Đàm phán thương mại EU - Trung Quốc: Cơ hội hạ nhiệt hay đối đầu

Liên minh châu Âu (EU) bắt đầu bước vào cuộc đàm phán với Trung Quốc tại Bắc Kinh, trong nỗ lực tháo gỡ những bất đồng thương mại ngày càng sâu sắc và tránh nguy cơ một cuộc chiến gây tổn hại cho cả hai bên.

Ủy viên Thương mại EU Maros Sefcovic sẽ gặp Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào trong 2 ngày 8 và 9/10 để bàn về tình trạng thâm hụt thương mại của EU với Trung Quốc, hiện vượt 1 tỷ USD mỗi ngày. Cuộc gặp diễn ra trong lúc Brussels chuẩn bị các biện pháp tự vệ nhằm hạn chế nhập khẩu xe hybrid Trung Quốc, động thái có thể khiến căng thẳng thương mại leo thang.

Pháp và Đức, hai nền kinh tế lớn nhất EU, trong tuần này cùng kêu gọi khối sử dụng những công cụ mạnh tay hơn, trong đó có cơ chế cho phép hạn chế Trung Quốc tiếp cận thị trường chung châu Âu. Mục tiêu là bảo vệ các ngành công nghiệp đang chịu sức ép từ làn sóng hàng hóa Trung Quốc. Tuy nhiên, Brussels cũng tìm cách tránh đẩy Bắc Kinh tới các biện pháp trả đũa.

Brussels đang chuẩn bị các biện pháp tự vệ sau khi doanh số xe hybrid sản xuất tại Trung Quốc tăng mạnh tại châu Âu. Một trong những phương án được cân nhắc là áp hạn ngạch thuế quan có thời hạn, theo đó xe nhập khẩu vượt một ngưỡng nhất định sẽ chịu mức thuế cao hơn.

Kết quả đàm phán tại Bắc Kinh dự kiến sẽ được đưa ra tại hội nghị thượng đỉnh EU ở Brussels tuần tới. Tại đây, lãnh đạo các nước thành viên sẽ cân nhắc phản ứng mạnh hơn trước làn sóng xuất khẩu của Trung Quốc và những tác động đối với ngành sản xuất cũng như hàng triệu việc làm tại châu Âu.

Một trong những vấn đề khiến EU phải cân nhắc kỹ trước khi đối đầu với Bắc Kinh là sự phụ thuộc vào nguồn cung đất hiếm. Trung Quốc đang giữ vị thế chi phối trong chuỗi cung ứng nhiều loại đất hiếm quan trọng và từng sử dụng lợi thế này trong các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ. Trong khi tìm cách hạn chế hàng hóa Trung Quốc, châu Âu vẫn cần nguồn nguyên liệu này để duy trì hoạt động sản xuất.

Trung Quốc nhiều lần cảnh báo sẽ trả đũa nếu EU áp dụng các công cụ thương mại mới hoặc những hạn chế mà Bắc Kinh cho là phân biệt đối xử với doanh nghiệp và sản phẩm Trung Quốc.

Cuộc đối đầu “ăn miếng trả miếng” đã bắt đầu. Cuối tuần qua, Bắc Kinh mở cuộc điều tra chống bán phá giá đối với một loại hóa chất xuất khẩu từ châu Âu, được sử dụng trong sản xuất thuốc trừ sâu, dược phẩm và thuốc nhuộm. Trung Quốc viện dẫn các cuộc điều tra gần đây của EU đối với các sản phẩm hóa chất Trung Quốc.

Vì thế, cuộc đàm phán tại Bắc Kinh không chỉ xoay quanh xe hybrid hay thâm hụt thương mại. Đằng sau đó là bài toán lớn hơn: EU muốn giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc nhưng đồng thời vẫn phải duy trì khả năng tiếp cận những nguồn nguyên liệu và thị trường mà nền kinh tế châu Âu chưa dễ dàng thay thế.

Thúy Hà