Sân khấu truyền hình: Tiếp nối những câu chuyện Việt

Những ngày cuối năm, tại Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn, các nghệ sĩ, diễn viên đang khẩn trương tập luyện để giới thiệu đến công chúng nhiều vở diễn hấp dẫn qua chương trình Sân khấu truyền hình phát trên kênh sóng của Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hóa.

Một cảnh trong vở kịch nói “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” do Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn dàn dựng và biểu diễn.

Từ những làn điệu chèo mượt mà, sâu lắng, các động tác ước lệ giàu tính biểu tượng của nghệ thuật tuồng, câu vọng cổ da diết của cải lương đến lối diễn xuất giàu cảm xúc của kịch nói, mỗi loại hình sân khấu đều mang một ngôn ngữ nghệ thuật riêng. Sự đan xen giữa các loại hình không chỉ tạo nên màu sắc phong phú cho chương trình mà còn cho thấy khả năng của nghệ thuật sân khấu trong việc thích ứng, chuyển tải những câu chuyện quen thuộc bằng nhiều phương thức khác nhau.

Theo NSND Hàn Hải, Giám đốc Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn, mỗi tác phẩm được lựa chọn dàn dựng đều phải bảo đảm giá trị tư tưởng, nghệ thuật và có thông điệp rõ ràng, gần gũi với đời sống. Ông chia sẻ: “Với các tác phẩm lịch sử, ê-kíp chú trọng tái hiện khí phách nhân vật, tinh thần thời đại”. Tinh thần ấy được thể hiện qua vở tuồng “Tiếng cồng Ngàn Nưa”, khắc họa khí phách của nữ Anh hùng Triệu Thị Trinh. Hình tượng nữ tướng hiện lên kiên cường, hiên ngang qua những lớp diễn, tiếng trống trận, tiếng cồng và các màn múa cờ, múa kiếm đậm đặc trưng nghệ thuật tuồng.

Tiếp nối mạch nguồn lịch sử, vở cải lương “Lam Sơn khởi nghĩa” tái hiện cuộc khởi nghĩa chống quân Minh của Lê Lợi, làm nổi bật tinh thần đoàn kết, ý chí cứu nước, đồng thời khắc họa hình ảnh người Anh hùng Lê Lợi gần gũi, giàu lòng thương dân.

Nếu các tác phẩm lịch sử khơi dậy niềm tự hào dân tộc thì những câu chuyện đời sống hôm nay lại gợi suy ngẫm về nhân cách, tình thân và cách ứng xử. Với “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”, ê-kíp đã chuyển thể kịch bản kinh điển của Lưu Quang Vũ thành phiên bản kịch ngắn, giữ lại những xung đột và thông điệp cốt lõi về khát vọng được sống đúng với con người mình. Trong khi đó, kịch ngắn “Dừng lại để trở về” phản ánh những vấn đề đặt ra với thanh thiếu niên hiện nay qua câu chuyện cô gái 17 tuổi thiếu sự quan tâm của gia đình, dễ bị lôi kéo vào những mối quan hệ và cạm bẫy trên mạng. Tác phẩm gửi gắm thông điệp về vai trò của gia đình trong việc quan tâm, lắng nghe và đồng hành cùng con trẻ.

Điều đó cho thấy chương trình đã mở rộng biên độ phản ánh qua nhiều đề tài hấp dẫn. Nếu “Tiếng cồng Ngàn Nưa”, “Lam Sơn khởi nghĩa” khơi dậy niềm tự hào về truyền thống đấu tranh dựng nước, giữ nước thì “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”, “Dừng lại để trở về” lại hướng đến những trăn trở về nhân cách, tình thân, trách nhiệm gia đình và những vấn đề xã hội đang tác động trực tiếp đến con người hôm nay. Qua đó, sân khấu vừa lưu giữ những ký ức, giá trị lịch sử, văn hóa, vừa chủ động đối thoại với đời sống, phản ánh những chuyển động và mối quan tâm của xã hội đương đại. Chính sự kết hợp giữa kế thừa và đổi mới, giữa giá trị truyền thống và hơi thở đương đại đã tạo nên ý nghĩa của hành trình tiếp nối những câu chuyện Việt trên sân khấu.

Đặc biệt, với hình thức sân khấu truyền hình, các tác phẩm không còn bó hẹp trong không gian nhà hát mà có thể đến với đông đảo khán giả qua sóng truyền hình TTV. Bà Nguyễn Thị Phi, 63 tuổi, ở phường Đông Quang, chia sẻ: “Tôi nghĩ những chương trình như thế này rất cần được duy trì để người dân, nhất là những người không có điều kiện đến nhà hát, vẫn được thưởng thức nghệ thuật”.

Hiện nay, với 5 đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp gồm Ca, Múa, Nhạc; Kịch nói; Tuồng; Cải lương và Chèo, Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn có lợi thế về nhân lực và chuyên môn để hướng tới mục tiêu thu hút trên 3 triệu lượt khán giả qua truyền hình và các nền tảng số trong giai đoạn 2026-2030. Đây cũng là cơ sở để đơn vị mở rộng không gian tiếp cận, đưa nghệ thuật sân khấu vượt khỏi giới hạn của khán phòng truyền thống. Tuy nhiên, cùng với yêu cầu về số lượng chương trình, thách thức đặt ra vẫn là chất lượng kịch bản, sức hấp dẫn của hình thức thể hiện, khả năng ứng dụng công nghệ và tiếp cận công chúng.

Từ tiếng cồng Ngàn Nưa, tiếng trống Lam Sơn, đến những lát cắt đời sống đương đại, sân khấu truyền hình đang trở thành nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, nghệ thuật với công chúng, truyền thống với tương lai. Qua mỗi tác phẩm, những giá trị lịch sử, văn hóa và nhân văn được gửi gắm, lan tỏa, để sân khấu không chỉ là nơi lưu giữ những câu chuyện Việt mà còn tiếp tục làm giàu đời sống tinh thần của các thế hệ hôm nay và mai sau.

Bài và ảnh: Trần Linh