UNESCO phát động “Thập kỷ hành động về khoa học băng quyển”

Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã chính thức phát động “Thập kỷ hành động về khoa học băng quyển” (2025 - 2034)

(Ảnh minh họa: Getty Images)

Cuộc thi được phát động nhằm tăng cường nghiên cứu, giám sát, giáo dục và hành động toàn cầu trước những biến đổi nhanh chóng của các hệ thống băng trên Trái Đất. Theo UNESCO, băng quyển - bao gồm sông băng, dải băng, băng vĩnh cửu, băng biển và tuyết - hiện lưu trữ khoảng 70% nguồn nước ngọt của hành tinh. Tuy nhiên, các thành phần này đang suy giảm nhanh chóng do tác động của biến đổi khí hậu, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh nguồn nước, hệ sinh thái, cơ sở hạ tầng và gia tăng nguy cơ thiên tai trên toàn cầu.

Phát biểu tại sự kiện, nhà băng học người Pháp Heidi Sevestre nhấn mạnh rằng sự suy giảm của băng quyển không chỉ liên quan đến nước mà còn kéo theo nhiều hệ lụy về di cư, nông nghiệp, cơ sở hạ tầng và các vấn đề địa chính trị. Theo bà, cần xây dựng chiến lược rõ ràng để đưa vấn đề này vào chương trình nghị sự của các diễn đàn an ninh, tài chính, y tế và các hội nghị quốc tế.

Các chuyên gia cũng đặc biệt lưu ý đến khu vực “Cực thứ ba” - nơi tập trung nhiều sông băng lớn tại châu Á, trong đó có Trung Quốc - được đánh giá là một trong những khu vực chịu tác động mạnh và có ý nghĩa toàn cầu đối với biến đổi băng quyển.

Ở góc độ khoa học, ông John Pomeroy, Chủ tịch Ủy ban quản lý tạm thời của sáng kiến, cho rằng các mô hình hiện nay vẫn chưa đủ độ chi tiết để phản ánh chính xác các khu vực miền núi, trong khi việc mô phỏng các quá trình tại vùng cực còn hạn chế. Do đó, các mô hình thế hệ mới cần có độ phân giải cao hơn, tích hợp chặt chẽ với hệ thống quan trắc và có sự tham gia của cộng đồng địa phương.

UNESCO cảnh báo rằng băng quyển đang tan chảy với tốc độ chưa từng có, đòi hỏi hành động khẩn cấp nhằm bảo vệ các hệ thống tự nhiên thiết yếu, vốn đóng vai trò quan trọng đối với nguồn nước và sự ổn định khí hậu toàn cầu.

Được Liên hợp quốc thông qua, “Thập kỷ hành động về khoa học băng quyển” là sáng kiến toàn cầu kêu gọi các nhà khoa học, chính phủ và cộng đồng phối hợp hành động nhằm bảo vệ các vùng băng giá của Trái Đất, qua đó bảo đảm sinh kế và an ninh môi trường cho hàng tỷ người trên thế giới.

Theo VTV