Nhật Bản - Đức tăng cường hợp tác an ninh kinh tế, công nghệ cao

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã nhất trí tăng cường hợp tác về an ninh kinh tế, công nghệ tiên tiến và chuỗi cung ứng các nguyên liệu quan trọng, đồng thời thúc đẩy phối hợp quốc phòng trong bối cảnh môi trường địa chính trị và kinh tế toàn cầu có nhiều biến động.

Tại cuộc hội đàm ở Tokyo ngày 28/10, trong chuyến thăm Nhật Bản đầu tiên của ông Merz kể từ khi nhậm chức tháng 5/2025, hai nhà lãnh đạo đã công bố các tuyên bố chung về an ninh kinh tế và công nghệ tiên tiến, xác định định hướng hợp tác trong thời gian tới.

Thủ tướng Takaichi nhấn mạnh an ninh kinh tế có vai trò thiết yếu trong việc bảo vệ, thúc đẩy và phát triển năng lực công nghệ tiên tiến cũng như sức mạnh kinh tế. Bà khẳng định Nhật Bản và Đức là những đối tác quan trọng trong việc duy trì trật tự kinh tế quốc tế tự do, cởi mở, công bằng và dựa trên luật lệ.

Hai bên nhất trí tăng cường phối hợp giám sát, phân tích chuỗi cung ứng nhằm hạn chế nguy cơ các mối quan hệ phụ thuộc kinh tế bị sử dụng làm công cụ gây sức ép. Các lĩnh vực được ưu tiên hợp tác gồm nguyên liệu thô quan trọng, chất bán dẫn, pin, xe điện, trí tuệ nhân tạo (AI) trong công nghiệp, robot, dược phẩm và năng lượng gió.

Về khoáng sản thiết yếu, hai nhà lãnh đạo hoan nghênh việc ký Tuyên bố ý định chung trong lĩnh vực này, đồng thời cam kết đa dạng hóa nguồn cung và tăng khả năng thay thế lẫn nhau giữa các loại đất hiếm được sử dụng trong ngành công nghiệp ô tô của hai nước.

Thủ tướng Takaichi cho biết Nhật Bản và Đức đang hướng tới đa dạng hóa nguồn cung khoáng sản quan trọng, phát triển các nguồn thay thế và bảo vệ công nghệ nhằm xây dựng chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu tốt hơn.

Trong những năm gần đây, Nhật Bản và Đức đã thúc đẩy quan hệ quân sự và hợp tác an ninh tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Tại cuộc hội đàm lần này, hai nhà lãnh đạo cam kết tiếp tục mở rộng hợp tác giữa lực lượng vũ trang hai nước và thúc đẩy hợp tác công nghiệp quốc phòng trên cơ sở thế mạnh bổ trợ lẫn nhau.

Thủ tướng Takaichi hoan nghênh việc Đức tiếp tục tham gia tích cực vào các vấn đề tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Đáng chú ý, lực lượng Đức lần đầu tiên tham gia cuộc tập trận quân sự chung quy mô lớn Keen Sword giữa Nhật Bản và Mỹ trong năm nay. Cuộc tập trận diễn ra tại nhiều địa điểm trên khắp Nhật Bản, tập trung đáng kể vào vùng biển và không phận quanh tỉnh Okinawa.

Trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, Thủ tướng Merz cũng bày tỏ sự quan tâm của Đức đối với Chương trình Không quân chiến đấu toàn cầu (GCAP), sáng kiến do Nhật Bản, Italy và Anh khởi xướng nhằm phát triển máy bay chiến đấu thế hệ tiếp theo. Đề xuất này được đưa ra sau khi chương trình phát triển máy bay chiến đấu chung giữa Pháp và Đức đổ vỡ hồi tháng 6/2026. Tuy nhiên, khả năng Đức tham gia GCAP chưa được xác định, trong bối cảnh chương trình đang đối mặt với nhiều thách thức. Canada đã tham gia chương trình với tư cách quan sát viên hồi tháng 7/2026.

Sau Nhật Bản, ngày 29/10, Thủ tướng Đức đến Hàn Quốc. Các nội dung về quan hệ kinh tế, an ninh và công nghệ, trong đó có AI, được cho là sẽ nằm trong chương trình làm việc tại Seoul.

Thúy Hà