Cuộc Tổng tuyển cử của lòng dân

Năm 1946, trong “Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu” tiến hành cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Một lá phiếu cũng có sức lực như một viên đạn”, để “tỏ cho thế giới biết rằng dân Việt Nam ta đã “kiên quyết đoàn kết chặt chẽ, kiên quyết chống bọn thực dân, kiên quyết tranh quyền độc lập”. Từ lá phiếu nhỏ của mỗi cử tri trong cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm ấy đã bầu ra những người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân tham gia Quốc hội, ban hành Hiến pháp, tạo dựng một bộ máy chính quyền chính thức, xây dựng một Nhà nước của dân, do dân và vì dân.

Xã Hoằng Hóa rực rỡ cờ hoa hướng tới cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031.

Sau nhiều lần phải thay đổi, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên trong cả nước được thống nhất tổ chức vào chủ nhật, ngày 6/1/1946. Trước đó 1 ngày - ngày 5/1/1946, trong “Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: “Ngày mai là một ngày vui sướng của đồng bào ta, vì ngày mai là ngày Tổng tuyển cử, vì ngày mai là một ngày đầu tiên trong lịch sử Việt Nam mà Nhân dân ta bắt đầu hưởng dụng quyền dân chủ của mình”.

Đáp lại lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn thể Nhân dân Việt Nam (đủ 18 tuổi trở lên) từ miền xuôi đến miền ngược, từ miền Bắc đến miền Nam, từ nông thôn đến thành thị, không phân biệt trai gái, già trẻ đã dành trọn một ngày lịch sử đi bỏ phiếu bầu Quốc hội. Ở tuổi 100, bước chân đã chậm và đôi mắt đã mờ, nhưng cụ bà Hoàng Thị Ngần ở thôn 7 Tân Sơn, xã Kim Tân vẫn còn nhớ về ngày bầu cử đầu tiên ấy: “Sáng sớm ngày Tổng tuyển cử, tôi đến điểm bầu cử đã thấy người dân đứng rất đông ở đó, ai cũng hào hứng chờ đến lượt mình. Mọi người trao đổi sôi nổi và tự tay cầm lá phiếu thực hiện quyền công dân. Những cử tri không thể tự đi bỏ phiếu thì ban tổ chức đem hòm phiếu đến tận nơi. Niềm tin, hy vọng của người dân theo từng tiếng trống, hòa cùng lời ca, gửi gắm trong từng lá phiếu của họ. Đó thực sự là cuộc Tổng tuyển cử của lòng dân, thể hiện niềm tin tuyệt đối của người dân vào tương lai tươi sáng của dân tộc, vào tiền đồ của chính quyền cách mạng”.

Cụ ông Vũ Xuân Tứ ở phường Sầm Sơn cùng con gái ôn lại kỷ niệm về lần đầu tiên đi bỏ phiếu bầu ĐBQH khóa I.

Lần lại những vệt ký ức đã bị thời gian bào mòn, cụ ông Vũ Xuân Tứ ở phường Sầm Sơn phấn khởi khi trò chuyện với chúng tôi về lần đầu tiên đi bỏ phiếu. Sinh năm 1926 nhưng cụ vẫn rất minh mẫn và khỏe mạnh. Nên dẫu thời gian có khắc nghiệt đến mấy, cũng chẳng thể lấy đi đoạn ký ức về lần đầu tiên ông cùng bố mẹ được cầm lá phiếu đi bầu cử. Với chất giọng trầm ấm và trí nhớ tuyệt vời, cụ Tứ kể: “Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên diễn ra trong không khí hồ hởi, phấn khởi. Cái cảm xúc ấy cho đến bây giờ tôi vẫn còn nhớ rất rõ. Dù đã rất nhiều lần tham gia bỏ phiếu, nhưng năm nay tôi vẫn muốn được tự tay mình bỏ lá phiếu trong cuộc bầu cử ĐBQH và HĐND nhiệm kỳ 2021-2026 diễn ra vào ngày 15/3 tới. Tôi mong muốn, các đại biểu được lựa chọn sẽ nỗ lực vì nguyện vọng của Nhân dân, đại diện cho quyền lợi của Nhân dân và đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển của tỉnh và đất nước”.

Tại Thanh Hóa, ngày Tổng tuyển cử đầu tiên trở thành ngày hội lớn của Nhân dân khi mọi người lần đầu tiên cảm nhận được quyền lợi chính trị và nghĩa vụ thiêng liêng của người dân một nước độc lập, tự do. Tinh thần dân tộc dâng cao đã mang lại kết quả rất phấn khởi, khi toàn tỉnh có tới 96% tổng số cử tri đi bỏ phiếu, 14 đại biểu khu vực Thanh Hóa trúng cử vào Quốc hội.

Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên thành công đã đi vào lịch sử dân tộc như một mốc son chói lọi, đánh dấu bước phát triển vượt bậc về thể chế dân chủ, mở ra một thời kỳ phát triển mới của đất nước. Lần đầu tiên trong lịch sử, người dân Việt Nam từ thân phận nô lệ đã trở thành công dân của một nước tự do, độc lập, tự quyết định vận mệnh của mình. Việt Nam chẳng những đã trở thành một quốc gia độc lập mà còn có cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, thay mặt Nhân dân quyết định những công việc hệ trọng của đất nước. Quốc hội Việt Nam khóa I được bầu ngày 6/1/1946 với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 89%. Đây là nhiệm kỳ Quốc hội kéo dài nhất trong lịch sử với 14 năm, từ tháng 1/1946 đến tháng 5/1960 do trong điều kiện chiến tranh, đất nước bị chia cắt không thể tổ chức được cuộc bầu cử trên cả nước để bầu Quốc hội khóa mới.

Trải qua 80 năm, từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội, Nhân dân ta đã tiến hành 15 lần bầu cử. Năm 2026 là năm diễn ra cuộc bầu cử ĐBQH lần thứ XIV và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031. Trải qua biết bao thăng trầm của lịch sử, Quốc hội luôn gắn bó với Nhân dân, mang trong mình sức mạnh của Nhân dân, đồng hành cùng dân tộc trong cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do, thống nhất đất nước cũng như trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế. Vì thế mà mỗi lần bầu cử, Nhân dân lại náo nức, tự hào được thực hiện nghĩa vụ công dân của mình, sáng suốt lựa chọn bầu ra những người đủ đức, đủ tài, xứng đáng nhất đại diện cho Nhân dân vào Quốc hội và HĐND các cấp. Qua mỗi lá phiếu, cử tri đặt niềm tin của mình vào mỗi ứng cử viên trúng cử phải ra sức thực hiện đúng như lời căn dặn của Bác: “Những người trúng cử, sẽ phải ra sức giữ vững nền độc lập của Tổ quốc, ra sức mưu sự hạnh phúc cho đồng bào. Phải luôn luôn nhớ và thực hành câu: Vì lợi nước, quên lợi nhà; vì lợi chung, quên lợi riêng. Phải làm cho xứng đáng với đồng bào, cho xứng đáng với Tổ quốc”.

Bài và ảnh: Tố Phương