Phát triển kinh tế tập thể - đòn bẩy nâng cao thu nhập cho nông dân

Phát triển kinh tế tập thể đang trở thành hướng đi quan trọng trong XDNTM, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân. Tại Thanh Hóa, các cấp hội nông dân (HND) đã và đang phát huy vai trò nòng cốt trong tuyên truyền, vận động hội viên liên kết sản xuất, xây dựng tổ hợp tác (THT), HTX, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa theo chuỗi giá trị.

Ông Nguyễn Minh Đức, tổ hợp tác sản xuất cam theo quy trình VietGAP, xã Điền Lư, giới thiệu về hiệu quả mô hình.

Để kinh tế tập thể phát triển thực chất, các cấp HND trong tỉnh đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ hội viên ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, công nghệ vào sản xuất; khuyến khích phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sinh thái, sản xuất an toàn gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả, những nông dân điển hình tiên tiến được hình thành, tạo động lực thúc đẩy kinh tế nông nghiệp phát triển theo hướng bền vững.

Tại xã Điền Lư, phát huy lợi thế đất đai, người dân đã chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả có giá trị kinh tế cao. Hiện địa phương có khoảng 25ha cam V2, cam Canh, cam Cao Phong, cho thu nhập từ 300 - 350 triệu đồng/ha/năm. Tuy nhiên, sản xuất còn manh mún, thiếu liên kết khiến việc tiêu thụ sản phẩm gặp không ít khó khăn. Trước thực tế đó, HND xã Điền Lư đã tuyên truyền, vận động hội viên tham gia phát triển kinh tế tập thể. Đầu năm 2026, hội vận động 7 hộ trồng cam liên kết thành THT, sản xuất theo quy trình VietGAP. Các hộ được hướng dẫn, chuyển giao kỹ thuật trồng, chăm sóc, sử dụng vật tư an toàn, từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm.

Từ những mô hình bước đầu hiệu quả, HND xã tiếp tục vận động, hướng dẫn thành lập thêm 2 chi hội nghề nghiệp và 1 HTX hoạt động trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi. Thông qua các mô hình liên kết, hội viên được hỗ trợ vốn, giống, kỹ thuật; đồng thời có điều kiện chia sẻ kinh nghiệm, tổ chức sản xuất và tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm.

Đồng chí Lê Quang Huy, Bí thư Đảng ủy xã Điền Lư cho biết: Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục chỉ đạo HND xã tuyên truyền, vận động các hộ dân thành lập HTX, THT để tạo liên kết trong bao tiêu sản phẩm, mở rộng quy mô. Các mô hình cũng là nơi để hội viên trao đổi kinh nghiệm, ứng dụng khoa học - kỹ thuật và chuyển đổi số. Xã sẽ tạo điều kiện, có cơ chế phù hợp để khuyến khích phát triển thêm các sản phẩm OCOP, góp phần thực hiện hiệu quả các tiêu chí XDNTM.

Còn tại HTX nông nghiệp Hồng Ân, xã Xuân Tín, trên cơ sở tổ hội chăn nuôi gà đồi an toàn sinh học, năm 2024, ông Đỗ Anh Quân thành lập HTX với 9 thành viên. Hiện HTX đầu tư 6 trang trại chăn nuôi gà đồi thương phẩm và gà choai bán giống theo hình thức bán chăn thả tự nhiên. Điểm nổi bật của mô hình là tự sản xuất thức ăn chăn nuôi sinh học, vừa bảo đảm chất lượng, vừa giảm chi phí đầu vào. Nhờ đó, đàn gà phát triển tốt, thịt săn chắc, thơm ngon, được thị trường đón nhận. Mỗi năm, HTX xuất bán khoảng 180.000 con gà giống, tương đương 252 tấn. Đối với gà thương phẩm, nuôi 2 lứa/năm với tổng sản lượng trên 40 tấn. Doanh thu bình quân đạt hơn 14 tỷ đồng/năm, lợi nhuận gần 2 tỷ đồng. Không chỉ mang lại thu nhập cho thành viên, HTX còn chuyển giao kỹ thuật chăn nuôi, cung ứng con giống cho nhiều hộ dân trên địa bàn, góp phần phát triển chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học và nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp.

Để thúc đẩy kinh tế tập thể, kinh tế hợp tác ở khu vực nông thôn, các cấp HND trong tỉnh đã tư vấn, hỗ trợ, đồng hành cùng các THT, HTX; hướng dẫn hội viên phát triển sản xuất, kinh doanh, thành lập THT, HTX, doanh nghiệp do nông dân làm chủ và tổ chức liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, các cấp hội đã vận động, hướng dẫn thành lập mới 22 THT, 18 HTX và 27 doanh nghiệp do nông dân làm chủ.

Nguồn vốn cũng được xác định là một trong những đòn bẩy quan trọng, các cấp hội đã tín chấp với các ngân hàng, hỗ trợ nông dân vay hơn 16,7 tỷ đồng để phát triển sản xuất, kinh doanh; xây dựng và quản lý Quỹ Hỗ trợ nông dân với nguồn vốn 58,1 tỷ đồng, hỗ trợ 860 hộ tham gia 298 dự án. Từ đầu năm đến nay, quỹ đã giải ngân 8,1 tỷ đồng cho 16 dự án, với 89 hộ vay vốn. Các dự án vay vốn chủ yếu được triển khai theo mô hình THT, nhóm hộ liên kết, chi, tổ HND nghề nghiệp.

Thời gian tới, HND tỉnh tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nhân rộng các mô hình kinh tế tập thể hiệu quả; hỗ trợ HTX tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu nông sản địa phương. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để hình thành nền nông nghiệp hiện đại, bền vững, để kinh tế tập thể thực sự trở thành đòn bẩy nâng cao thu nhập cho nông dân.

Bài và ảnh: Lan Hương