Đảm bảo an toàn cháy nổ tại doanh nghiệp

9 tháng năm 2026, cả nước ghi nhận 2.255 vụ cháy, nổ, tổng thiệt hại tài sản ước tính lên đến 673 tỷ đồng. Phần lớn các vụ cháy xảy ra tại các cơ sở sản xuất, kho xưởng của doanh nghiệp tập trung nhiều thiết bị điện công suất cao, vật liệu dễ cháy và thường khởi phát từ những bất cẩn rất nhỏ. Hơn lúc nào hết, để bảo vệ sinh mạng người lao động và thành quả sản xuất, kinh doanh, các doanh nghiệp cần quán triệt nguyên tắc mang tính “sống còn”: Tuyệt đối không chủ quan trong đảm bảo an toàn cháy nổ.

Công ty TNHH Giầy Hoa Thành, xã Quảng Yên thực hiện niêm yết sơ đồ thiết kế, sơ đồ thoát nạn tại khu vực chung trong công ty.

Bất cẩn nhỏ - thiệt hại lớn

Tháng 6/2024, từ sự chủ quan, bất cẩn trong quản lý, trông coi kho phế liệu, một đám cháy đã bùng phát tại Công ty TNHH Giầy Hoa Thành ở xã Quảng Yên. Mặc dù được lực lượng phòng cháy chữa cháy (PCCC) cơ sở dập tắt từ sớm, nhưng vụ cháy cũng khiến doanh nghiệp tổn thất nặng về kinh tế, hoạt động sản xuất bị gián đoạn và lượng lớn công nhân trong công ty phải nghỉ làm để khắc phục hậu quả, dọn dẹp vệ sinh.

“Vụ cháy đã để lại bài học kinh nghiệm xương máu cho doanh nghiệp. Ngoài việc trang cấp và bảo dưỡng hệ thống trang thiết bị PCCC thường xuyên hơn, chúng tôi đã yêu cầu đội PCCC thường xuyên tự kiểm tra mức độ an toàn về PCCC tại tất cả các khu vực, cấm tuyệt đối hành vi hút thuốc, mang bật lửa vào khu vực sản xuất để tránh rủi ro”, anh Lê Hồng Quân, quản đốc Công ty TNHH Giầy Hoa Thành chia sẻ.

Đáng buồn, những sự cố cháy tại khu vực doanh nghiệp lại không phải là sự việc hy hữu. Ngày 13/7 vừa qua, một vụ cháy lớn đã gây hư hỏng nặng một phần nhà kho và xưởng sản xuất của Công ty TNHH MTV Tự động hóa máy giầy Toàn Thịnh Việt (đóng tại Khu Công nghiệp Tây Bắc Ga, phường Hàm Rồng) và thiêu rụi hoàn toàn lượng lớn nguyên phụ liệu và thành phẩm của doanh nghiệp; ước tính thiệt hại lên tới hàng tỷ đồng. Sự việc kéo theo hệ lụy ảnh hưởng đến đời sống, thu nhập của hơn 100 lao động, nhân viên văn phòng của công ty.

Tình hình trên cho thấy nguy cơ cháy lớn, cháy gây thiệt hại nghiêm trọng luôn hiện hữu. Bên cạnh nguyên nhân khách quan, không thể phủ nhận một số tồn tại, thiếu sót về PCCC và cứu nạn, cứu hộ (CNCH) tại cơ sở chưa được khắc phục kịp thời, triệt để. Cùng với đó là ý thức, trách nhiệm của một bộ phận người đứng đầu cơ sở và người lao động trong công tác PCCC còn hạn chế.

PCCC phải bắt đầu từ ý thức và trách nhiệm của doanh nghiệp

Xác định an toàn PCCC phải xuất phát từ tư duy của doanh nghiệp, lực lượng cảnh sát PCCC và CNCH (Công an tỉnh) đã chủ động ký quy chế phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp, doanh nhân trên địa bàn tỉnh, tổ chức tuyên truyền, tập huấn kỹ năng PCCC cho đội ngũ lãnh đạo các công ty.

Đồng thời, công tác phòng ngừa được triển khai từ sớm, thông qua kiểm tra, hướng dẫn an toàn PCCC ngay từ khâu thiết kế, xây dựng công trình, kịp thời nhận diện và khắc phục những nguy cơ có thể dẫn đến cháy, nổ; đặc biệt là việc hệ thống trang thiết bị PCCC không đủ đáp ứng yêu cầu chữa cháy tương ứng với diện tích nhà xưởng hoặc đặc thù nguyên vật liệu, ngành nghề sản xuất. Hoạt động này nhằm từng bước khắc phục tình trạng nhiều doanh nghiệp mang tâm lý “trang bị để đủ điều kiện hoạt động”, thay vì coi đây là một trong những giải pháp để bảo vệ thành quả sản xuất, kinh doanh.

Tại Công ty CS Toy Quảng Xương, hệ thống PCCC đã được lực lượng chức năng kiểm tra kỹ lưỡng từng hạng mục, dù là nhỏ nhất. Qua đó, đã kịp thời yêu cầu doanh nghiệp bổ sung đầy đủ biển chỉ dẫn thoát nạn tại các khu vực theo đúng thiết kế, xóa bỏ tình trạng kê, chặn cửa chống cháy và ngăn khói. Chị Trịnh Thị Tâm, giám đốc công ty đánh giá: “Đây là những sơ suất mà doanh nghiệp thực sự ít khi để ý đến do không ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sản xuất. Nhưng trong trường hợp xảy ra sự cố, chính những hạng mục nhỏ này sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại cho công ty nên đơn vị đã khắc phục ngay sau khi có kết luận kiểm tra từ cơ quan chức năng”.

Cùng với việc nâng cao nhận thức của chủ doanh nghiệp, yếu tố quyết định làm nên sức mạnh PCCC của cơ sở là từ lực lượng tại chỗ. Đến nay, toàn tỉnh đã thành lập 2.800 đội PCCC cơ sở tại khu vực doanh nghiệp. Mỗi năm, lực lượng này sẽ tham gia thực tập phương án chữa cháy và CNCH quy mô doanh nghiệp từ 2 - 3 lần, đồng thời được huy động tham gia phương án diễn tập cấp địa phương và cấp tỉnh mỗi năm một lần tùy theo kịch bản tình huống giả định được đưa ra. Theo thống kê của lực lượng cảnh sát PCCC và CNCH, có trên 60% những vụ cháy xảy ra tại doanh nghiệp đã được lực lượng này ứng phó chủ động, kịp thời nên không gây hậu quả nghiêm trọng.

An toàn cháy nổ là vấn đề rủi ro không mong muốn, nhưng không thể vì thế mà phó mặc hoàn toàn cho sự may rủi. Thay vào đó, phải trở thành nền nếp trong quản lý và vận hành doanh nghiệp. Khi tinh thần “phòng cháy hơn chữa cháy” được cụ thể hóa bằng sự đầu tư của người đứng đầu và thói quen làm việc an toàn của người lao động, doanh nghiệp mới thực sự bảo vệ được sinh mạng, tài sản và kiến tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của chính mình cũng như của toàn xã hội.

Bài và ảnh: Tuyết Hạnh