Từ quy hoạch kéo dài đến tầm nhìn đô thị xanh

(Baothanhhoa.vn) - Nằm giữa trung tâm đô thị Thanh Hóa, Hồ Thành không chỉ mang dấu ấn lịch sử của Thành cổ Hạc Thành mà còn giữ vị trí quan trọng trong cấu trúc đô thị. Tuy nhiên, sau nhiều năm quy hoạch, khu vực vẫn chưa được chỉnh trang đồng bộ, đời sống người dân còn chịu những tác động từ quy hoạch kéo dài. Ý tưởng Vườn Hạc Thành mở ra kỳ vọng đánh thức giá trị di sản, kiến tạo không gian xanh và tạo diện mạo mới cho đô thị trung tâm.

Hồ Thành - Từ dấu ấn lịch sử đến kiến tạo giá trị cho tương lai

Từ quy hoạch kéo dài đến tầm nhìn đô thị xanh

Nằm giữa trung tâm đô thị Thanh Hóa, Hồ Thành không chỉ mang dấu ấn lịch sử của Thành cổ Hạc Thành mà còn giữ vị trí quan trọng trong cấu trúc đô thị. Tuy nhiên, sau nhiều năm quy hoạch, khu vực vẫn chưa được chỉnh trang đồng bộ, đời sống người dân còn chịu những tác động từ quy hoạch kéo dài. Ý tưởng Vườn Hạc Thành mở ra kỳ vọng đánh thức giá trị di sản, kiến tạo không gian xanh và tạo diện mạo mới cho đô thị trung tâm.

Khu vực Hồ Thành ngày nay. (Video của Quang Trung)

Quy hoạch cũ và những khoảng trống trong lòng đô thị

Giữa nhịp phát triển ngày càng sôi động của đô thị Thanh Hóa, khu vực Hồ Thành mang một diện mạo khá đặc biệt. Đây vừa là địa bàn tập trung nhiều cơ quan hành chính, công trình công cộng, vừa đan xen những khu dân cư hình thành từ lâu đời. Bao quanh khu vực là các tuyến đường quan trọng như đại lộ Lê Lợi, Hạc Thành, Triệu Quốc Đạt, Dương Đình Nghệ, Hàng Đồng... tạo nên vị trí kết nối thuận lợi trong cấu trúc đô thị trung tâm.

Từ quy hoạch kéo dài đến tầm nhìn đô thị xanh

Người dân sống trong khu vực Hồ Thành gặp nhiều khó khăn trong cải tạo nhà ở, phải sống trong những căn nhà lụp xụp kéo dài nhiều năm qua.

Đằng sau diện mạo tưởng như đã định hình ấy là những vấn đề tồn tại nhiều năm. Những ngôi nhà cũ nằm xen kẽ các cơ quan hành chính, công trình công cộng, những khu dân cư có mật độ xây dựng cao, hạ tầng chưa đồng bộ và hệ thống mặt nước, cây xanh chưa được tổ chức thành một chỉnh thể thống nhất. Trong khi đó, dấu tích của Thành cổ Hạc Thành - một phần ký ức lịch sử của đô thị vẫn hiện diện qua hệ thống hồ nước (hào thành) và cấu trúc không gian còn lưu lại, nhưng chưa thực sự được nhận diện, phát huy tương xứng.

Ngày 17/12/2019, UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 5348/QĐ-UBND phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng khu vực Hồ Thành, thành phố Thanh Hóa (cũ). Theo quy hoạch, khu vực được xác định là trung tâm hành chính, chính trị, văn hóa, thương mại, dịch vụ cấp tỉnh và khu dân cư cao cấp thuộc nội thành. Tuy nhiên, từ quy hoạch đến hiện thực là một khoảng cách không nhỏ.

Từ quy hoạch kéo dài đến tầm nhìn đô thị xanh

Sau nhiều năm được phê duyệt, việc triển khai các nội dung của đồ án chưa đồng bộ, khiến một số khu vực vẫn mang dáng dấp của những khu dân cư cũ, công trình kiến trúc tồn tại qua nhiều thời kỳ.

Phần lớn là nhà 2-3 tầng được xây dựng từ lâu, chất lượng đã xuống cấp; một số nhà mái tôn một tầng, nhà tạm không bảo đảm chất lượng, ảnh hưởng đến cảnh quan chung. Bên cạnh những công sở mới, vẫn có không ít công trình cũ, hình thức kiến trúc lạc hậu, cần được chỉnh trang hoặc nghiên cứu phương án di dời, thay thế.

Hệ thống giao thông đối ngoại tương đối đầy đủ, nhưng các tuyến đường nội khu ở một số vị trí còn nhỏ hẹp, hạ tầng kỹ thuật đi kèm chưa được đầu tư đồng bộ. Hệ thống thoát nước cơ bản đáp ứng yêu cầu, song có thể xảy ra tình trạng ứ đọng cục bộ khi mưa lớn kéo dài. Những hạn chế này cho thấy việc chỉnh trang khu vực không thể chỉ dừng ở cải tạo từng công trình riêng lẻ mà cần một giải pháp tổng thể, gắn kết kiến trúc, giao thông, thoát nước, cây xanh và không gian công cộng.

Từ quy hoạch kéo dài đến tầm nhìn đô thị xanh

Khu vực hồ nước - dấu tích xưa còn lại đến nay.

Đối với người dân sinh sống trong khu vực, câu chuyện quy hoạch không chỉ nằm ở những chỉ tiêu sử dụng đất hay bản vẽ kiến trúc. Điều họ quan tâm hơn cả là quyền lợi, điều kiện sinh hoạt và khả năng ổn định cuộc sống khi quy hoạch kéo dài qua nhiều năm.

Từ quy hoạch kéo dài đến tầm nhìn đô thị xanh

Thực tế, khi một đồ án quy hoạch kéo dài mà chưa được triển khai đồng bộ, tâm lý chờ đợi, băn khoăn của người dân là điều khó tránh khỏi. Nếu không được thông tin đầy đủ về định hướng, tiến độ và phương án tổ chức thực hiện, quy hoạch rất dễ trở thành một rào cản đối với nhu cầu cải tạo nhà ở, đầu tư, ổn định cuộc sống của người dân. Bởi vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là có một đồ án mới, mà còn phải giải quyết được những tồn tại của quá trình thực hiện quy hoạch trước đây, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, cộng đồng và người dân.

Từ quy hoạch kéo dài đến tầm nhìn đô thị xanh

Toàn cảnh khu vực Hồ Thành ngày nay.

Vườn Hạc Thành - đánh thức di sản, kiến tạo không gian xanh

Nếu quy hoạch năm 2019 tập trung tổ chức khu vực trung tâm hành chính, chính trị, thương mại, dịch vụ và dân cư, thì ý tưởng Vườn Hạc Thành mở ra một cách tiếp cận mới: lấy giá trị lịch sử của Thành cổ Hạc Thành làm nền tảng, lấy diện tích cây xanh, mặt nước làm cấu trúc chủ đạo để tổ chức không gian đô thị.

Từ quy hoạch kéo dài đến tầm nhìn đô thị xanh

Phương án đề xuất điều chỉnh quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 khu vực Hồ Thành có quy mô khoảng 56,6ha.

Theo hồ sơ ý tưởng của Công ty CP Tập đoàn Taseco - Hà Nội, khu vực nghiên cứu có quy mô khoảng 56,6ha. Phương án hướng tới nhận diện lại cấu trúc thành cổ, tổ chức các trục không gian kết nối, đồng thời hình thành hệ thống cảnh quan cây xanh, mặt nước, quảng trường và các khu chức năng công cộng, văn hóa, dịch vụ, dân cư. Trong đó, khu vực lõi thành cổ được định hướng trở thành điểm nhấn về cảnh quan và nhận diện di sản.

Từ quy hoạch kéo dài đến tầm nhìn đô thị xanh

Điểm nhấn của phương án đề xuất quy hoạch là Vườn Hạc Thành.

Điểm đáng chú ý là Vườn Hạc Thành không chỉ được hình dung như một công viên hay không gian cây xanh đơn thuần. Xa hơn, đây là ý tưởng tái tạo hình ảnh Thành cổ Hạc Thành trong lòng đô thị hiện đại, kết nối những dấu tích lịch sử vốn còn phân tán thành một chỉnh thể không gian có giá trị văn hóa, sinh thái và cộng đồng.

Từ quy hoạch kéo dài đến tầm nhìn đô thị xanh

Những dấu tích còn lại của Thành cổ Hạc Thành là hệ thống hồ, hào nước và cấu trúc không gian liên quan.

Thành cổ Hạc Thành gắn với quá trình hình thành, phát triển của trung tâm hành chính, chính trị của Thanh Hóa. Qua những biến động lịch sử và quá trình đô thị hóa, hình thái thành cổ đã có nhiều thay đổi. Những dấu tích còn lại, trong đó có hệ thống hồ, hào nước và cấu trúc không gian liên quan, là những thành tố quan trọng tạo nên ký ức đô thị. Việc nghiên cứu phục hồi, nhận diện các yếu tố này không chỉ góp phần gìn giữ giá trị lịch sử mà còn tạo cơ hội để người dân, du khách hiểu hơn về vùng đất nơi mình đang sống.

Theo phương án đề xuất, hệ thống cây xanh, mặt nước, quảng trường và các trục đi bộ sẽ được tổ chức có tính kết nối, tạo không gian mở phục vụ cộng đồng. Những khoảng xanh không chỉ cải thiện cảnh quan, điều hòa khí hậu mà còn tạo thêm địa điểm vui chơi, nghỉ ngơi, tập luyện thể thao cho người dân.

Các không gian văn hóa, công cộng được bố trí gắn với câu chuyện lịch sử, góp phần đưa di sản đến gần hơn với đời sống thường ngày.

Từ quy hoạch kéo dài đến tầm nhìn đô thị xanh

Theo Kiến trúc sư Ngô Ngọc Thực, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch - Kiến trúc Thanh Hóa, Hồ Thành là khu vực có ý nghĩa đặc biệt trong cấu trúc đô thị Thanh Hóa, bởi nơi đây hội tụ cả giá trị lịch sử, cảnh quan và chức năng hành chính, đô thị. Qua thời gian, các dấu tích của Thành cổ Hạc Thành vẫn còn được nhận diện thông qua hệ thống hồ (hào nước) và một số cấu trúc không gian.

Tuy nhiên, các yếu tố này hiện vẫn tồn tại rời rạc, thiếu sự kết nối và chưa phát huy hết giá trị. Vì vậy, cần nghiên cứu phương án tổ chức không gian theo hướng khôi phục cấu trúc thành cổ, kết nối các công trình mang dấu ấn lịch sử với hệ thống 4 cửa thành (Tiền, Hậu, Tả, Hữu), qua đó từng bước tái hiện không gian và diện mạo lịch sử của khu vực.

Yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm tính kế thừa, gìn giữ tối đa những dấu tích lịch sử còn lại, đồng thời xử lý đồng bộ các vấn đề về giao thông, hạ tầng kỹ thuật, cao độ nền và thoát nước. Trên cơ sở đó, nghiên cứu quy hoạch các công trình kiến trúc đặc trưng, tạo điểm nhấn cho khu vực trung tâm, bảo đảm sự kết nối hài hòa giữa giao thông, mặt nước, cây xanh và các trục không gian đô thị Thanh Hóa.

Từ quy hoạch kéo dài đến tầm nhìn đô thị xanh

Sau nhiều năm quy hoạch, khu vực Hồ Thành chưa có nhiều thay đổi.

Tuy nhiên, từ ý tưởng đến hiện thực vẫn còn nhiều vấn đề cần được tính toán kỹ lưỡng. Hồ Thành hiện là khu vực đô thị đã hình thành, có nhà ở, công trình công cộng, cơ quan, đơn vị và đời sống dân cư ổn định. Vì vậy, việc tổ chức lại không gian cần đánh giá đầy đủ hiện trạng, xác định rõ phạm vi, quy mô, lộ trình và nguồn lực thực hiện.

Cùng với đó, quyền lợi của người dân phải được đặt ở vị trí quan trọng trong quá trình triển khai. Các phương án liên quan đến nhà ở, giải phóng mặt bằng, tái định cư, bồi thường, hỗ trợ cần được công khai, minh bạch. Đây là điều kiện quan trọng để tạo sự đồng thuận, hạn chế những vướng mắc phát sinh khi tổ chức thực hiện.

Từ một khu vực còn nhiều bất cập, khu vực Hồ Thành đang đứng trước cơ hội được nhìn nhận bằng tư duy quy hoạch lấy con người, cảnh quan và di sản làm trung tâm. Giá trị của Vườn Hạc Thành vì thế không chỉ nằm ở những bản vẽ kiến trúc hay diện tích cây xanh được hình thành, mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa ý tưởng thành không gian sống thực chất.

Từ quy hoạch kéo dài đến tầm nhìn đô thị xanh

Đại diện Công ty CP Tập đoàn Taseco - Hà Nội trình bày phương án đề xuất điều chỉnh quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 khu vực Hồ Thành.

Tại buổi làm việc với Công ty CP Tập đoàn Taseco về phương án đề xuất điều chỉnh quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 khu vực Hồ Thành, Chủ tịch UBND tỉnh Tô Anh Dũng nhấn mạnh: Những vướng mắc về mặt bằng, công trình hiện trạng cần được rà soát, đề xuất phương án xử lý đồng bộ, không để ảnh hưởng đến mục tiêu chỉnh trang cảnh quan.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Công ty CP Tập đoàn Taseco bổ sung các không gian văn hóa, dịch vụ, trải nghiệm và vui chơi giải trí phù hợp với nhiều lứa tuổi; khai thác các giá trị lịch sử, văn hóa đặc trưng của Thanh Hóa để hình thành điểm đến hấp dẫn, có sức sống và khả năng thu hút người dân, du khách. Đồng thời, nghiên cứu kỹ mật độ xây dựng, quy mô dân cư, phương án tái định cư, bảo đảm hài hòa lợi ích của người dân và yêu cầu phát triển đô thị.

Người dân mong đợi không chỉ một quy hoạch đẹp, mà là sự thay đổi có thể cảm nhận trong đời sống. Để kỳ vọng ấy trở thành hiện thực, quy hoạch cần đi cùng quyết tâm thực hiện, nguồn lực phù hợp và một lộ trình rõ ràng. Khi đó, Vườn Hạc Thành mới thực sự trở thành nơi kết nối quá khứ với hiện tại, tạo thêm động lực cho đô thị Thanh Hóa phát triển theo hướng xanh, văn minh và giàu bản sắc.

Lê Hợi

Tin liên quan:
  • Từ quy hoạch kéo dài đến tầm nhìn đô thị xanh
    Lớp trầm tích trong cấu trúc kiến trúc và cảnh quan đô thị xưa

    Hồ Thành không chỉ là một trong những dấu tích của thành lũy xưa mà còn là thành tố quan trọng trong cấu trúc kiến trúc, cảnh quan và môi trường đô thị Thanh Hóa. Qua những biến động lịch sử, hệ thống hào nước, không gian mặt hồ cùng các lớp trầm tích văn hóa góp phần gợi lại diện mạo của một đô thị tỉnh lỵ hình thành từ đầu thế kỷ XIX.

Bình luận

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Tin cùng chuyên mục

Món ngon những ngày trở gió...

Món ngon những ngày trở gió...

Văn hóa - Giải trí
(Baothanhhoa.vn) - Khi trời trở gió, người ta thường tìm về những món ăn nóng hổi, đậm đà hương vị quê nhà. Những món ăn thân thuộc trong mâm cơm gia đình như bát canh móng giò hầm măng khô hay đĩa bánh cuốn thơm mềm nơi góc chợ, góc phố không chỉ đánh thức vị giác mà...
Đầu tư phát triển văn hóa xứ Thanh: Từ hoàn thiện thiết chế đến nâng cao chất lượng thụ hưởng

Đầu tư phát triển văn hóa xứ Thanh: Từ hoàn thiện thiết chế đến nâng cao chất lượng thụ hưởng

Báo hằng tháng
(Baothanhhoa.vn) - Đầu tư thiết chế văn hóa là điều kiện quan trọng, nhưng hiệu quả cuối cùng phải được thể hiện ở chất lượng hoạt động và mức độ thụ hưởng của Nhân dân. Trao đổi với phóng viên (PV) Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hóa, ông Lê Văn Trung, Tỉnh ủy...
Khẩn trương nhưng cần thận trọng

Khẩn trương nhưng cần thận trọng

Văn hóa - Giải trí
(Baothanhhoa.vn) - Tu bổ di tích trái phép, tôn tạo cẩu thả, “thảm họa” trùng tu... Có một thời, khi nhắc đến công tác tu bổ, phục hồi di tích trên phạm vi cả nước, những cụm từ ấy được sử dụng thường xuyên. Vẫn biết, việc trùng tu, tôn tạo cần được tiến hành khẩn...
Cách làm mới trong quảng bá du lịch trên nền tảng số

Cách làm mới trong quảng bá du lịch trên nền tảng số

Du lịch
(Baothanhhoa.vn) - Trong bối cảnh chuyển đổi số đang ngày càng lan tỏa sâu rộng, ngành du lịch của tỉnh đã và đang có nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt để quảng bá du lịch trên không gian mạng. Từ việc sáng tạo các video clip ngắn, đến livestram trực tiếp tại các...
Chứng nhận tín nhiệm mạng
Việt Long Phần mềm tòa soạn
hội tụ thông minh