Sáng tạo từ những điều giản dị

Sau nhiều năm sinh sống, làm việc tại châu Âu, vợ chồng chị Nguyễn Thị Hoan, anh Trần Văn Thảo ở thôn Én Giang (xã Quảng Ngọc) quyết định trở về quê hương lập nghiệp. Bằng sự cần cù, sáng tạo và ý thức bảo vệ môi trường, anh chị đã xây dựng thành công mô hình chăn nuôi, trồng trọt tuần hoàn khép kín, biến những phụ phẩm nông nghiệp thành nguồn tài nguyên phục vụ sản xuất.

Nhờ sử dụng phân bón hữu cơ, vườn dưa Kim Hoàng hậu của gia đình chị Nguyễn Thị Hoan luôn xanh tốt.

Đầu năm 2019, sau khi trở về quê hương, anh Thảo và chị Hoan quyết định đấu thầu gần 2ha đất để phát triển kinh tế trang trại. Với mong muốn làm nông nghiệp theo hướng bền vững, anh chị lựa chọn xây dựng mô hình sản xuất tuần hoàn, tận dụng tối đa nguồn nguyên liệu sẵn có, hạn chế chất thải ra môi trường.

Những ngày đầu khởi nghiệp, khó khăn nối tiếp khó khăn. Vốn đầu tư lớn, kinh nghiệm sản xuất chưa nhiều, trong khi việc kết hợp chăn nuôi với trồng trọt theo quy trình khép kín còn khá mới mẻ. Không nản chí, vợ chồng chị Hoan vừa làm, vừa tìm tòi, học hỏi kỹ thuật, từng bước hoàn thiện hệ thống chuồng trại, nhà màng và khu xử lý chất thải. Từ khu đất ban đầu, trang trại Thảo Hoan dần hình thành với hơn 8.000m2 nhà màng, nhà lưới trồng rau, củ, quả cùng các khu chăn nuôi lợn, gà được bố trí hợp lý.

Điểm đáng chú ý ở trang trại là cách anh chị tận dụng những thứ tưởng chừng bỏ đi để phục vụ sản xuất. Rau, củ, quả không đạt tiêu chuẩn thương phẩm được tận dụng làm thức ăn chăn nuôi hoặc nguyên liệu ủ phân. Chất thải từ đàn vật nuôi được thu gom, xử lý bằng chế phẩm sinh học để tạo nguồn phân hữu cơ bón cho cây trồng. Nhờ đó, trang trại hạn chế sử dụng phân bón hóa học, tiết kiệm chi phí và cải thiện môi trường sản xuất.

Chị Hoan chia sẻ: “Trước đây, tôi cũng phải tìm hiểu, thử nghiệm nhiều cách làm. Sau này nhận thấy nếu biết tận dụng, xử lý đúng kỹ thuật thì chất thải chăn nuôi lại trở thành nguồn phân bón rất tốt. Cây trồng phát triển khỏe, đất được cải tạo mà môi trường cũng sạch sẽ hơn. Vì vậy, gia đình tôi luôn cố gắng hoàn thiện từng khâu để các hoạt động sản xuất hỗ trợ lẫn nhau”.

Để thực hiện mục tiêu ấy, gia đình chị đầu tư hệ thống bể chứa chất thải kiên cố. Phân chuồng được phối trộn với trấu, mùn cưa, các phụ phẩm nông nghiệp và chế phẩm sinh học như EM, Trichoderma để ủ thành phân hữu cơ. Nước thải chăn nuôi được đưa qua hệ thống biogas, khí sinh học thu được phục vụ sinh hoạt, còn nước sau xử lý được tận dụng tưới cây. Trong chăn nuôi, việc sử dụng men vi sinh cũng giúp hạn chế mùi hôi, cải thiện điều kiện chuồng trại.

Đặc biệt, trên diện tích khoảng 150m2, gia đình chị Hoan phát triển mô hình nuôi giun quế. Nguồn thức ăn cho giun được tận dụng từ phụ phẩm sản xuất nông nghiệp. Giun quế dùng làm thức ăn cho gia cầm hoặc chế biến thành dịch giun; phân giun được sử dụng bón cho rau màu, cây ăn quả. Qua mỗi công đoạn, những phụ phẩm lại được đưa trở về phục vụ sản xuất, góp phần hình thành chu trình tuần hoàn ngay trong trang trại.

Không bằng lòng với kết quả đạt được, vợ chồng chị tiếp tục nghiên cứu, mở rộng mô hình nuôi ốc nhồi, nuôi lươn theo phương pháp hữu cơ tuần hoàn. Mỗi mô hình được lựa chọn đều hướng đến mục tiêu tận dụng nguồn thức ăn, phân bón sẵn có, giảm chi phí đầu vào và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Sự kiên trì ấy đã mang lại những kết quả đáng khích lệ. Hiện trang trại duy trì chăn nuôi lợn, liên kết với Tập đoàn GreenFeed trong cung ứng con giống, thức ăn và thực hiện quy trình chăn nuôi. Mỗi năm, gia đình xuất bán hàng chục tấn lợn. Khu nhà màng cho sản lượng dưa Kim hoàng hậu đạt hàng chục tấn/năm; rau, củ, quả theo mùa vụ đạt khoảng 6 - 7 tấn, được sản xuất theo hướng VietGAP. Nguồn phân hữu cơ tự sản xuất không những phục vụ nhu cầu của trang trại mà còn được khách hàng ở một số địa phương tìm mua. Chị Hoan cho rằng: “Điều quan trọng nhất là phải kiên trì với hướng đi đã chọn, không ngừng học hỏi và đặt chất lượng sản phẩm lên hàng đầu. Đặc biệt, làm nông nghiệp sạch phải bắt đầu từ những việc cụ thể, từ xử lý chất thải đúng cách, sử dụng phân bón hợp lý đến bảo đảm an toàn cho vật nuôi, cây trồng và người tiêu dùng”.

Từ những việc làm giản dị trong sản xuất hằng ngày, vợ chồng chị Hoan đã tạo dựng được mô hình kinh tế mang lại hiệu quả thiết thực, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường nông thôn. Câu chuyện của gia đình chị cho thấy, sáng tạo không nhất thiết bắt đầu từ những điều lớn lao, mà có thể nảy sinh từ chính sự cần cù, chịu khó và cách nghĩ khác trong lao động. Để rồi trên mảnh đất quê hương, những thứ từng bị xem là phế thải lại trở thành nguồn dinh dưỡng nuôi cây, những kinh nghiệm tích lũy qua từng mùa vụ tiếp tục vun đắp cho một trang trại xanh, bền vững.

Bài và ảnh: Trần Hằng