Xây dựng môi trường quản lý thuế minh bạch

Từ những bỡ ngỡ ban đầu khi chuyển từ thuế khoán sang kê khai, nhiều hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh đang từng bước làm quen với phương thức quản lý thuế mới. Đằng sau những con số về tỷ lệ đăng ký, sử dụng ứng dụng thuế điện tử hay hóa đơn điện tử là quá trình đồng hành, hướng dẫn của cơ quan thuế, giúp người kinh doanh chủ động thực hiện nghĩa vụ của mình.

Thuế cơ sở 4 hướng dẫn hộ kinh doanh thực hiện chính sách thuế mới.

Từ ngày 1/1/2026, hộ, cá nhân kinh doanh không còn áp dụng phương pháp thuế khoán và lệ phí môn bài mà chuyển sang phương pháp tự kê khai, tự nộp thuế dựa trên doanh thu thực tế. Sự thay đổi này đặt người kinh doanh vào một phương thức thực hiện nghĩa vụ thuế chủ động hơn, đồng thời cũng đòi hỏi họ phải làm quen với các công cụ, quy trình trên môi trường điện tử. Với những hộ có quy mô lớn, có kế toán hoặc đã quen với giao dịch điện tử, quá trình chuyển đổi tương đối thuận lợi. Tuy nhiên, ở khu vực kinh doanh nhỏ lẻ, sự khác biệt về tuổi tác, trình độ công nghệ và điều kiện tiếp cận thông tin khiến quá trình chuyển đổi không giống nhau.

Thuế cơ sở 1 tỉnh Thanh Hóa đang quản lý thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn các phường: Hạc Thành, Đông Sơn, Đông Quang, Quảng Phú, Đông Tiến, Hàm Rồng và Nguyệt Viên, với khoảng 23.000 hộ kinh doanh. Đây là địa bàn có số lượng hộ kinh doanh lớn, hoạt động ở nhiều lĩnh vực, trong khi khả năng tiếp cận công nghệ giữa các hộ không đồng đều. Để hỗ trợ người nộp thuế, đơn vị tổ chức các hội nghị tập huấn trực tiếp, hướng dẫn từng bước từ đăng ký, cài đặt, sử dụng ứng dụng đến kê khai và nộp thuế điện tử. Hàng nghìn lượt người đã được tiếp cận, hướng dẫn qua những buổi tập huấn như vậy. Trong các đợt cao điểm, cán bộ thuế còn bố trí hỗ trợ vào ngày nghỉ, ngày cuối tuần để kịp thời giải đáp những vấn đề phát sinh...

Từ chỗ e ngại, nhiều hộ kinh doanh đã bắt đầu chủ động sử dụng eTax Mobile, hóa đơn điện tử, các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Những việc trước đây phải trực tiếp đến cơ quan thuế hoặc thực hiện qua nhiều khâu nay từng bước được đưa lên môi trường số. Chị Trần Thanh Hồng, kế toán một cửa hàng kinh doanh vật liệu xây dựng ở phường Hạc Thành, cho biết: “Quá trình kê khai ban đầu còn có những nội dung chưa quen, nhưng thông qua sự hướng dẫn của cán bộ thuế, việc tiếp cận và thực hiện các thủ tục của chúng tôi đã thuận lợi hơn. Hiện nay, chúng tôi đã thực hiện nộp thuế trên ứng dụng eTax Mobile, giúp giảm thời gian, chi phí đi lại, thuận tiện hơn trong tra cứu, đối soát thông tin”.

Theo thống kê của Thuế tỉnh, đến ngày 22/9/2026 trên địa bàn tỉnh có 121.000 hộ kinh doanh và có khoảng 96% hộ kinh doanh đã đăng ký, sử dụng eTax Mobile; tỷ lệ hộ có tài khoản thuế điện tử đạt khoảng 97%; hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền trên số hộ đã đăng ký sử dụng đạt trên 91,2%. Có được kết quả này, ngành thuế Thanh Hóa đã triển khai các chương trình tuyên truyền, hướng dẫn trên diện rộng. Trong đó, chiến dịch “60 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình từ thuế khoán sang kê khai đối với hộ kinh doanh” và chiến dịch “15 ngày cao điểm tuyên truyền, hỗ trợ chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh” đã tạo điều kiện để người nộp thuế tiếp cận thông tin và chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi. Cùng với đó, Thuế tỉnh phối hợp với các chi nhánh ngân hàng thương mại, các nhà cung cấp giải pháp công nghệ trên địa bàn, hỗ trợ hộ kinh doanh tiếp cận thanh toán không dùng tiền mặt, khai và nộp thuế điện tử, sử dụng hóa đơn điện tử và các tiện ích số.

Ông Đào Ngọc Sơn, Phó trưởng Thuế Thanh Hóa, cho biết: “Việc chuyển đổi phương thức quản lý thuế hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, hiện đại. Đồng thời, bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Để bảo đảm quyền lợi, hộ, cá nhân kinh doanh cũng cần chủ động cập nhật các quy định mới, thực hiện đầy đủ, trung thực việc kê khai doanh thu, sử dụng hóa đơn điện tử và các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Khi có khó khăn, vướng mắc, người nộp thuế nên trực tiếp liên hệ cơ quan thuế để được hướng dẫn, tránh sai sót cũng như nguy cơ bị các đối tượng xấu lợi dụng”.

Chuyển từ thuế khoán sang kê khai không chỉ là thay đổi một phương thức tính và nộp thuế, đó còn là quá trình thay đổi cách thức tương tác giữa cơ quan quản lý và người kinh doanh, từ quản lý trực tiếp sang quản lý dựa trên dữ liệu, từ việc người nộp thuế chờ hướng dẫn sang chủ động thực hiện nghĩa vụ của mình; góp phần tạo lập môi trường kinh doanh mới - minh bạch hơn, thuận tiện hơn và phù hợp với tiến trình chuyển đổi số.

Bài và ảnh: Khánh Phương