc tang 40 ngày để tưởng niệm Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người được thông báo đã thiệt mạng trong các cuộc không kích trước đó.

Theo thông báo, 7 ngày đầu tiên trong thời gian quốc tang sẽ là những ngày không làm việc trên toàn quốc. Các hoạt động chính thức dự kiến được tổ chức nhằm tưởng nhớ nhà lãnh đạo đã giữ cương vị cao nhất trong hệ thống chính trị Iran suốt hơn ba thập niên.

Hiện chưa có thông tin chi tiết về kế hoạch tổ chức tang lễ cấp quốc gia cũng như tiến trình lựa chọn người kế nhiệm vị trí Lãnh tụ tối cao. Theo Hiến pháp Iran, Hội đồng Chuyên gia sẽ chịu trách nhiệm xem xét và lựa chọn lãnh đạo mới.

Lê Hà.

Nguồn: Tass