EU đề xuất cơ chế chia sẻ trách nhiệm trong vấn đề di cư

Ủy ban châu Âu (EC) đề xuất thành lập Quỹ Đoàn kết về Di cư năm 2027 nhằm hỗ trợ các nước thành viên chịu áp lực lớn về di cư, đồng thời phân chia trách nhiệm tiếp nhận người xin tị nạn và hỗ trợ tài chính giữa các quốc gia trong khối.

Ngày 6/11, EC đề xuất thành lập Quỹ Đoàn kết về Di cư của Liên minh châu Âu (EU) năm 2027, trong đó xác định Hy Lạp, chính quyền Cộng hòa Cyprus thuộc Hy Lạp, Italy và Tây Ban Nha là những quốc gia đủ điều kiện nhận hỗ trợ do chịu áp lực lớn về di cư.

Đề xuất được Ủy viên châu Âu phụ trách Nội vụ và Di cư Magnus Brunner công bố tại Brussels, nhân dịp khởi động Chu kỳ quản lý di cư thường niên lần thứ hai của EU.

Theo đánh giá của EC, 4 quốc gia trên chịu áp lực di cư do lượng người di cư đến tăng cao trong năm qua. Tình trạng này bao gồm cả những trường hợp người di cư được giải cứu trên biển và đưa vào Italy, cũng như diễn biến di cư nói chung, đặc biệt là vụ việc tại Ceuta (Tây Ban Nha).

Cơ chế đoàn kết được đề xuất nhằm chia sẻ trách nhiệm giữa các nước thành viên, hỗ trợ những quốc gia phải đối mặt với áp lực di cư không đồng đều. Theo Hiệp ước về di cư của EU, các nước có thể thực hiện nghĩa vụ đóng góp thông qua việc tiếp nhận người xin tị nạn từ các quốc gia chịu áp lực lớn, hỗ trợ tài chính, điều chỉnh trách nhiệm tiếp nhận hoặc áp dụng các biện pháp thay thế, cũng như kết hợp nhiều hình thức.

Hội đồng châu Âu sẽ quyết định quy mô quỹ và mức đóng góp của từng nước thành viên. Sau khi được thông qua, các khoản đóng góp sẽ được công khai và có tính ràng buộc pháp lý.

EC cũng xác định 15 quốc gia thành viên có nguy cơ chịu áp lực di cư, gồm Bỉ, Séc, Đức, Estonia, Ireland, Pháp, Croatia, Latvia, Litva, Luxembourg, Hà Lan, Ba Lan, Romania, Slovenia và Phần Lan. Các nước này được ưu tiên tiếp cận Bộ công cụ hỗ trợ di cư thường trực của EU.

Trong khi đó, Bulgaria, Séc, Estonia, Croatia, Áo và Ba Lan được đánh giá đang đối mặt với tình hình di cư đáng kể do những tác động tích lũy trong 5 năm qua. Các nước này có thể đề nghị miễn trừ toàn bộ hoặc một phần nghĩa vụ đóng góp vào quỹ đoàn kết sắp tới.

Theo EC, số vụ vượt biên trái phép vào EU đã giảm hơn một nửa trong 2 năm qua và tiếp tục giảm hơn 1/3 trong 6 tháng đầu năm nay. Số đơn xin tị nạn giảm 19% trong năm 2025, trong khi các trường hợp di chuyển trái phép giảm 22%. Tỷ lệ đưa người không đủ điều kiện lưu trú trở về cũng tăng lên hơn 30%.

Thanh Hằng