WHO: Gần 40% ca ung thư trên toàn cầu có thể phòng ngừa được

Nhân Ngày Thế giới Phòng chống Ung thư 4/2, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố phân tích cho thấy, gần 40% số ca ung thư trên toàn cầu có thể phòng ngừa được nếu giảm thiểu các yếu tố nguy cơ phổ biến.

Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế, thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trong ngày khánh thành, tại Lyon, miền trung đông nước Pháp. Ảnh: AFP

Nghiên cứu, do WHO phối hợp với Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thực hiện, ước tính rằng khoảng 38% tổng số ca ung thư mới trên thế giới vào năm 2022 tương đương khoảng 7,1 triệu ca có liên quan đến các nguyên nhân có thể phòng ngừa được. Nhóm nghiên cứu đã xem xét dữ liệu từ 185 quốc gia, bao phủ 36 loại ung thư và 30 yếu tố nguy cơ khác nhau.

Theo báo cáo đăng trên tạp chí Nature Medicine, thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu có thể phòng ngừa gây ung thư, chiếm khoảng 15% số ca ung thư mới trên toàn cầu, tiếp theo là các bệnh nhiễm trùng (10%) và rượu bia (3%). Các yếu tố nguy cơ khác gồm thừa cân, ít vận động, ô nhiễm không khí, bức xạ tia cực tím và tiếp xúc với chất độc hại như amiăng.

Gần một nửa số ca ung thư có thể phòng ngừa thuộc ba loại chính là ung thư phổi, ung thư dạ dày và ung thư cổ tử cung, lần lượt liên quan đến hút thuốc và ô nhiễm không khí, vi khuẩn Helicobacter pylori và virus HPV hiện đã có vắc-xin phòng ngừa hiệu quả.

Phân tích cũng cho thấy tỷ lệ ung thư có thể phòng ngừa ở nam giới cao hơn nữ giới, với 45% số ca mới ở nam so với 30% ở nữ trong đó, hút thuốc chiếm gần một phần tư số ca ở nam giới, cao hơn nhiều so với 11% ở nữ giới.

Một phụ nữ trẻ ở Bamako, Mali, đang được tiêm vắc-xin ngừa HPV, nguyên nhân chính gây ung thư cổ tử cung. Ảnh: UN News

Ông André Ilbawi, Trưởng nhóm Kiểm soát Ung thư của WHO và là tác giả chính của nghiên cứu, cho biết đây là phân tích toàn cầu đầu tiên cho thấy mức độ lớn đến đâu của nguy cơ ung thư đến từ những nguyên nhân có thể phòng ngừa. Theo ông, việc hiểu rõ các mô hình nguy cơ theo khu vực và nhóm dân cư sẽ giúp các chính phủ và cá nhân xây dựng các chiến lược phòng ngừa hiệu quả hơn.

Trước những phát hiện này, các nhà nghiên cứu kêu gọi các quốc gia tăng cường các biện pháp kiểm soát thuốc lá và rượu bia, mở rộng tiêm chủng phòng các bệnh truyền nhiễm gây ung thư như HPV và viêm gan B, cải thiện chất lượng không khí, đảm bảo môi trường làm việc an toàn hơn, đồng thời thúc đẩy chế độ ăn uống lành mạnh và hoạt động thể chất thường xuyên.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, phòng ngừa là một trong những cơ hội lớn nhất để giảm gánh nặng ung thư toàn cầu. Việc giải quyết các yếu tố nguy cơ có thể phòng ngừa không chỉ giúp giảm số ca mắc mới mà còn góp phần giảm chi phí chăm sóc y tế dài hạn, cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống cho cộng đồng trên toàn thế giới.

Minh Phương

Nguồn: CNA, AFP, The Straitstimes