Iran đề xuất hòa giải, các nước láng giềng ra cảnh báo đanh thép

Cục diện an ninh Trung Đông đang đứng trước những tín hiệu trái chiều khi lãnh đạo Iran bao gồm Tổng thống và Lãnh tụ tôi cáo đã đưa ra những tuyên bố quan trọng nhằm hạ nhiệt căng thẳng và mở ra lộ trình hòa giải với các quốc gia láng giềng tại Trung Đông sau các hành động quân sự gần đây của Teheran. Tuy nhiên, các quốc gia láng giềng đưa ra cảnh báo đanh thép

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. Ảnh: Wanaen

Nhân dịp năm mới Nowruz của Iran, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã đưa ra những tuyên bố quan trọng nhằm xoa dịu căng thẳng khu vực và khẳng định lập trường hòa bình của đất nước. Về vũ khí hạt nhân, ông Pezeshkian khẳng định Iran không tìm kiếm vũ khí hạt nhân và nhắc lại sắc lệnh tôn giáo của Lãnh đạo Tối cao coi loại vũ khí này là bị cấm.

Về quan hệ với các nước láng giềng, ông Pezeshkian nhấn mạnh Iran không muốn chiến tranh hay xung đột với các quốc gia Hồi giáo, gọi họ là “anh em” , Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đề xuất thành lập một cấu trúc an ninh Trung Đông với sự tham gia của các quốc gia trong khu vực, với mục tiêu là nhằm tự chủ an ninh khu vực mà không cần sự can thiệp của các cường quốc phương Tây. Đề xuất này hướng tới việc kết nối an ninh và kinh tế giữa Iran với các nước như Saudi Arabia, UAE, Qatar, Iraq, Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan.

Đề cập đến những thiệt hại trong quan hệ giữa Iran với một số quốc gia Ả rập vùng Vịnh Ba Tư do các cuộc tấn công của Mỹ - Israel và các đòn đáp trả sau đó của Iran, ông Pezeshkian khẳng định Iran không có ý định gây chiến hay xung đột với bất kỳ quốc gia Hồi giáo nào.

Cũng trong dịp năm mới Nowruz , Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã đưa ra một thông điệp bằng văn bản với nội dung “kẻ thù đã bị đánh bại”. Lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã đặt ra khẩu hiệu cho năm mới là năm của “nền kinh tế kháng chiến dưới sự đoàn kết và an ninh quốc gia”. Ông kêu gọi người dân đoàn kết bất kể sự khác biệt về chính trị hay tôn giáo để vượt qua áp lực từ bên ngoài.

Khác với giọng điệu cứng rắn với phương Tây, ông thể hiện quan điểm hòa giải với các nước láng giềng Hồi giáo. Ông khẳng định quân đội Iran và các lực lượng “trục kháng chiến” không liên quan đến các vụ tấn công gần đây tại Thổ Nhĩ Kỳ và Oman, gọi đó là âm mưu “cắm cờ giả” của Israel nhằm chia rẽ Iran với các nước láng giềng.

Ông kêu gọi Afghanistan và Pakistan chấm dứt xung đột và thiết lập quan hệ tốt đẹp hơn, đồng thời khẳng định Iran sẵn sàng hỗ trợ quá trình này.

Trái ngược với kỳ vọng của Tehran, các Bộ trưởng Ngoại giao từ 12 quốc gia Trung Đông (bao gồm khối GCC và các đối tác) đã nhóm họp khẩn cấp tại Riyadh để thảo luận về cuộc khủng hoảng leo thang. Hội nghị đã đưa ra một tuyên bố chung mang tính răn đe mạnh mẽ

Các bộ trưởng ngoại giao của các nước Ả Rập và Hồi giáo tập trung tham dự cuộc họp về an ninh khu vực tại Riyadh, Ả Rập Xê Út. Ảnh: Reuters

Các nhà lãnh đạo chỉ trích trực diện các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran vào cơ sở hạ tầng dân sự và dầu mỏ trong khu vực. Nhóm 12 nước yêu cầu Iran phải chấm dứt ngay lập tức việc hỗ trợ các nhóm dân quân ủy nhiệm và tôn trọng biên giới quốc gia của các láng giềng.

Tuyên bố khẳng định mọi đề xuất an ninh sẽ trở nên vô nghĩa nếu Iran không thể hiện sự chân thành bằng các bước đi thực tế trên thực địa. Các quốc gia vùng Vịnh khẳng định họ sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết, bao gồm cả quân sự, để bảo vệ chủ quyền trước những gì họ gọi là “sự xâm lược của Iran”.

Nhật Lệ

Nguồn: Xinhua, Wana news agency