Đẩy nhanh tiến độ các khu TĐC phục vụ GPMB Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam

Thanh Hóa đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thành xây dựng 39 khu tái định cư (TĐC) và 18 khu nghĩa trang phục vụ giải phóng mặt bằng (GPMB) Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. Đến nay, 10 khu TĐC đã hoàn thành, 29 khu đang thi công. Theo kế hoạch, trong năm 2026 sẽ có 22 khu hoàn thành đầu tư xây dựng, 17 khu còn lại phấn đấu hoàn thành trước ngày 30/3/2027.

Mặt bằng khu TĐC Tân Cộng (phường Đông Sơn) đang được gấp rút hoàn thiện.

Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam đoạn qua Thanh Hóa dài khoảng 95,33km, đi qua 19 xã, phường. Dự án có khoảng 2.363 hộ dân phải di chuyển chỗ ở và 25 nghĩa trang với 10.052 ngôi mộ cần di dời. Để phục vụ công tác GPMB, tỉnh triển khai xây dựng 39 khu TĐC tại 17 xã, phường và 18 khu nghĩa trang tại 13 xã, phường.

Theo Sở Xây dựng, hiện có 10/39 khu TĐC đã hoàn thành, đủ điều kiện giao đất; 29 khu đang thi công. Trong số này, 12 khu dự kiến hoàn thành trước ngày 31/12/2026, nâng tổng số khu hoàn thành trong năm lên 22; 17 khu còn lại dự kiến hoàn thành trước ngày 30/3/2027.

Theo ông Ngô Thanh Sơn, Trưởng Phòng Quản lý hoạt động xây dựng (Sở Xây dựng), tiến độ một số công trình chịu áp lực do khối lượng xây dựng lớn, thời gian thi công theo hợp đồng chỉ khoảng 6 đến 7 tháng. Mưa lớn, ngập lụt trong thời gian vừa qua cũng ảnh hưởng đến việc triển khai tại một số địa bàn; trong khi có công trình khởi công vào cuối tháng 8 hoặc tháng 9, khiến thời gian thi công còn lại trong năm 2026 không còn nhiều.

Về GPMB, theo ông Sơn, mặt bằng tại các khu TĐC cơ bản đã được giải quyết. Một số vị trí còn vướng, chủ yếu, liên quan đến TĐC tại chỗ hoặc di dời hạ tầng kỹ thuật như điện, nước. Vì vậy, yêu cầu trọng tâm hiện nay là đôn đốc nhà thầu tập trung nhân lực, máy móc, tranh thủ thời tiết thuận lợi để bảo đảm tiến độ theo hợp đồng. Các dự án chưa thể hoàn thành trong năm 2026 đã được yêu cầu báo cáo nguyên nhân, xây dựng kế hoạch cụ thể và được UBND tỉnh chấp thuận tiến độ thực hiện đến ngày 30/3/2027.

Thực tế tại khu TĐC phố Tân Cộng (phường Đông Sơn) cho thấy những vướng mắc về mặt bằng, nguồn cung vật liệu xây dựng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công. Dự án có tổng mức đầu tư sau điều chỉnh hơn 71,1 tỷ đồng, tiến độ thi công hiện mới đạt khoảng 25 - 30%. Khó khăn lớn nhất là một số diện tích chưa được bàn giao do còn vướng công tác hỗ trợ, bồi thường cây cối, tài sản trên đất. Cùng với đó, nguồn đất phục vụ san nền chưa được bảo đảm, ảnh hưởng đến việc triển khai đồng bộ các hạng mục. Trước thực tế này, địa phương đang tập trung giải quyết các vướng mắc về mặt bằng, đẩy nhanh việc hoàn thiện phương án hỗ trợ, bồi thường; nhà thầu chủ động tổ chức thi công tại những khu vực đã có mặt bằng, đồng thời chuẩn bị nhân lực, máy móc để tăng tốc khi các điều kiện được đáp ứng. Công ty CP Đầu tư xây dựng công trình đường sắt, đường bộ Bắc Miền Trung - nhà thầu thi công, cho biết với sự phối hợp tháo gỡ kịp thời của địa phương, đơn vị sẽ nỗ lực đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành công trình sớm hơn kế hoạch khoảng 1 tháng.

Đối với 18 khu nghĩa trang, hiện có 5 khu đang thi công, dự kiến hoàn thành trước ngày 31/12/2026; 13 khu còn lại đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, dự kiến hoàn thành trước ngày 28/2/2027. Tiến độ các công trình này cần được đẩy nhanh để đồng bộ với kế hoạch di dời mồ mả phục vụ GPMB.

Ngoài yêu cầu hoàn thành đúng hạn, công tác quản lý, sử dụng các khu TĐC sau đầu tư cũng cần được chuẩn bị sớm. Theo ông Ngô Thanh Sơn, các khu TĐC sẽ do địa phương quản lý sau khi hoàn thiện. Do đó, địa phương cần chủ động ngay phương án giao đất, bố trí dân cư và quản lý hạ tầng, góp phần bảo đảm công trình phát huy hiệu quả.

Từ nay đến hết quý I/2027 là giai đoạn nước rút trong việc hoàn thành các khu TĐC và khu nghĩa trang để phục vụ nhiệm vụ GPMB Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua tỉnh Thanh Hóa. Do vậy, các địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu cần bám sát tiến độ từng công trình, xác định rõ trách nhiệm, kịp thời xử lý vướng mắc và tập trung nguồn lực thi công. Hoàn thành các khu TĐC, nghĩa trang đúng kế hoạch không chỉ phục vụ tiến độ Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam mà còn bảo đảm quyền lợi, điều kiện ổn định cuộc sống của người dân bị ảnh hưởng.

Bài và ảnh: Hữu Đại