EU đẩy nhanh tiến trình trục xuất người di cư bất hợp pháp

Liên minh Châu Âu (EU) đã vừa chính thức thông qua Quy định Trục xuất mới nhằm đẩy nhanh quá trình hồi hương những người không đủ điều kiện cư trú hợp pháp. Động thái này bổ sung cơ chế thi hành quan trọng cho Hiệp ước về Di cư và Tị nạn vốn có hiệu lực từ ngày 12/6 vừa qua.

Theo quy định mới, EU áp dụng quy trình trục xuất chung, bao gồm Lệnh Trục xuất Châu Âu thống nhất và cơ chế cho phép thành lập các “trung tâm hồi hương” tại các nước ngoài khối. Dữ liệu từ EU cho thấy hiện có khoảng 2/3 số người nhận quyết định xuất cảnh thực tế không rời khỏi khu vực.

Ủy ban Châu Âu đánh giá công tác hồi hương là “mảnh ghép còn thiếu”, trong khi Báo cáo viên Nghị viện Châu Âu Malik Azmani khẳng định đây là “mảnh ghép cuối cùng” để hoàn thiện hệ thống di cư của Liên minh.

Quyết định siết chặt được đưa ra trong bối cảnh áp lực di cư tăng cao sau biến cố tại vùng lãnh thổ tự trị Ceuta của Tây Ban Nha ngày 30–31/7, khi gần 50.000 người di cư tràn qua biên giới từ Maroc, khiến ít nhất 67 người thiệt mạng.

Sức ép từ cử tri cùng ảnh hưởng gia tăng của các lực lượng cánh hữu đang thúc đẩy các chính phủ trung dung tăng cường các biện pháp kiểm soát. Trong ngày 1/10, Hy Lạp cũng đề xuất cơ chế cho phép tạm dừng tiếp nhận đơn xin tị nạn khi xuất hiện các làn sóng di cư quy mô lớn, nhận được sự ủng hộ từ Đức, Áo, Đan Mạch và Ba Lan.

Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo việc thực thi quy định mới sẽ đối mặt nhiều rào cản thực tế. Viện Nghiên cứu Quốc tế và An ninh Đức (SWP) nhận định các trung tâm hồi hương bên ngoài Châu Âu sẽ bị hạn chế về quy mô và phụ thuộc lớn vào sự hợp tác từ các nước thứ ba.

Trong khi đó, tình trạng già hóa dân số khiến các nền kinh tế EU vẫn cần nguồn lao động nhập cư. Nếu các hình thức nhập cư hợp pháp không đáp ứng đủ nhu cầu, lao động phi chính thức có thể gia tăng, đặt ra bài toán cân bằng giữa kiểm soát biên giới và nhu cầu nhân lực của nền kinh tế.

Thanh Giang