Chủ động cho hành trình làm cha mẹ

Để đón một đứa trẻ khỏe mạnh, tình yêu thôi chưa đủ. Điều quan trọng là mỗi cặp đôi cần chủ động chuẩn bị sức khỏe từ trước hôn nhân, trước khi mang thai. Từ nhận thức ấy, nhiều người trẻ đang từng bước thay đổi cách chuẩn bị cho hành trình làm cha mẹ, chủ động kiểm tra, tư vấn và sàng lọc để có một thai kỳ an toàn, khỏe mạnh hơn.

Bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa khám và tư vấn sức khỏe sinh sản cho các cặp đôi trẻ.

Sau khi kết hôn, vợ chồng anh N.V.Đ. (xã Thạch Bình) không chờ đến khi có tin vui mới bắt đầu quan tâm đến sức khỏe thai kỳ. Trước khi có kế hoạch sinh con, hai vợ chồng cùng đi khám sức khỏe tổng quát, tìm hiểu những vấn đề cần lưu ý để chuẩn bị tốt hơn cho việc mang thai. Theo anh Đ., việc kiểm tra sức khỏe trước khi mang thai giúp hai vợ chồng hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe của mình, nhận diện những yếu tố có thể ảnh hưởng đến quá trình mang thai và sự phát triển của em bé. Quan trọng hơn, đây cũng là bước chuẩn bị về kiến thức và tâm lý để cả hai sẵn sàng đảm nhận vai trò làm cha, làm mẹ.

Không đợi đến khi bước vào cuộc sống hôn nhân mới tìm hiểu về sức khỏe sinh sản, bạn Q.N.L. (26 tuổi, xã Ngọc Trạo) bắt đầu chuẩn bị ngay khi xác định tiến tới hôn nhân. L. và bạn đời cùng đi khám sức khỏe tiền hôn nhân để hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe và được tư vấn những vấn đề cần lưu ý đối với sức khỏe sinh sản và kế hoạch sinh con. Quyết định ấy đến từ những kiến thức L. tiếp nhận qua các buổi truyền thông tại trường học, hệ thống loa truyền thanh, các kênh thông tin và mạng xã hội, giúp cô hiểu rõ hơn ý nghĩa của khám tiền hôn nhân và sàng lọc trước sinh.

Q.N.L. chia sẻ: “Tôi nghĩ làm cha mẹ không phải đến khi em bé chào đời mới bắt đầu. Ngay từ trước khi mang thai, mình đã phải có ý thức chăm sóc sức khỏe, tìm hiểu kiến thức và chuẩn bị những điều cần thiết. Khi đã mang thai thì càng phải chủ động hơn để theo dõi sức khỏe của cả mẹ và con. Ngoài thực hiện đầy đủ các xét nghiệm, khám thai theo các mốc được bác sĩ hướng dẫn và sàng lọc trước sinh, tôi sẽ tham gia các lớp yoga để duy trì sức khỏe, sự dẻo dai; đọc sách, tìm hiểu về dinh dưỡng, chăm sóc thai phụ, thai nhi và trẻ sơ sinh".

Những lựa chọn của Đ. và L. cho thấy, việc chuẩn bị cho hành trình làm cha mẹ đang dần thay đổi ở một bộ phận người trẻ. Không chờ đến khi có thai, họ bắt đầu quan tâm sớm hơn đến việc kiểm tra sức khỏe, tìm hiểu các yếu tố nguy cơ và trang bị kiến thức cần thiết cho quá trình mang thai, sinh con. Sự chuẩn bị ấy không chỉ hướng đến sức khỏe của người mẹ mà còn đặt nền tảng cho sự phát triển khỏe mạnh của em bé ngay từ trước thai kỳ.

Tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa, sự chuyển biến ấy phần nào được phản ánh qua số lượng các cặp đôi đến khám. Khoảng 3 năm trước, mỗi tháng khoa tiếp nhận khoảng 5 - 6 cặp đôi khám sức khỏe tiền hôn nhân hoặc chủ động khám sức khỏe tổng quát trước khi mang thai. Đến nay, con số này tăng lên khoảng 25 - 30 cặp mỗi tháng. Từ một nhu cầu còn khá ít được quan tâm, khám sức khỏe trước hôn nhân và trước khi mang thai đang dần trở thành một bước chuẩn bị được nhiều cặp đôi trẻ thực hiện.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Đình Quảng, Phó trưởng Khoa Hiếm muộn, Bệnh viện Phụ sản, cho biết: “Khám sức khỏe tiền hôn nhân và khám sức khỏe sinh sản trước khi mang thai là những bước quan trọng giúp các cặp đôi đánh giá tình trạng sức khỏe của bản thân, phát hiện một số nguy cơ và được tư vấn những vấn đề cần lưu ý trước khi quyết định sinh con. Việc này đã được nhiều bạn trẻ quan tâm, song vẫn cần lan tỏa rộng hơn. Bởi, không ít người vẫn có tâm lý e ngại và cho rằng bản thân khỏe mạnh thì không cần khám trước hôn nhân, chỉ khi thấy bất thường hoặc khi mang thai mới đi khám”.

Ý nghĩa của sự chủ động càng rõ hơn với các bệnh lý di truyền. Như, bệnh tan máu bẩm sinh, nếu phát hiện người mang gen bệnh trước hôn nhân hoặc trước khi mang thai, các cặp vợ chồng sẽ được tư vấn, đánh giá nguy cơ và thực hiện các xét nghiệm cần thiết theo chỉ định. Qua đó góp phần giảm nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh, giảm gánh nặng bệnh tật cho gia đình và xã hội.

Không chỉ dừng ở việc kiểm tra sức khỏe trước khi mang thai, sự chủ động còn cần được tiếp nối trong suốt thai kỳ. Khám thai đúng lịch, thực hiện các xét nghiệm và sàng lọc trước sinh theo hướng dẫn chuyên môn giúp theo dõi sức khỏe của mẹ và thai nhi, đồng thời phát hiện sớm những nguy cơ để có hướng xử lý, tư vấn phù hợp.

Chủ động chăm sóc sức khỏe trước hôn nhân, trước khi mang thai và trong thai kỳ không chỉ là sự chuẩn bị cho một gia đình nhỏ, mà còn là cách mỗi cặp đôi đặt những nền móng đầu tiên cho một thế hệ khỏe mạnh hơn.

Bài và ảnh: Thùy Linh