Cảnh giác với giao dịch khống qua máy POS

Lợi dụng nhu cầu rút tiền mặt từ thẻ tín dụng và đáo hạn dư nợ của một bộ phận người dân, các đối tượng đã tổ chức giao dịch khống thông qua máy POS dưới hình thức thanh toán mua bán hàng hóa, dịch vụ. Đằng sau những giao dịch này là hành vi vi phạm pháp luật, từ trốn thuế đến tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo, rửa tiền, gây mất an toàn trong hoạt động thanh toán điện tử.

Hộ kinh doanh được ngân hàng cấp máy POS, cần sử dụng thiết bị đúng mục đích đã đăng ký (ảnh minh họa).

Biến giao dịch thanh toán thành dịch vụ rút tiền

Ngày 16/10 vừa qua, Phòng An ninh kinh tế, Công an tỉnh Thanh Hóa đã triệu tập 30 nghi phạm tại Thanh Hóa và Hà Nội để điều tra, làm rõ hành vi trốn thuế với số lượng lớn thông qua hoạt động kinh doanh thiết bị chấp nhận thẻ tín dụng (máy POS). Theo kết quả điều tra ban đầu của Công an tỉnh Thanh Hóa, các đối tượng đã lợi dụng nhu cầu rút tiền mặt, đáo hạn thẻ tín dụng của khách hàng để tổ chức dịch vụ trái quy định. Thủ đoạn được thực hiện khá tinh vi, bắt đầu từ việc sử dụng thông tin hộ kinh doanh để đăng ký tài khoản ngân hàng, thuê, mượn hoặc liên kết với các đơn vị trung gian thanh toán nhằm được cấp máy POS. Đáng chú ý, để mở rộng hoạt động, các đối tượng còn thuê thêm máy POS, tuyển nhân viên thực hiện giao dịch, tìm kiếm khách hàng qua mạng xã hội và các mối quan hệ quen biết. Một số trường hợp sử dụng nhiều máy POS, nhiều tài khoản khác nhau, chia nhỏ giao dịch nhằm né tránh sự kiểm soát của ngân hàng và cơ quan chức năng.

Sau khi có thiết bị, các đối tượng quảng cáo dịch vụ rút tiền, đáo hạn thẻ tín dụng trên mạng xã hội, thu phí từ 1,5% đến 2% giá trị mỗi giao dịch. Khi khách hàng có nhu cầu, đối tượng sử dụng máy POS quẹt thẻ tín dụng, tạo lập giao dịch trên hệ thống với nội dung thanh toán mua hàng hóa, dịch vụ. Tuy nhiên, trên thực tế không hề có hoạt động mua bán nào diễn ra. Số tiền được chuyển vào tài khoản do các đối tượng quản lý, sau đó chuyển trả cho khách hàng sau khi khấu trừ phí dịch vụ.

Đối với hoạt động đáo hạn thẻ tín dụng, các đối tượng chuyển tiền vào thẻ để thanh toán dư nợ đến hạn cho khách hàng, sau đó tiếp tục sử dụng máy POS quẹt thẻ để thu hồi khoản tiền đã ứng. Bằng cách này, khách hàng có thể kéo dài thời gian sử dụng hạn mức tín dụng, còn các đối tượng thu lợi từ phí giao dịch.

Quá trình điều tra, lực lượng công an đã thu giữ gần 400 máy POS, 10.000 thẻ tín dụng, 95 điện thoại di động, 20 máy vi tính cùng nhiều tài liệu liên quan. Qua đấu tranh ban đầu, các nghi phạm khai nhận tổng giá trị giao dịch liên quan khoảng 15.000 tỷ đồng, doanh thu gần 100 tỷ đồng, qua đó trốn thuế hàng chục tỷ đồng. Công an tỉnh Thanh Hóa đang tiếp tục điều tra vụ án.

Vụ việc cho thấy, máy POS vốn là công cụ phục vụ hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt, hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng, nhưng khi bị lợi dụng lại trở thành phương tiện để hợp thức hóa các giao dịch không có thật, trục lợi từ hoạt động tín dụng và né tránh nghĩa vụ thuế.

Nhiều hệ lụy từ những giao dịch không có thật

Thực tế, dịch vụ rút tiền từ thẻ tín dụng thông qua máy POS thường được quảng cáo với những lời mời chào hấp dẫn như: thủ tục nhanh gọn, không cần chứng minh mục đích sử dụng, có tiền ngay sau vài phút, phí thấp hơn so với một số hình thức vay vốn khác. Đánh vào tâm lý cần tiền mặt gấp hoặc chưa đủ khả năng thanh toán dư nợ đúng hạn, các đối tượng dễ dàng tiếp cận và lôi kéo khách hàng. Đặc biệt, hoạt động “đảo thẻ” nếu được tổ chức theo hình thức thanh toán xoay vòng bằng nhiều thẻ tín dụng có thể khiến người sử dụng rơi vào vòng xoáy nợ nần. Việc dùng khoản vay hoặc hạn mức tín dụng mới để thanh toán khoản nợ cũ chỉ giúp trì hoãn nghĩa vụ trả nợ, không giải quyết được khó khăn tài chính thực chất. Khi thu nhập không đủ bù đắp các khoản chi tiêu và dư nợ ngày càng tăng, nguy cơ mất khả năng thanh toán, phát sinh nợ quá hạn, ảnh hưởng đến lịch sử tín dụng là khó tránh khỏi. Không chỉ người sử dụng thẻ đối mặt với rủi ro, các giao dịch khống qua máy POS còn gây ra nhiều hệ lụy đối với hoạt động quản lý nhà nước và an toàn hệ thống thanh toán. Việc tạo lập doanh thu không có thật làm sai lệch số liệu kinh doanh, gây thất thu ngân sách Nhà nước, ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế và thống kê thị trường.

Trước những diễn biến phức tạp của hoạt động giao dịch khống qua máy POS, Công an tỉnh Thanh Hóa khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác trước các lời mời chào rút tiền mặt, đáo hạn thẻ tín dụng không đúng quy định trên mạng xã hội. Người sử dụng thẻ cần hiểu rõ chức năng, mục đích của thẻ tín dụng; sử dụng đúng mục đích, cân đối khả năng chi tiêu và chủ động thanh toán dư nợ đúng hạn.

Người dân tuyệt đối không cho người khác mượn thẻ để thực hiện các giao dịch không rõ mục đích; không cung cấp thông tin thẻ, mã bảo mật, mã OTP, mật khẩu giao dịch cho người lạ. Đồng thời, cần thường xuyên kiểm tra biến động tài khoản, sao kê giao dịch và kịp thời thông báo cho ngân hàng khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh được ngân hàng cấp máy POS, cần sử dụng thiết bị đúng mục đích đã đăng ký, bảo đảm mỗi giao dịch thanh toán phản ánh đúng hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ thực tế; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai, nộp thuế theo quy định.

Các ngân hàng và đơn vị trung gian thanh toán cũng cần tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của các đơn vị chấp nhận thẻ; kịp thời phát hiện những tài khoản, máy POS có tần suất và giá trị giao dịch bất thường, giao dịch không phù hợp với ngành nghề, quy mô kinh doanh đã đăng ký để có biện pháp xử lý theo quy định.

Việc nâng cao nhận thức, sử dụng thẻ tín dụng đúng mục đích, lựa chọn các dịch vụ tài chính hợp pháp và chủ động tố giác hành vi vi phạm không chỉ bảo vệ quyền lợi của mỗi người dân mà còn góp phần xây dựng môi trường thanh toán điện tử an toàn, minh bạch, lành mạnh.

Bài và ảnh: Lương Khánh