Vượt khó bám rừng, giữ màu xanh đại ngàn

Được giao quản lý, bảo vệ và phát triển 8.179,2ha rừng và đất lâm nghiệp trên địa bàn 2 xã (Xuân Bình, Thanh Phong) với tuyến giáp ranh tỉnh Nghệ An dài khoảng 30km, Ban Quản lý rừng phòng hộ (BQLRPH) Sông Chàng đã chủ động khắc phục khó khăn, bám địa bàn, phát huy sức dân và phối hợp đồng bộ với các đơn vị giữ màu xanh đại ngàn.

Cán bộ, công nhân Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Chàng tuần tra bảo vệ rừng tại xã Xuân Bình.

Bám rừng nơi tuyến giáp ranh

Trạm bảo vệ rừng (BVR) Khe Tòng (thuộc BQLRPH Sông Chàng) đóng tại xã Xuân Bình với 5 cán bộ, nhân viên quản lý, bảo vệ 4.319,38ha rừng và đất lâm nghiệp. Địa hình phức tạp, giáp ranh với xã Quỳ Châu của tỉnh Nghệ An nên nguy cơ xâm hại rừng luôn tiềm ẩn, việc tiếp cận để thực hiện nhiệm vụ giám sát, kiểm tra gặp nhiều khó khăn, trong khi số lượng nhân viên của trạm ít.

“Vùng rừng chúng tôi được giao bảo vệ rộng, địa bàn chia cắt, khu vực giáp ranh kéo dài, để giữ bình yên cho những cánh rừng lực lượng chuyên trách phải bám rừng, bám địa bàn, tăng cường tuần tra, kiểm soát, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; giám sát việc khai thác và vận chuyển lâm sản của cá nhân, hộ nhận khoán trên địa bàn theo đúng quy định. Những khi thời tiết khắc nghiệt, dễ xảy ra cháy rừng, trạm đã phân công lực lượng luân phiên trực 24/24 giờ, bám rừng cả những ngày nghỉ, ngày lễ, để phát hiện và xử lý kịp thời khi có sự việc xảy ra. Đồng thời sẵn sàng huy động lực lượng tại chỗ dập tắt hoặc khống chế, không để lửa lan rộng. Việc tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về BVR và phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) cũng được triển khai thường xuyên đến từng thôn, hộ nhận khoán” - anh Phạm Văn Tùng, Trạm trưởng Trạm BVR Khe Tòng, chia sẻ.

Cùng với tuần tra, kiểm soát, Trạm BVR Khe Tòng chủ động phối hợp với chính quyền địa phương và lực lượng chức năng tuyên truyền, vận động chủ rừng đầu tư mở rộng diện tích trồng mới rừng và trồng lại sau khai thác bằng cây giống lâm nghiệp chất lượng cao.

Dựa vào sức dân để giữ rừng từ cơ sở

Giữ rừng không thể chỉ dựa vào những lực lượng tuần tra. Người dân sống ven rừng là "tai mắt” chung sức cùng lực lượng chuyên trách BVR tại cơ sở. Từ nhận thức đó, các trạm BVR chú trọng hỗ trợ người dân trong vùng tham gia dự án trồng rừng, BVR gắn với sản xuất kinh doanh nghề rừng hiệu quả; phát triển rừng kinh doanh gỗ lớn, khai thác mủ cao su đúng quy trình kỹ thuật... Vận động các chủ rừng khắc phục khó khăn, mở rộng diện tích trồng mới và trồng lại sau khai thác bằng cây nuôi cấy mô, qua đó nâng năng suất, chất lượng rừng trồng. Nhiều hộ nhận khoán rừng và đất lâm nghiệp đã xây dựng mô hình trang trại tổng hợp, kết hợp trồng rừng, trồng cao su với chăn nuôi gia súc, gia cầm dưới tán rừng, mang lại hiệu quả kinh tế khá.

Các thôn gần rừng phối hợp với chủ rừng ký cam kết thực hiện tốt công tác BVR, PCCCR; không vi phạm những điều pháp luật nghiêm cấm đối với rừng và đất lâm nghiệp. Khi người dân được hưởng lợi chính đáng từ rừng, mỗi hộ dân đã chủ động giữ màu xanh đại ngàn cũng chính là giữ bình yên cho cuộc sống của mình.

Hiệu quả tuyên truyền, vận động không chỉ thể hiện ở những bản cam kết. Một số người trước đây từng tham gia khai thác, mua bán, vận chuyển lâm sản trái phép, sau khi được cán bộ, nhân viên của trạm kiên trì giáo dục, cảm hóa, đã từ bỏ vi phạm và tích cực vận động những người khác chấp hành Luật Lâm nghiệp. Cùng với đó, cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm tạo sinh kế, giúp người dân ổn định cuộc sống, yên tâm gắn bó với rừng.

Thực hiện chủ trương giao khoán đất lâm nghiệp và rừng ổn định, lâu dài cho các hộ sản xuất nông - lâm kết hợp, BQLRPH Sông Chàng đã giao khoán hơn 279ha đất trồng rừng theo Nghị định số 135/2005/NĐ-CP; khoán bảo vệ 7.934ha rừng theo Nghị định số 168/2016/NĐ-CP. Tư vấn, hướng dẫn các hộ tổ chức sản xuất, sử dụng đất đúng mục đích, nâng cao hiệu quả kinh tế và góp phần ngăn chặn tình trạng phá rừng làm nương rẫy, khai thác lâm sản trái phép. Đối với diện tích nằm xa khu dân cư, địa hình phức tạp, giao thông khó khăn, không có điện lưới và sóng điện thoại, không đủ điều kiện giao khoán cho người dân, ban giao lực lượng BVR chuyên trách trực tiếp quản lý, bảo vệ.

Đồng bộ các giải pháp, BVR bền vững

Đồng chí Phan Xuân Phong, Phó giám đốc phụ trách BQLRPH Sông Chàng, cho biết: “Ban luôn xác định quản lý, bảo vệ và phát triển rừng là nhiệm vụ trọng tâm. Cùng với hoàn thiện hồ sơ, bản đồ hiện trạng rừng gắn với quy hoạch ba loại rừng, ban chú trọng xây dựng cơ chế phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng; thường xuyên rà soát ranh giới, cắm mốc tại những vị trí trọng điểm nhằm hạn chế tranh chấp, ngăn ngừa vi phạm các quy định về quản lý tài nguyên rừng”.

Cơ chế phối hợp được cụ thể hóa bằng những hoạt động thường xuyên, sát địa bàn. Trước nguy cơ cháy rừng trong những đợt nắng nóng cao điểm, BQLRPH Sông Chàng đã phối hợp với chính quyền địa phương và lực lượng chức năng tổ chức 2 cuộc tuyên truyền bằng hình thức họp dân, thu hút hơn 250 người tham gia; đồng thời thường xuyên phát tin trên hệ thống truyền thanh cơ sở. Qua tuyên truyền, 145 hộ sống ven rừng đã ký cam kết BVR, chấp hành nghiêm quy định của pháp luật về BVR và PCCCR.

Ban cũng tăng cường nắm tình hình, kịp thời nhận diện những yếu tố có thể tác động đến an ninh rừng theo từng thời điểm để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý hành vi vi phạm. Trong hơn 8 tháng đầu năm 2026, BQLRPH Sông Chàng đã phối hợp với các cơ quan chức năng và chính quyền các xã tổ chức 360 lượt tuần tra, kiểm tra rừng; trong đó có 25 lượt phối hợp với chính quyền địa phương, kiểm lâm sở tại và các đơn vị có rừng giáp ranh để kiểm tra, đánh giá hiện trạng an ninh rừng.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, toàn bộ diện tích rừng do đơn vị quản lý không xảy ra cháy rừng, an ninh rừng được giữ vững; độ che phủ rừng đạt 98,46%. Cấp ủy, chính quyền các xã và đồng bào các dân tộc trên địa bàn ngày càng chủ động tham gia bảo vệ, phát triển rừng. Diện tích rừng tự nhiên nghèo kiệt từng bước được khoanh nuôi, phục hồi; rừng nhiều tầng, nhiều tán tiếp tục phát huy vai trò phòng hộ, bảo tồn đa dạng sinh học, giữ nguồn sinh thủy cho các công trình thủy lợi.

Màu xanh trên những cánh rừng Sông Chàng ngày càng lan rộng nhờ sự nỗ lực vượt khó của lực lượng giữ rừng, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và sự đồng lòng, chung sức của Nhân dân. Thực tiễn ấy tiếp tục khẳng định: Khi BVR gắn chặt với phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững và tạo sinh kế cho người dân, rừng không chỉ được giữ vững mà còn thực sự trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Bài và ảnh: Thùy Dương