Gìn giữ di sản để phát triển du lịch

Định Hòa là vùng đất có truyền thống lịch sử, văn hóa lâu đời. Tự hào về mảnh đất quê hương mình, người dân nơi đây đã và đang chung tay gìn giữ và phát huy các giá trị di sản.

Một góc di tích Phủ Cẩm, xã Định Hòa.

Về thôn Cẩm Trướng, xã Định Hòa, Phủ Cẩm hiện lên giữa không gian sông núi yên bình. Lưng tựa quần thể núi Voi, mặt hướng ra sông Cầu Chày, cách ngã ba Bông khoảng 1km, nơi đây lưu giữ những câu chuyện dân gian và niềm thành kính của bao thế hệ. Dòng sông vẫn chảy qua những mùa mưa nắng, còn ký ức về đất và người được gìn giữ trong nếp sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng.

Theo tài liệu lưu giữ tại Phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Định Hòa: Dưới thời vua Trần Thánh Tông, làng Cẩm Trướng liên tiếp gặp thiên tai và dịch bệnh hoành hành. Giữa bối cảnh đó, trong làng có vợ chồng ông Hoàng Trung và bà Nguyễn Thị Phương giàu lòng nhân ái, thường xuyên giúp đỡ dân nghèo nhưng lại muộn đường con cái. Sau khi lập đàn cầu khấn, bà Phương nằm mộng thấy rồng vàng hóa chim trĩ rồi mang thai, sinh ra một cô con gái thông minh, xinh đẹp, đặt tên là Bạch Hoa. Kỳ lạ thay, từ khi nàng chào đời, thiên tai dịch bệnh bỗng nhiên chấm dứt, mùa màng trở nên bội thu và người dân có được cuộc sống ấm no. Tuy nhiên, năm 21 tuổi, Bạch Hoa không may tử nạn do chìm thuyền trong một trận giông bão lớn trên sông. Để tưởng nhớ và tri ân công đức của nàng, dân làng đã an táng và lập miếu thờ ngay ven bờ sông Cầu Chày. Nơi đây về sau được tôn kính gọi là Phủ Cẩm.

Trải qua thời gian và những biến động lịch sử, Phủ Cẩm từng xuống cấp. Năm 2015, bằng sự đóng góp của các nhà hảo tâm, Nhân dân và con em xa quê, di tích được tu bổ, tôn tạo khang trang. Hằng năm vào mùng 10 tháng giêng (ngày sinh nàng Bạch Hoa) và ngày 13/6 âm lịch (ngày mất nàng Bạch Hoa), Nhân dân trong vùng tổ chức dâng hương tại di tích Phủ Cẩm để tưởng nhớ công lao của nàng. Năm 2019, di tích Phủ Cẩm được Chủ tịch UBND tỉnh công nhận là điểm du lịch cấp tỉnh.

Với sự linh thiêng của Phủ Cẩm, cùng vẻ đẹp thơ mộng của vùng đất này, hằng năm di tích thu hút hàng nghìn du khách thập phương đến tham quan, chiêm bái.

Chị Lê Thị Quỳnh, phường Hạc Thành - du khách đến tham quan Phủ Cẩm chia sẻ: “Đến với Phủ Cẩm, tôi cảm thấy tâm hồn mình thực sự thanh thản, thư thái và tràn đầy năng lượng. Chuyến tham quan, chiêm bái tại đây đã mang lại cho tôi những trải nghiệm khó quên. Nếu có điều kiện, tôi nhất định sẽ quay lại nơi này nhiều lần nữa để vãn cảnh, cầu bình an và may mắn cho bản thân cùng gia đình”.

Từ câu chuyện Phủ Cẩm, có thể thấy sức sống của di sản luôn gắn chặt với cộng đồng. Việc người dân am hiểu từng nghi lễ, trân trọng từng dấu tích không chỉ giúp bảo vệ không gian văn hóa làng quê, mà còn góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của di tích.

Hiện nay, xã Định Hòa có 8 di tích lịch sử, văn hóa được xếp hạng, gồm 2 di tích cấp quốc gia và 6 di tích cấp tỉnh. Điện Thừa Hoa, từ đường Phúc Quang cùng các di tích trên địa bàn tạo nên nguồn lực quan trọng cho địa phương phát triển du lịch tâm linh.

Để bảo tồn hệ thống di tích, chính quyền địa phương đã rà soát, kiểm kê, đánh giá hiện trạng và lập hồ sơ đề nghị hỗ trợ kinh phí tu bổ những hạng mục xuống cấp. Phối hợp với đoàn thanh niên xây dựng biển chỉ dẫn, bảng thông tin, nội dung giới thiệu di tích; tăng cường giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Những việc làm ấy giúp di sản hiện diện gần gũi hơn trong đời sống, bồi dưỡng ý thức gìn giữ quê hương từ tuổi học trò.

Bà Ngô Thị Hạnh, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Định Hòa, cho biết: “Xã Định Hòa sở hữu tiềm năng lớn để phát triển du lịch tâm linh. Để hiện thực hóa mục tiêu này, địa phương tiếp tục tăng cường quản lý, huy động các nguồn lực tu bổ, tôn tạo di tích; quan tâm hoàn thiện hạ tầng giao thông và phát triển dịch vụ phục vụ du khách. Cùng với đó là định hướng kết nối các điểm đến trong xã với cụm di tích thắng cảnh Hàn Sơn, động Đồng Cổ, làng du lịch Yên Trung... từng bước hình thành những tuyến du lịch liên kết hấp dẫn để thu hút đông đảo du khách thập phương đến tham quan, chiêm bái”.

Bên dòng sông Cầu Chày, những di tích đã lưu giữ chiều sâu ký ức của Định Hòa. Gìn giữ được hồn cốt quê hương cũng là cách để khai thác giá trị di sản văn hóa tạo nên sức hấp dẫn riêng của vùng đất Định Hòa, phát triển du lịch, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Bài và ảnh: Xuân Thùy