Ông Trump tuyên bố chấm dứt viện trợ quân sự cho Israel

Ngày 3/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ chấm dứt khoản viện trợ quân sự thường niên khoảng 4 tỷ USD cho Israel, cho rằng nước này đã đủ tiềm lực kinh tế để tự bảo đảm nhu cầu quốc phòng. Tuyên bố lập tức gây lo ngại trong giới chức quốc phòng Israel và làm gia tăng tranh cãi chính trị tại nước này.

Trả lời phỏng vấn kênh Fox News, ông Trump cho biết quyết định trên đã được thảo luận với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong nhiều tháng qua và ý tưởng này do chính nhà lãnh đạo Israel đề xuất. Theo ông Trump, Israel hiện là quốc gia thịnh vượng, không còn cần khoản viện trợ này. Ông cũng cho rằng vấn đề viện trợ đang bị phe cánh tả khai thác để chỉ trích chính quyền Mỹ.

Khoản viện trợ nằm trong thỏa thuận hỗ trợ an ninh trị giá 38 tỷ USD mà Mỹ và Israel ký năm 2016, theo đó Washington cam kết cung cấp khoảng 3,8 tỷ USD mỗi năm trong 10 năm, chủ yếu để Israel mua vũ khí do Mỹ sản xuất. Thỏa thuận dự kiến hết hiệu lực vào năm 2028.

Theo các nguồn tin Israel ngày 3/11, giới chức quốc phòng nước này bày tỏ quan ngại về tuyên bố của ông Trump, cảnh báo việc chấm dứt viện trợ có thể ảnh hưởng đến các hợp đồng mua sắm vũ khí đã ký và kế hoạch trang bị quân sự trong tương lai của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF). Hiện, Israel chưa rõ thời điểm cũng như phạm vi thực hiện quyết định này.

Các chính trị gia đối lập Israel cũng chỉ trích Thủ tướng Netanyahu. Ứng cử viên đối lập Gadi Eisenkot cho rằng ông Netanyahu không còn đủ khả năng bảo đảm quan hệ chiến lược với Mỹ và cần được thay thế. Trong khi đó, lãnh đạo đảng Dân chủ Yair Golan cảnh báo việc mất nguồn viện trợ sẽ làm gia tăng gánh nặng tài chính quốc phòng đối với người dân Israel.

Tuyên bố của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh sự ủng hộ của công chúng Mỹ đối với viện trợ quân sự cho Israel suy giảm. Khảo sát do Hội đồng Chicago về các vấn đề toàn cầu công bố tháng trước cho thấy 56% người Mỹ ủng hộ giảm hoặc chấm dứt viện trợ quân sự cho Israel, tăng so với mức 38% năm 2012. Một khảo sát của AP-NORC hồi tháng 7 cũng cho thấy 40% người được hỏi nhận định Washington đang ủng hộ Israel quá mức.

Theo nghiên cứu công bố năm 2025 của Viện Quincy về Quản trị Nhà nước có trách nhiệm, chính quyền hai Tổng thống Joe Biden và Donald Trump đã chi thêm tổng cộng 21,7 tỷ USD viện trợ quân sự cho Israel trong hai năm sau cuộc tấn công của Hamas hồi tháng 10/2023.

Minh Phương