SpaceX giới hạn tốc độ Starlink, UAV Ukraine tê liệt, Châu Âu chất vấn Musk

Việc công ty SpaceX đột ngột giới hạn tốc độ truy cập internet vệ tinh Starlink đối với các thiết bị di chuyển nhanh đã gây gián đoạn nghiêm trọng các chiến dịch UAV của Ukraine trên chiến trường. Sự việc lập tức châm ngòi cho làn sóng chỉ trích gay gắt từ Kyiv và các đồng minh Châu Âu nhằm vào tỷ phú Elon Musk.

Theo giới chức và lực lượng tiền tuyến Ukraine, kể từ đêm 14/10, công ty SpaceX đã đơn phương áp đặt giới hạn tốc độ kết nối internet đối với các thiết bị đầu cuối Starlink và Starshield đang di chuyển với tốc độ trên 72 km/h đến 161 km/h.

Động thái này đã giáng đòn mạnh vào các đơn vị vận hành máy bay không người lái (UAV) tấn công tầm trung của Ukraine. Nhiều sĩ quan chiến trường thừa nhận sự cố đã “làm tê liệt” khả năng điều hướng và truyền tín hiệu video trực tiếp của UAV Hornet - vốn phụ thuộc hoàn toàn vào sóng Starlink để tấn công các tuyến hậu cần, kho đạn và hệ thống pháo của Nga ở khoảng cách lên tới 150 km.

Một sĩ quan chỉ huy đơn vị UAV Ukraine chia sẻ với tờ Politico: “Điều này tương đương với một đòn đánh tàn khốc vào các chiến dịch của chúng tôi. Mọi hoạt động tiến công tầm trung bị ngưng trệ, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của lực lượng trên tiền tuyến”

Sự cố xảy ra giữa lúc chính trường Mỹ gia tăng áp lực yêu cầu Ukraine kiềm chế các đòn tập kích vào hạ tầng năng lượng của Nga trước thềm Bầu cử giữa nhiệm kỳ. Một số cố vấn và quan chức quân sự tại Kyiv nghi ngờ đây không phải là lỗi kỹ thuật thuần túy mà mang tính toán chính trị.

Sự gián đoạn mạng Starlink ngay lập tức vấp phải phản ứng từ các đồng minh châu Âu của Kyiv. Trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski đã đưa ra lời cảnh báo tới ông chủ SpaceX: “Elon Musk, ông thật là một người đàn ông vĩ đại, ông lại sử dụng sản phẩm của mình cho mục đích chính trị? Là khách hàng châu Âu của ông, chúng tôi đang theo dõi sát sao vụ việc này”.

Về phần mình, Liên minh châu Âu (EU) thừa nhận sự phụ thuộc lớn của Ukraine vào năng lực không gian của Mỹ là một rủi ro chiến lược. Cao ủy Quốc phòng EU Andrius Kubilius nhấn mạnh giải pháp căn cơ là châu Âu phải tự phát triển hệ thống vệ tinh riêng.

Tuy nhiên, Người phát ngôn Ủy ban Châu Âu Thomas Rainier cho biết EU sẽ khó có thể thay thế dù chỉ một phần Starlink cho Ukraine trước năm 2029, thời điểm hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh an toàn IRIS của khối dự kiến bắt đầu đi vào vận hành sơ bộ.

Starlink là dịch vụ thương mại do SpaceX kiểm soát, được giới hạn sử dụng cho mục đích dân sự hoặc phòng thủ. Trong khi đó Starshield là hệ thống phục vụ mục đích quân sự, do Chính phủ Mỹ kiểm soát. Theo phát biểu được Axios dẫn lại, tỷ phú Musk nói rằng các giới hạn về tốc độ hoặc cách sử dụng Starshield do quân đội Mỹ và cuối cùng là Tổng thống Mỹ quyết định.

Sự cố lần này một lần nữa xoáy sâu vào mối lo ngại kéo dài của chính phủ Ukraine về việc toàn bộ hạ tầng thông tin liên lạc chiến sự quốc gia đang phụ thuộc vào quyết định của một tập đoàn tư nhân Mỹ.

Nhật Lệ