Tài chính vi mô tiếp sức sinh kế vùng khó

Từ những điểm giao dịch ở nhà văn hóa thôn, phố đến các địa bàn miền núi, tài chính vi mô (TCVM) đang đưa nguồn vốn và dịch vụ tài chính đến gần hơn với người dân Thanh Hóa. Những khoản vay phù hợp, gắn với hỗ trợ kiến thức, kỹ năng, góp phần tạo sinh kế và mở rộng cơ hội phát triển cho người thu nhập thấp.

Cán bộ tín dụng Phòng giao dịch Cẩm Thủy (TCVM Thanh Hóa) tư vấn cho khách hàng vay vốn kinh doanh.

Thu hẹp khoảng cách tiếp cận

Ở những điểm giao dịch đặt tại các nhà văn hóa thôn, phố, nhu cầu vay vốn gắn với chuyện mua con giống, sửa chữa, mở rộng chuồng trại chăn nuôi, nhập thêm nguyên liệu. Những khoản tiền vừa đủ cho một công việc cụ thể lại có ý nghĩa thiết thân với sinh kế mỗi gia đình.

Với người dân miền núi, vùng sâu, vùng xa, địa hình phức tạp, một chuyến giao dịch có thể tốn nhiều thời gian và chi phí đi lại. Đối với hộ làm nông phụ thuộc mùa vụ; người buôn bán nhỏ có nguồn thu thiếu ổn định, yêu cầu về tài sản bảo đảm, hồ sơ chứng minh thu nhập cũng khiến nhiều người khó tiếp cận nguồn vốn. Vì vậy, mở rộng dịch vụ phải đi cùng việc thiết kế sản phẩm phù hợp với điều kiện của người sử dụng.

Tại TCVM Thanh Hóa, cách tiếp cận ấy được cụ thể hóa bằng mạng lưới phục vụ ngay tại cộng đồng. Đến đầu tháng 9/2026, tổ chức duy trì 4 chi nhánh, 11 phòng giao dịch và 902 điểm giao dịch tại 95 xã, phường; hơn 58.000 khách hàng đang sử dụng các sản phẩm, dịch vụ. Trong số khách hàng vay vốn, phụ nữ chiếm 78%.

Việc tổ chức giao dịch tại nhà văn hóa thôn, phố giúp người dân giảm thời gian đi lại. Các sản phẩm hướng tới hộ nghèo, cận nghèo, hộ thu nhập thấp, doanh nghiệp siêu nhỏ và những nhu cầu thiết yếu. Một số sản phẩm có thủ tục đơn giản, không yêu cầu thế chấp tài sản. Với những khách hàng này, giá trị của dịch vụ nằm ở khoản vốn đến đúng lúc, phù hợp nhu cầu và khả năng trả nợ.

Đồng vốn nhỏ tiếp sức sinh kế

Tiếp nối truyền thống sản xuất của gia đình, chị Trần Thị Dung (xã Ba Đình), phát triển mô hình sản xuất hàng thủ công từ cây cói. Thông qua hội LHPN xã, chị tiếp cận nguồn vốn của TCVM Thanh Hóa tại Phòng giao dịch Nga Sơn để đầu tư mở rộng sản xuất.

Cùng với vốn vay, chị tham gia các chương trình đào tạo về quản lý tài chính, vận hành HTX, phát triển kinh doanh và kỹ năng khởi nghiệp. Hiện nay, mô hình tạo việc làm cho khoảng 50 - 60 lao động, với thu nhập khoảng 3 triệu đồng/người/tháng.

Từ những sản phẩm làm bằng cây cói, nguồn vốn đã góp thêm việc làm cho người dân địa phương. Câu chuyện của chị Dung cho thấy khi vốn vay gắn với kiến thức và sự chủ động của người sản xuất, lợi ích có thể lan tỏa ra cộng đồng. Đó là giá trị cần được bồi đắp trong phát triển kinh tế hộ và giảm nghèo bền vững.

Cán bộ TCVM Thanh Hóa giải ngân cho khách hàng vay vốn sản xuất (tại xã Thọ Phú).

Tại khu vực miền núi Thanh Hóa, TCVM Thanh Hóa đã từng bước mở rộng hoạt động tại các xã Thạch Lập, Ngọc Lặc, Cẩm Thủy.... Đến hết tháng 8/2026, người dân tộc thiểu số chiếm 15% khách hàng vay vốn của tổ chức. Phía sau tỷ lệ ấy là những hộ gia đình có thêm cơ hội tiếp cận nguồn vốn chính thức để chăn nuôi, trồng trọt, kinh doanh nhỏ.

Đồng hành để phát triển bền vững

Với định hướng tiếp tục mở rộng tới địa bàn các xã khu vực miền núi, TCVM Thanh Hóa đã và đang triển khai các giải pháp gắn phát triển mạng lưới với việc nắm chắc nhu cầu, lựa chọn khoản vay phù hợp và theo dõi khả năng trả nợ. Hiệu quả hoạt động cần được nhìn nhận cả từ sự cải thiện đời sống của khách hàng.

Người thu nhập thấp có thể đồng thời thiếu vốn, kỹ năng quản lý tài chính và kinh nghiệm kinh doanh. Bởi vậy, các chương trình đào tạo về quản lý tài chính, khởi nghiệp, chuyển đổi số mà TCVM Thanh Hóa triển khai cần tiếp tục bám sát nhu cầu từng nhóm khách hàng. Hỗ trợ người dân tính toán thu chi, tìm hiểu thị trường, tiếp thị và bán hàng trực tuyến là cách giúp họ chủ động hơn trong sản xuất.

Trong hệ thống tài chính, TCVM có lợi thế phục vụ các nhu cầu vốn nhỏ, phân tán và gắn với cộng đồng. Lợi thế ấy bổ sung cho hoạt động của ngân hàng thương mại, giúp dịch vụ tài chính tiếp cận sâu hơn tới những nhóm dân cư còn gặp nhiều rào cản. Để phát huy vai trò này, cần sự phối hợp của các tổ chức tài chính, chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội. Việc ứng dụng công nghệ số cũng cần hướng dẫn trực tiếp, phù hợp với điều kiện và kỹ năng của người dân.

Tài chính toàn diện phải được thể hiện bằng khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ an toàn, hiệu quả của người dân. Từ điểm giao dịch nhỏ ở thôn, bản, một khoản vốn vừa sức có thể giúp một gia đình giữ nghề, tạo việc làm và tự tin gây dựng cuộc sống ấm no. Khi đồng vốn đi cùng kiến thức và sự đồng hành, cơ hội phát triển sản xuất sẽ đến gần hơn với những người còn nhiều khó khăn.

Bài và ảnh: Thanh Thùy