Mong ngày rời chân núi Ma Lào

Thôn Cả cách trung tâm xã Bá Thước gần 3km, là nơi sinh sống của đồng bào Mường. Ở đầu thôn có một ngọn núi thấp, được gọi tên là Ma Lào. Bao năm qua, dưới chân ngọn núi này, 9 hộ gia đình đã chuyển đến làm ăn, sinh sống. Thế nhưng, gần 2 năm trước, một trận lở đá nghiêm trọng bất ngờ xảy ra, khiến núi Ma Lào trở thành đất dữ. Cũng từ đó đến nay, ước mơ an cư trở thành nỗi niềm đau đáu của người dân dưới chân ngọn núi này.

Một trong số những tảng đá lăn từ đỉnh núi Ma Lào xuống thôn Cả.

Phấp phỏng âu lo...

Cho đến bây giờ, bà Bùi Thị Tưởng, một trong những hộ dân sống dưới chân núi Ma Lào vẫn không thể quên trận lở đá xảy ra đêm 26/2/2025. Hôm ấy, khi người dân trong bản còn say giấc, bất ngờ nhiều tảng đá nặng hàng chục tấn trên núi bị trượt lở và lăn xuống.

“Lúc đó khoảng 2 giờ sáng, chúng tôi giật mình tỉnh dậy vì nghe thấy tiếng động rất lớn. Mẹ con tôi còn tưởng là xe chở hàng bị lật. Tôi với các con cháu cầm đèn pin chạy ra, thì thấy nhiều tảng đá lớn lăn xuống đến tận đường, chỉ cách nhà vài bước chân. Thật là hú vía. Nếu đá lăn thêm vài mét nữa, không biết cả gia đình tôi sẽ thế nào”, bà Tưởng nhớ lại.

Vụ sạt lở tuy không gây thiệt hại về người, nhưng khiến hai căn nhà của gia đình ông Bùi Văn Công và ông Bùi Văn Hanh bị phá hủy.

“Hôm đó, gia đình ông Hanh có hai vợ chồng ở nhà. Vì thời tiết ngột ngạt, nên đầu giờ tối ông bà quyết định dời từ nhà chính sang ngôi nhà sàn gần đó để nghỉ cho thoáng mát. Khi đá rơi xuống, nhà chính của ông bà bị đè nát hoàn toàn. Vì quyết định bất ngờ trong đêm, nên hai ông bà may mắn thoát nạn”, ông Bùi Văn Dũng, trưởng thôn Cả cho biết.

Một trong những căn nhà bị phá hủy trong trận lở đá đầu năm 2025.

Thôn Cả là nơi sinh sống của gần 260 hộ dân, hầu hết là người dân tộc Mường. Vụ lở đá đầu năm 2025 xảy ra khiến 9 hộ dân dưới chân núi Ma Lào luôn sống trong tình trạng phấp phỏng, lo sợ, nhất là khi trời mưa to, gió lớn.

“Hiện giờ, các con thì đi làm xa, chỉ có bà cháu tôi ở nhà. Từ khi xảy ra vụ lở đá đến giờ, tôi sợ lắm, nhiều đêm không ngủ được. Cứ mỗi khi trời mưa to, gió lớn là chúng tôi không dám ở nhà mà phải lên trường học để trú nhờ. Bà con chỉ mong sớm được chuyển đi nơi khác. Cứ như thế này, chúng tôi không thể yên tâm mà làm ăn, sinh sống được”, bà Bùi Thị Tưởng ngậm ngùi chia sẻ.

Còn Trưởng thôn Cả Bùi Văn Dũng cho biết: “Mỗi khi trời mưa, xã và thôn lại nhanh chóng thực hiện phương án đưa bà con đến nơi tránh trú an toàn. Nhưng đây chỉ là giải pháp tạm thời. Bà con luôn sống trong nỗi lo sợ nơm nớp. Chúng tôi rất mong các cấp, các ngành quan tâm, sớm xây dựng khu tái định cư tập trung, chuyển 9 hộ dân dưới chân núi đến nơi an toàn, để bà con yên tâm sinh sống”.

Chờ ngày an cư

Ngày 20/1/2026, UBND tỉnh Thanh Hóa có Quyết định số 241/QĐ-UBND phê duyệt Đề án sắp xếp, ổn định dân cư khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất tại các xã khu vực miền núi của tỉnh, giai đoạn 2026-2030, trong đó, các hộ dân chịu ảnh hưởng thiên tai dưới chân núi Ma Lào sẽ được bố trí xây dựng khu tái định cư tập trung.

Đến ngày 27/8/2026, UBND tỉnh Thanh Hóa tiếp tục ban hành Công văn số 18094/UBND-NNMT về việc đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện Đề án sắp xếp, ổn định dân cư khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất tại các xã khu vực miền núi của tỉnh giai đoạn 2026-2030.

Công văn yêu cầu các xã có 22 khu tái định cư đã được phê duyệt chủ trương đầu tư (trong đó có khu tái định cư thôn Cả), phấn đấu hoàn thành cơ bản các hạng mục thiết yếu để bàn giao cho các hộ dân làm nhà ở trong năm 2026.

Khu tái định cư thôn Cả đang gấp rút san lấp mặt bằng tại khu vực Đồi Chè.

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, UBND xã Bá Thước đã nhanh chóng tiến hành các bước thủ tục cần thiết, đến ngày 17/10/2026 chính thức khởi công khu tái định cư thôn Cả tại khu vực Đồi Chè, cách chân núi Ma Lào gần 2km.

Đây là khu vực đồi thấp, địa thế tương đối bằng phẳng, không tiếp giáp với núi cao, phía trước và phía sau đều là cánh đồng, nên an toàn cho người dân sinh sống. Tổng vốn đầu tư của dự án là 4 tỷ đồng, trong đó ngân sách của tỉnh 3,6 tỷ, ngân sách xã 400 triệu đồng. Đến thời điểm hiện tại, toàn bộ khu vực mặt bằng rộng 0,8ha của khu tái định cư đã được giải tỏa và thực hiện gần xong khâu san lấp.

“Trong những ngày tới, chúng tôi sẽ tích cực đôn đốc đơn vị thi công triển khai san lấp nốt mặt bằng, nhanh chóng xây dựng hệ thống điện, nước, giao thông..., phấn đấu hoàn thành mặt bằng tái định cư trong năm 2026 để bà con chuyển vào sinh sống”, ông Lê Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Bá Thước cho biết.

Sau gần 2 năm sống trong sợ hãi, phấp phỏng, 9 hộ dân thôn Cả đã chuẩn bị có nơi ở mới an toàn. Dù vẫn còn nhiều khó khăn trước mắt, nhưng niềm vui đã được nhen lên, thắp sáng ước mơ an cư của những người dân dưới chân núi Ma Lào.

An Thư