Xung đột Iran gây thêm cú sốc đối với kinh tế toàn cầu

Xung đột liên quan đến Iran đang tạo ra những tác động lan rộng đối với kinh tế thế giới, làm gia tăng biến động trên thị trường năng lượng, đẩy giá phân bón và lương thực tăng cao, đồng thời đặt ra thách thức mới đối với nỗ lực kiểm soát lạm phát tại nhiều nền kinh tế.

Cuộc xung đột tại Iran đang tạo ra cú sốc ngày càng lớn đối với kinh tế toàn cầu. Ảnh: Reuters.

Theo hãng tin AP của Mỹ, một trong những nguyên nhân chính khiến thị trường toàn cầu chịu sức ép là tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược nơi khoảng 1/5 lượng dầu mỏ thế giới được vận chuyển mỗi ngày. Hoạt động hàng hải qua khu vực này bị ảnh hưởng nghiêm trọng sau các cuộc tấn công tên lửa ngày 28/2 của Mỹ và Israel khiến Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei thiệt mạng.

Việc tuyến vận tải năng lượng quan trọng bị gián đoạn đã khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, từ mức dưới 70 USD/thùng vào ngày 27/2 lên gần 120 USD/thùng vào đầu tuần, trước khi hạ xuống quanh mức 90 USD/thùng. Diễn biến này kéo theo giá nhiên liệu tăng nhanh tại nhiều quốc gia, tạo thêm sức ép lạm phát đối với các nền kinh tế.

Tại Mỹ, số liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ cho thấy giá xăng trung bình đã tăng lên khoảng 3,48 USD/gallon, so với mức gần 3 USD/gallon chỉ một tuần trước đó. Tuy nhiên, các nền kinh tế tại châu Á và châu Âu – vốn phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn năng lượng từ Trung Đông – được đánh giá sẽ chịu tác động rõ rệt hơn.

Trước áp lực giá năng lượng tăng, nhiều quốc gia đã triển khai các biện pháp ứng phó. Tại Ấn Độ, một số nhà hàng cảnh báo nguy cơ tạm ngừng hoạt động khi chính phủ ưu tiên nguồn cung khí đốt cho các hộ gia đình. Thái Lan đã tạm dừng các chuyến công tác nước ngoài của công chức và kêu gọi tiết kiệm năng lượng. Philippines áp dụng tạm thời chế độ làm việc bốn ngày mỗi tuần đối với một số cơ quan nhà nước, trong khi Việt Nam khuyến khích mở rộng hình thức làm việc từ xa.

Ngoài tác động trực tiếp tới thị trường năng lượng, giá phân bón tăng cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thiếu hụt lương thực tại một số quốc gia thu nhập thấp, nơi chi phí sản xuất nông nghiệp phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu.

Trước áp lực giá nhiên liệu tăng, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đối mặt bài toán vừa kiểm soát lạm phát, vừa duy trì tăng trưởng. Ảnh: Discovery Alert.

Trong bối cảnh đó, các ngân hàng trung ương lớn, trong đó có Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, đang phải đối mặt với bài toán điều hành phức tạp hơn khi vừa phải kiểm soát lạm phát, vừa duy trì ổn định tăng trưởng trong môi trường kinh tế toàn cầu nhiều biến động.

Thanh Giang

Nguồn: AP.