IAEA: Nga-Ukraine đạt thỏa thuận ngừng bắn tại nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia

Ngày 28/12, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) thông báo, Nga và Ukraine đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn cục bộ tại Nhà máy Điện hạt nhân Zaporizhzhia (ZNPP), hiện do Nga kiểm soát) nhằm tạo điều kiện cho công tác sửa chữa các đường dây truyền tải điện trọng yếu.

Hình ảnh nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia ở vùng Dnipropetrovsk, Ukraine, ngày 16 tháng 6 năm 2023. Ảnh: Reuters.

Theo thông báo của IAEA đăng trên nền tảng X ngày 28/12, các hoạt động sửa chữa quan trọng đối với hệ thống đường dây điện đã được triển khai gần Nhà máy Điện hạt nhân Zaporizhzhia. IAEA cho biết, trong thời gian ngừng bắn do cơ quan này làm trung gian, việc sửa chữa các tuyến đường dây truyền tải điện giữa các trạm phân phối của Nhà máy Điện hạt nhân Zaporizhzhia (ZNPP) và Nhà máy Nhiệt điện Zaporizhzhia đang được tiến hành dưới sự giám sát của nhóm chuyên gia IAEA và dự kiến kéo dài trong vài ngày.

Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi đã cảm ơn cả hai phía vì đã đồng ý mở ra một “khoảng lặng” tạm thời mới, coi đây là một phần trong những nỗ lực liên tục nhằm ngăn ngừa nguy cơ xảy ra sự cố hạt nhân trong bối cảnh xung đột quân sự.

Nhà máy Điện hạt nhân Zaporizhzhia từng là cơ sở điện hạt nhân lớn nhất châu Âu. Ảnh: AFP.

Nhà máy Điện hạt nhân Zaporizhzhia là cơ sở điện hạt nhân lớn nhất châu Âu. Nhà máy đã ngừng phát điện trong hơn ba năm kể từ khi lực lượng Nga tiếp quản khu vực này vào tháng 3/2022.

Kể từ đó, nhà máy liên tục đối mặt với các lo ngại về an toàn, bao gồm tình trạng mất điện, các hoạt động quân sự diễn ra gần khu vực và tình trạng thiếu nhân sự. Phái bộ giám sát của IAEA đã hiện diện thường trực tại ZNPP từ tháng 9/2022, song quyền tiếp cận của phái bộ này nhiều lần bị phía Nga hạn chế.

Vấn đề bên nào kiểm soát nhà máy vẫn là một điểm then chốt trong các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra giữa Ukraine và Mỹ. Tọa lạc tại thành phố Enerhodar (hiện do Nga kiểm soát), trước khi xung đột leo thang, nhà máy này từng cung cấp khoảng 20% tổng sản lượng điện của Ukraine.

Theo khuôn khổ do Mỹ hậu thuẫn, Nhà máy Điện hạt nhân Zaporizhzhia sẽ được vận hành chung bởi Ukraine, Mỹ và Nga, trong đó ba bên cùng chia sẻ các lợi ích kinh tế.

Thanh Vân

The Kyiv Independent