Mỹ để ngỏ khả năng tăng hiện diện không quân nếu Canada rời thỏa thuận F-35

Washington đang phát đi thông điệp cứng rắn tới Ottawa liên quan tới kế hoạch mua sắm 88 máy bay chiến đấu tàng hình F-35 do Tập đoàn Lockheed Martin sản xuất, trong bối cảnh Canada xem xét lại chương trình này vì lo ngại chi phí gia tăng.

Máy bay chiến đấu tàng hình F-35 do Tập đoàn Lockheed Martin sản xuất. Ảnh: National Security Journal.

Theo tuyên bố của Đại sứ Mỹ tại Canada Pete Hoekstra, việc Ottawa hủy đơn đặt hàng hoặc rút khỏi thỏa thuận có thể kéo theo “những hệ quả an ninh thực sự” đối với cấu trúc phòng thủ chung của hai nước. Quan chức Mỹ cho rằng F-35 không chỉ là một nền tảng vũ khí đơn lẻ, mà là thành tố then chốt bảo đảm khả năng tương tác tác chiến giữa các lực lượng Bắc Mỹ.

Ông Hoekstra nhấn mạnh, nếu Canada lựa chọn một dòng máy bay khác, điều đó có thể buộc Mỹ phải điều chỉnh cách thức bảo đảm an ninh không phận lục địa, bao gồm việc tăng cường sử dụng máy bay F-35 của Mỹ trong các hoạt động phối hợp và xem xét lại một số cơ chế vận hành trong khuôn khổ Bộ Chỉ huy Phòng thủ Không gian Bắc Mỹ (NORAD). Đây là cơ chế hợp tác quốc phòng song phương Mỹ – Canada đã tồn tại nhiều thập kỷ và được coi là trụ cột bảo đảm an ninh hàng không – vũ trụ của khu vực kể từ thời Chiến tranh Lạnh.

Máy bay chiến đấu tàng hình F-35 của Canada. Ảnh: National Security Journal.

Theo phía Mỹ, các hệ thống thay thế sẽ khó đạt được mức độ tích hợp sâu về cảm biến, dữ liệu và năng lực tác chiến mạng trung tâm như F-35.

Về phía Canada, Ottawa đang đánh giá lại chương trình F-35 trong bối cảnh tổng chi phí vòng đời được cho là cao hơn dự kiến ban đầu. Một số phương án thay thế được nhắc tới gồm tiêm kích Gripen E của hãng Saab (Thụy Điển), với lợi thế được quảng bá là khả năng thúc đẩy sản xuất trong nước và tạo thêm việc làm cho ngành công nghiệp quốc phòng Canada. Tuy nhiên, động thái này vấp phải phản ứng mạnh từ Washington, nơi coi đây không chỉ là quyết định mua sắm đơn thuần mà còn là vấn đề liên quan tới cấu trúc liên minh và mức độ gắn kết chiến lược. Vụ việc diễn ra trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép với các đồng minh về chi tiêu quốc phòng và định hướng trang bị phù hợp với các ưu tiên an ninh chung.

Thu Uyên

Nguồn: Wion.