Về thăm di tích cách mạng cầu Phà Lò

Thực hiện chủ trương của Trung ương Đảng, tháng 10/1955, Ủy ban Hành chính tỉnh quyết định xây dựng tuyến đường 217 từ xã Thiết Kế (nay là xã Thiết Ống) đi xã Na Mèo. Ngày 1/12/1955, tuyến đường được khởi công xây dựng. Sau 3 tháng thi công, tuyến đường dài 91,3km đã cơ bản hoàn thành, không chỉ giúp thúc đẩy kinh tế - xã hội các xã miền núi phía Tây phát triển mà còn thắt chặt tình hữu nghị giữa hai tỉnh Thanh Hóa - Hủa Phăn (Lào).

Di tích lịch sử cách mạng cầu Phà Lò là niềm tự hào của đồng bào các dân tộc trên địa bàn xã Quan Sơn.

Khi tuyến đường mới hoàn thành, muốn đến trung tâm huyện Quan Sơn (nay là xã Quan Sơn), người và các phương tiện giao thông phải di chuyển bằng phà. Cuối năm 1956, cầu Phà Lò được xây dựng kiên cố, đáp ứng nhu cầu giao thương của Nhân dân.

Năm 1964, đế quốc Mỹ và bọn tay sai ở Lào tăng cường hoạt động đánh phá trên đất Lào và tìm cách xâm nhập vào biên giới Việt Nam. Thời gian này, nhiều xã trên địa bàn huyện Quan Sơn cũ là một trong những trọng điểm tấn công của địch. Trong đó, cầu Phà Lò là mục tiêu đánh phá ác liệt của kẻ thù, hòng cắt đứt con đường giao thông huyết mạch vận chuyển hàng hóa, lương thực, thực phẩm, vũ khí, quân nhu sang Lào. Ngày 21/4/1965, không quân Mỹ bắt đầu thực hiện, đánh phá điểm cầu Phà Lò và 11 địa điểm khác tại huyện Quan Sơn cũ. Vào hồi 14 giờ 29 phút ngày 16/7/1966, tại cầu Phà Lò lực lượng dân quân trực chiến của các xã Trung Thượng, Trung Hạ, Sơn Lư cùng một tiểu đội thuộc Đại đội 188 và Trung đội B41 của địa phương đã bắn rơi chiếc máy bay đầu tiên của giặc Mỹ.

Trong kháng chiến chống Mỹ, xung quanh khu vực cầu Phà Lò đã phải hứng chịu 14 đợt đánh phá của địch. Với tinh thần yêu nước, đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện Quan Sơn cũ đã anh dũng bảo vệ nguyên vẹn cầu Phà Lò, để giao thông được thông suốt. Nhờ đó, hàng nghìn tấn hàng hóa, vũ khí, đạn, dược, công cụ sản xuất được vận chuyển an toàn phục vụ cho công cuộc bảo vệ Tổ quốc ở khu vực biên giới không chỉ ở Việt Nam mà cả nước bạn Lào.

Trải qua thời gian, cầu Phà Lò đã xuống cấp gây mất an toàn cho người và phương tiện giao thông. Ngày 6/4/1970, cầu Phà Lò mới được xây dựng bên cạnh cầu cũ, góp phần quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội của nhiều xã miền núi. Với những giá trị về mặt lịch sử, năm 2011 cầu Phà Lò cũ được xếp hạng Di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh.

Tự hào về truyền thống của quê hương có di tích lịch sử cách mạng, những năm qua cấp ủy đảng, chính quyền xã Quan Sơn luôn quan tâm tới việc giáo dục truyền thống yêu nước cho Nhân dân trên địa bàn xã. Đồng thời, chỉ đạo các trường học tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tế tại các khu di tích lịch sử - văn hóa.

Nhận thức được trách nhiệm của nhà trường trong việc gìn giữ và phát huy giá trị của Di tích lịch sử cách mạng cầu Phà Lò, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Quan Sơn luôn chú trọng tới công tác giáo dục giá trị của di tích cho học sinh thông qua việc lồng ghép vào các môn khoa học xã hội; tổ chức hoạt động dạy học thực địa tại di tích.

Chủ tịch UBND xã Quan Sơn Vi Thị Trọng cho biết: "Để gìn giữ và phát huy giá trị Di tích lịch sử cách mạng cầu Phà Lò, xã Quan Sơn tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân trên địa bàn tích cực tham gia bảo vệ, không xâm phạm đến di tích. Chỉ đạo các tổ chức đoàn thể, phối hợp với các trường học trên địa bàn xã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục giá trị di tích cho thế hệ trẻ. Chú trọng xây dựng nơi đây trở thành điểm du lịch hấp dẫn".

Bài và ảnh: Hải Anh