Các nhà khoa học cảnh báo không nên quá phụ thuộc vào trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu

Các nhà khoa học hàng đầu thế giới tham dự Diễn đàn các nhà khoa học đoạt giải Nobel Thế giới năm 2026 (WLF) tại Thượng Hải, Trung Quốc nhận định, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội đột phá cho nghiên cứu khoa học, song nhấn mạnh công nghệ này không thể thay thế vai trò của con người, đặc biệt trong việc kiểm chứng kết quả và đưa ra các đánh giá chuyên môn.

Diễn ra trong 3 ngày và kết thúc hôm (1/11), diễn đàn quy tụ nhiều nhà khoa học đoạt giải quốc tế, các nhà nghiên cứu trẻ và đại diện ngành công nghiệp nhằm trao đổi về những xu hướng phát triển khoa học trong tương lai. AI trở thành một trong những chủ đề trọng tâm, với nhiều ý kiến cho rằng công nghệ này có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu quy mô lớn, đẩy nhanh quá trình nghiên cứu và mở rộng khả năng khám phá khoa học.

Trong lĩnh vực phát triển thuốc, các nhà khoa học đánh giá AI có thể rút ngắn đáng kể giai đoạn nghiên cứu ban đầu, từ thiết kế hợp chất đến phân tích dữ liệu. Tuy nhiên, những khâu quan trọng như tổng hợp hợp chất, thử nghiệm trên tế bào, động vật và con người vẫn đòi hỏi quy trình thực nghiệm nghiêm ngặt.

Quan điểm này cũng được chia sẻ trong các lĩnh vực nghiên cứu khác. Các nhà khoa học nhận định, AI giúp đẩy nhanh những công việc thường nhật như sử dụng công cụ và phân tích dữ liệu, nhưng không thể thay thế hoàn toàn các nhà khoa học, đồng thời cho rằng sự kết hợp giữa chuyên môn của con người và các công cụ AI có thể tạo ra hiệu quả nghiên cứu vượt trội so với việc chỉ dựa vào một trong hai yếu tố, tuy nhiên vẫn cần được kết hợp với các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm để bảo đảm tính xác thực của kết quả.

Đáng chú ý, trong bối cảnh Trung Quốc đẩy mạnh phát triển AI, các nhà khoa học cũng cảnh báo không nên xem nhẹ năng lực trí tuệ và khả năng sáng tạo của con người. Các nhà khoa học cho rằng dù Trung Quốc đang có những bước tiến mạnh mẽ trong lĩnh vực AI, việc đào tạo và phát triển trí tuệ con người vẫn giữ vai trò thiết yếu.

Với chủ đề “Mô hình khoa học mới: Bước đột phá cho thập kỷ tới”, WLF 2026 tập trung thảo luận về sự thay đổi của phương pháp nghiên cứu, chuỗi giá trị và mô hình phát triển khoa học trong 10 năm tới. Các phiên thảo luận được tổ chức trên 6 lĩnh vực, gồm AI, chất bán dẫn thế hệ mới, y sinh học, thông tin hàng không vũ trụ, năng lượng tương lai và khoa học lượng tử.

Thu Uyên