Phân cấp quản lý giáo dục theo chính quyền địa phương hai cấp

Thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, cùng với các lĩnh vực khác, lĩnh vực giáo dục có nhiều thay đổi, nhất là về quy mô trường, lớp và công tác quản lý. Theo đó, bên cạnh việc quy hoạch, sắp xếp, tái thiết lại mạng lưới trường, lớp, hoạt động quản lý Nhà nước cũng được ngành giáo dục và chính quyền các địa phương đặc biệt quan tâm.

Cô và trò Trường Mầm non Hoằng Lưu, xã Hoằng Châu trong một hoạt động học.

Thực tiễn cho thấy, sau khi UBND cấp huyện dừng hoạt động, có nhiều bất cập trong công tác quản lý đội ngũ nhà giáo, biên chế, lao động hợp đồng tại các cơ sở giáo dục trực thuộc UBND cấp xã như: một số địa phương có tình trạng biên chế thừa so với biên chế được UBND tỉnh giao theo cấp học và thừa, thiếu cục bộ giữa các cấp học, nhưng việc điều chỉnh biên chế thuộc thẩm quyền của HĐND và UBND tỉnh, nên chưa điều chỉnh kịp thời. Việc thừa, thiếu cục bộ đội ngũ giáo viên, nhân viên trường học tại các cơ sở giáo dục trực thuộc UBND cấp xã do trước khi dừng hoạt động UBND cấp huyện đã dừng việc bố trí giáo viên biệt phái hoặc dạy liên trường, dẫn đến tình trạng cơ sở giáo dục gặp rất nhiều khó khăn trong bố trí giảng dạy do thiếu giáo viên đứng lớp. Việc tuyển dụng viên chức chưa thể thực hiện do quy định hiện hành chưa thống nhất về thẩm quyền...

Để bảo đảm đội ngũ thực hiện chương trình giáo dục trong năm học, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Quyết định số 140/2025/QĐ-UBND ngày 8/11/2025 quy định phân cấp thẩm quyền tuyển dụng, sử dụng và quản lý nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, viên chức, người lao động trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh.

Theo quyền Giám đốc Sở GD&ĐT Tạ Hồng Lựu, "mục đích của việc ban hành quy định là nhằm bảo đảm công tác tuyển dụng, sử dụng, quản lý đối với đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, viên chức, người lao động trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh được thông suốt, phù hợp với thực tế vận hành chính quyền địa phương hai cấp và bảo đảm đội ngũ thực hiện chương trình giáo dục tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh. Quy định này bảo đảm thực hiện theo đúng quy định của Luật Tổ chức Chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 ngày 16/6/2025, Nghị định số 142/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ, Thông tư số 15/2025/TT-BGDĐT ngày 24/7/2025 của Bộ GD&ĐT, Quyết định số 108/2025/QĐ-UBND ngày 25/8/2025 của UBND tỉnh cũng như thực tiễn vận hành chính quyền địa phương hai cấp.

Theo Quyết định số 140/2025/QĐ-UBND, việc tuyển dụng, tiếp nhận vào viên chức trong các cơ sở giáo dục công lập thuộc phạm vi thẩm quyền quản lý của Sở GD&ĐT, các cơ sở giáo dục công lập thuộc phạm vi thẩm quyền quản lý của UBND cấp xã sẽ do Sở GD&ĐT là đơn vị chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ, UBND cấp xã thực hiện. Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện việc điều động, biệt phái nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, viên chức và người lao động giữa các cơ sở giáo dục công lập thuộc phạm vi thẩm quyền quản lý. Chủ tịch UBND cấp xã có quyền quyết định tiếp nhận nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, viên chức, người lao động tại cơ quan, đơn vị, địa phương khác về công tác tại các cơ sở giáo dục công lập thuộc phạm vi thẩm quyền quản lý; quyết định chuyển công tác đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, viên chức, người lao động tại các cơ sở giáo dục công lập thuộc thẩm quyền quản lý đến cơ quan, đơn vị, địa phương khác. Giám đốc Sở GD&ĐT chủ trì, phối hợp với UBND cấp xã thực hiện việc điều động, biệt phái nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, viên chức và người lao động giữa cơ sở giáo dục công lập thuộc phạm vi thẩm quyền quản lý của Sở GD&ĐT và cơ sở giáo dục thuộc phạm vi thẩm quyền quản lý của UBND cấp xã; giữa cơ sở giáo dục công lập thuộc phạm vi thẩm quyền quản lý của UBND xã này và cơ sở giáo dục công lập thuộc phạm vi thẩm quyền quản lý của UBND xã khác...

Với những quy định trên, sau khi ban hành, Quyết định số 140/2025/QĐ-UBND đã nhận được sự đồng thuận của chính quyền các địa phương cũng như các đơn vị trường.

Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Hoằng Châu Lê Ngọc Hạnh cho rằng, Quyết định số 140/2025/QĐ-UBND được ban hành kịp thời và phù hợp thực tiễn khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Quyết định giúp chính quyền cấp xã chủ động cân đối giáo viên giữa các trường, thực hiện biệt phái hoặc bố trí dạy liên trường đối với một số môn học, nhất là những môn đặc thù.

“Bám sát quy định tại Quyết định số 140/2025/QĐ-UBND, UBND xã Hoằng Châu đã ban hành quyết định điều động 6 giáo viên thuộc các môn học như Âm nhạc, Thể dục, Tin học, Tiếng Anh... dạy liên trường trong xã. Việc làm này đã góp phần khắc phục tình trạng thừa - thiếu giáo viên, bảo đảm đội ngũ cho hoạt động giáo dục của các nhà trường trên địa bàn xã”, ông Hạnh nói.

Được biết, ngay khi Quyết định số 140/2025/QĐ-UBND được ban hành, Sở GD&ĐT cũng đã ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện giúp các xã, phường triển khai hiệu quả nội dung quyết định. Quyền Giám đốc Sở GD&ĐT Tạ Hồng Lựu, cho biết: “Bên cạnh việc hướng dẫn các xã, phường thực hiện theo đúng yêu cầu đặt ra tại Quyết định số 140/2025/QĐ-UBND, thời gian tới Sở GD&ĐT thường xuyên rà soát, cập nhật đội ngũ giáo viên trong toàn tỉnh và theo dõi chặt chẽ việc quản lý, tiếp nhận, điều động, biệt phái giáo viên... của các xã, phường. Từ đó, có những định hướng, điều tiết kịp thời, phù hợp, bảo đảm ổn định đội ngũ cán bộ, giáo viên trong toàn ngành cho mục tiêu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục”.

Bài và ảnh: Phong Sắc