Khơi nguồn nội lực tri thức, kiến tạo tương lai

Từ mạch nguồn hiếu học được kết tinh qua nhiều thế hệ, phong trào khuyến học, khuyến tài ở xứ Thanh đã bứt phá mạnh mẽ, biến sự học thành nhu cầu tự thân và khát vọng vươn lên của mỗi người dân. Trải qua một nhiệm kỳ để lại nhiều dấu ấn, với những kết quả toàn diện, cùng nguồn lực xã hội hóa kỷ lục, Hội Khuyến học tỉnh Thanh Hóa bước vào nhiệm kỳ mới với tâm thế mới, vững vàng tạo dựng bệ phóng tri thức, kiến tạo xã hội học tập bền vững và thắp sáng những nguồn nhân lực tương lai cho quê hương.

10 tập thể, cá nhân tiêu biểu tỉnh Thanh Hóa nhận Bằng khen của Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam tại Đại hội Biểu dương các mô hình học tập tiêu biểu toàn quốc giai đoạn 2021-2025.

Mái ấm khuyến học và những ước mơ được nối dài

Năm 2012, tân sinh viên Nguyễn Bá Sơn (quê xã Quảng Ninh) nhận giấy báo trúng tuyển Đại học Y Hà Nội trong niềm lo âu thấp thỏm khi gia cảnh quá khó khăn. Giữa thời điểm tưởng chừng bế tắc, sự nâng đỡ kịp thời từ Hội Khuyến học tỉnh Thanh Hóa cùng Quỹ học bổng gia đình Giáo sư Lê Viết Ly đã thắp sáng niềm tin để anh kiên trì theo đuổi giấc mơ y khoa. Hơn một thập kỷ nỗ lực, Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Bá Sơn hiện là Phó Trưởng khoa Ngoại, Bệnh viện Đại học Phenikaa, đồng thời cũng là giảng viên truyền đạt tri thức cho thế hệ bác sĩ tương lai.

Một câu chuyện xúc động khác diễn ra ngay trước ngưỡng cửa đại học năm học 2025-2026. Em Ngô Trần An Phú (xã Thiệu Hóa) xuất sắc đạt 27,25 điểm khối A00, giải Nhì môn Vật lý cấp tỉnh và đỗ vào Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội). Đúng lúc đó, biến cố ập đến, bố em bị tai biến nặng, hoàn cảnh vô cùng neo đơn khi bố mẹ đã ly hôn và hai anh em sống với bà nội đã ngoài 70 tuổi. Thấu hiểu hoàn cảnh, Hội Khuyến học tỉnh Thanh Hóa và chính quyền địa phương đã đến thăm hỏi, kết nối Quỹ Thiện Tâm (Tập đoàn Vingroup) hỗ trợ chi phí điều trị cho người bố và trao học bổng suốt 4 năm đại học cho Phú.

Bác sĩ Nguyễn Bá Sơn hay sinh viên Ngô Trần An Phú chỉ là hai trong hàng ngàn gương mặt tiêu biểu được thắp sáng từ dòng chảy khuyến học xứ Thanh. Đằng sau mỗi suất học bổng trao đi là sự tận tâm của những “sứ giả khuyến học” từ tỉnh đến cơ sở. Dù trải qua một nhiệm kỳ nhiều gian khó do đại dịch COVID-19 và biến động kinh tế - xã hội, đội ngũ làm công tác khuyến học vẫn âm thầm “gõ cửa từng nhà, nắm bắt từng hoàn cảnh”. Nhờ đó, trong nhiệm kỳ qua, toàn tỉnh đã có hơn 3.200 học sinh có nguy cơ bỏ học được tiếp tục đến trường, trên 2.100 em rời ghế nhà trường đã quay lại lớp và 683 trẻ em khuyết tật được nâng bước tương lai.

Cùng với đội ngũ cán bộ hội, các gia đình và dòng họ chính là hạt nhân làm nên sức sống của phong trào. Tính đến cuối nhiệm kỳ, toàn tỉnh Thanh Hóa đã có hơn 820 nghìn gia đình (đạt khoảng 86%) và gần 9.600 dòng họ (đạt khoảng 85%) được công nhận các danh hiệu học tập. Cùng với đó, gần 4.000 cộng đồng và hơn 2.500 đơn vị được công nhận “Cộng đồng học tập”, “Đơn vị học tập”.

Điển hình cho tinh thần ấy là dòng họ Hàn ở xã Quảng Ngọc với Quỹ Khuyến học gần 150 triệu đồng, hiện có 2 tiến sĩ, 9 thạc sĩ và 107 người có trình độ đại học. Dòng họ Trịnh Tất ở xã Biện Thượng gây quỹ trên 400 triệu đồng, đưa hơn 60 con cháu đỗ đại học và đào tạo sau đại học. Hay dòng họ Nguyễn Hồng, dòng họ Lê, làng Kiến Hưng (xã Thiệu Hóa) duy trì Quỹ Khuyến học “Tấm lòng vàng” 231 triệu đồng.

Sức mạnh xã hội hóa cho sự học

Nói đến sự bứt phá của công tác khuyến học, khuyến tài xứ Thanh, không thể không nhắc đến sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân và các tổ chức xã hội. Trong 5 năm qua, công tác xã hội hóa đã tạo nên nguồn lực kỷ lục khi đưa tổng Quỹ Khuyến học toàn tỉnh đạt hơn 1.364 tỷ đồng.

Biểu tượng tiêu biểu cho tấm lòng hướng về quê hương là Quỹ học bổng gia đình Giáo sư Lê Viết Ly. Đồng hành cùng Hội Khuyến học tỉnh từ năm 2007 đến nay với tổng kinh phí hỗ trợ hơn 80 tỷ đồng, Quỹ đã góp sức xây dựng nhiều trường học, tài trợ trang thiết bị giáo dục, trao học bổng cho hơn 7.500 học sinh và đỡ đầu liên tục gần 500 sinh viên trong suốt những năm tháng miệt mài trên giảng đường đại học.

Cùng với đó, nhiều quỹ học bổng quy mô lớn cũng duy trì nguồn lực hỗ trợ thường xuyên, tiêu biểu như: Quỹ Thiện Tâm (Tập đoàn Vingroup) khoảng 2,5 tỷ đồng mỗi năm; Quỹ học bổng Xi măng Long Sơn khoảng 2,3 tỷ đồng mỗi năm; Quỹ học bổng Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn khoảng 1,3 tỷ đồng mỗi năm... Những nguồn hỗ trợ kịp thời ấy đã trở thành điểm tựa vững chắc, tiếp thêm nghị lực cho hàng ngàn học sinh, sinh viên vượt qua hoàn cảnh khó khăn để vươn lên.

Sự đồng hành xuyên suốt và hiệu quả của phong trào khuyến học đã tạo bệ phóng nâng tầm giáo dục Thanh Hóa, mang lại những thành tựu rực rỡ cả về bề rộng lẫn chiều sâu. Bảng vàng thành tích nhiệm kỳ qua ghi nhận 328 học sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia, với chuỗi tăng trưởng liên tục từ 53 giải (năm 2021) lên 74 giải (năm 2025). Vươn ra tầm thế giới, các tài năng trẻ xứ Thanh đã xuất sắc mang về 4 giải khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, 5 giải Olympic quốc tế và 1 Huy chương Đồng Olympic Vật lý quốc tế Al - Fergani (FIPhO 2026).

Trong 5 năm qua, hơn 185 nghìn lớp học tại các trung tâm học tập cộng đồng đã thu hút trên 6,4 triệu lượt người tham gia bồi dưỡng tri thức, kỹ năng. Sự chủ động thích ứng với tiến trình chuyển đổi số đang mở ra những phương thức học tập hiện đại, giúp người dân dễ dàng tiếp cận tri thức mới, đưa việc tự học trở thành thói quen và nếp sống của cộng đồng.

Vững tin bước vào nhiệm kỳ mới

Bước vào nhiệm kỳ 2026-2031, Hội Khuyến học tỉnh Thanh Hóa quyết tâm nâng tầm phong trào, xây dựng xã hội học tập thực chất, hiện đại và bền vững. Khẳng định về định hướng chiến lược trong chặng đường mới, Nhà giáo Ưu tú Vương Văn Việt, Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh nhấn mạnh: Hội sẽ tập trung nâng cao chất lượng các mô hình “Gia đình học tập”, “Dòng họ học tập”, “Công dân học tập”; đồng thời tạo bứt phá trong chuyển đổi số với các mô hình “Khuyến học số”, “Bình dân học vụ số” nhằm mở rộng không gian học tập suốt đời cho mọi người dân. Cùng với đó, hội phấn đấu huy động thêm 100 đến 120 tỷ đồng hỗ trợ cơ sở vật chất trường học, quyết tâm đưa tổng nguồn Quỹ Khuyến học toàn tỉnh chinh phục cột mốc 2.010 tỷ đồng.

Đầu tư cho sự học là đầu tư cho tương lai, là nền tảng vững chắc nhất để kiến tạo sự phát triển bền vững. Với tinh thần đoàn kết, trách nhiệm và khát vọng vươn lên mạnh mẽ, công tác khuyến học, khuyến tài xứ Thanh sẽ tiếp tục khơi dậy trọn vẹn nguồn nội lực tri thức, biến truyền thống hiếu học ngàn đời thành động lực bứt phá, đưa Thanh Hóa tự tin vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Bài và ảnh: Mai Nhung