Độc đáo Lễ hội cơm mới người Mường

Trong làn sương xuân còn vương trên nương lúa, người Mường xã Xuân Du nô nức tổ chức Lễ hội Cơm mới. Không chỉ thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tri ân thần linh, tổ tiên và cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng no đủ, lễ hội còn là dịp để cộng đồng gắn kết, gìn giữ và trao truyền những giá trị văn hóa đặc sắc của người Mường cho thế hệ trẻ.

Lễ hội cơm mới là nghi lễ truyền thống của người Mường được tổ chức vào Mùng 7 tháng Giêng hằng năm. Đây là nghi lễ gắn với văn hóa nông nghiệp quan trọng của người Mường gắn với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và quan niệm “uống nước nhớ nguồn”, tạ ơn tổ tiên, trời đất đã vất vả “trông nom” nương rẫy hộ con cháu để mùa màng tươi tốt. Và cầu mong năm mới tổ tiên, trời đất tiếp tục phù hộ cho được mùa bội thu.

Lễ hội bắt đầu với nghi thức rước vía lúa. Thầy mo cùng đoàn người mặc trang phục dân tộc Mường đi quanh làng và ruộng lúa để thực hiện nghi lễ.

Sau khi nghi lễ rước vía lúa là nghi lễ cúng cơm mới, thầy mo trong trang phục truyền thống thực hiện nghi thức khấn cúng, thay mặt cộng đồng tạ ơn đất trời, tổ tiên đã phù hộ mùa màng tươi tốt.

Trên những mâm lễ dâng cúng là xôi nếp mới, rau xanh, thịt lợn luộc, cá nướng – thành quả lao động sau một mùa vụ. Mỗi nghi thức đều thể hiện sự trân trọng với hạt lúa – kết tinh của đất trời, công sức và niềm tin.

Sau phần lễ là không gian hội với tiếng cồng chiêng, điệu múa dân gian và các trò chơi truyền thống, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.

Việc duy trì Lễ hội Cơm mới không chỉ đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng, mà còn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa Mường trong bối cảnh hiện đại; đồng thời mở ra tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng gắn với trải nghiệm văn hóa bản địa.

Quỳnh Chi