Như Thanh khai thác tiềm năng phát triển du lịch

Thiên nhiên ban tặng cho xã Như Thanh cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, với nhiều di tích lịch sử, văn hóa; người dân nơi đây còn gìn giữ và phát huy nhiều giá trị văn hóa truyền thống, là điều kiện quan trọng để địa phương phát triển du lịch.

Lò cao kháng chiến Hải Vân thu hút nhiều du khách đến tham quan.

Đến với xã Như Thanh, du khách không thể không ghé thăm Di tích lịch sử Lò cao kháng chiến Hải Vân (Lò cao NX3) - di tích lịch sử nằm trong hang núi đá Đồng Mười thuộc khu phố Đồng Mười. Đây là chứng tích hào hùng của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Theo tài liệu lịch sử, năm 1947 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc ta đã chuyển sang giai đoạn cam go ác liệt. Lúc này Trung ương và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp giao cho Cục Quân giới (Bộ Quốc phòng) nghiên cứu, xây dựng và vận hành các Lò cao luyện gang, tạo phôi thép cung cấp cho các xưởng sản xuất vũ khí phục vụ cho chiến trường và dân quân du kích các địa phương đánh Pháp.

Trước nhiệm vụ cấp bách ấy, Sở Khoáng chất kỹ nghệ (Trung bộ) và Cục Quân giới (Việt Bắc) đã phối hợp quyết định lựa chọn vùng rừng núi Như Xuân làm địa điểm xây dựng công xưởng. Năm 1949, sau khi cân nhắc kỹ, thung lũng Đồng Mười, xã Hải Vân, huyện Như Xuân (nay thuộc khu phố Đồng Mười, xã Như Thanh) được chọn là địa điểm xây dựng các Lò cao NX1 và NX2. Cuối năm 1953, địch dò được xưởng cơ khí bí mật của ta nên dội bom bắn phá. Trước tình hình này, Lò cao được chuyển vào trong hang đá Đồng Mười. Với quyết tâm cao, tất cả vì độc lập, tự do của Tổ quốc, bộ đội, kỹ sư, công nhân và Nhân dân địa phương đã khẩn trương lao động, tháo lắp, nghiên cứu cải tiến kỹ thuật xây dựng thành công Lò cao NX3. Lò cao NX3 khánh thành đúng dịp quân và dân ta giành chiến thắng tại đèo Hải Vân. Sau chiến thắng này, Lò cao NX3 đã chính thức được đổi tên thành Lò cao kháng chiến Hải Vân. Đây cũng là tiền đề ghi dấu mối quan hệ kết nghĩa giữa hai tỉnh Thanh Hóa và Quảng Nam. Tháng 12/1954, Lò cao kháng chiến Hải Vân chính thức ngừng hoạt động. Năm 1960, Nhà nước đã đưa Lò cao kháng chiến Hải Vân vào danh sách các di sản văn hóa được bảo vệ; năm 2013 được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia.

Những năm qua, được sự quan tâm của Nhà nước Lò cao kháng chiến Hải Vân được bảo tồn, tôn tạo khang trang và trở thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống yêu nước, cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Hằng năm di tích đón hàng nghìn lượt khách đến tham quan, trải nghiệm.

Ngoài di tích Lò cao kháng chiến Hải Vân, khi đến với xã Như Thanh du khách còn được tham quan, trải nghiệm loại hình du lịch sinh thái nghỉ dưỡng tại Vườn quốc gia Bến En với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ có đồi núi, sông, suối, hồ, tạo nên một hệ sinh thái đa dạng, phong phú; tham quan, chiêm bái, cầu phúc, cầu an tại đền Đức Ông Khe Rồng, đền Mẫu Phủ Sung... Đến nơi đây, du khách còn hòa mình vào không gian văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc Thái, Mường, thưởng thức các món ăn đậm nét ẩm thực của người dân nơi đây...

Xác định phát triển du lịch là động lực để phát triển kinh tế - xã hội, xã Như Thanh đã huy động mọi nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển du lịch; đào tạo kỹ năng, nghiệp vụ du lịch; chú trọng gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; quan tâm tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử, văn hóa, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, quảng bá đất và người Như Thanh.

Nhờ thực hiện đồng bộ các giải pháp, du lịch của xã có nhiều chuyển biến tích cực. Hiện nay, xã đang khai thác hiệu quả du lịch sinh thái Vườn quốc gia Bến En kết nối với du lịch cộng đồng của các xã Xuân Thái, kết hợp với tham quan tại di tích lịch sử Lò cao kháng chiến Hải Vân, Hang Ngọc, Cây lim di sản. Từ đầu năm 2025 đến nay, xã đã đón hơn 90.000 lượt khách đến tham quan, trải nghiệm.

Phó Chủ tịch UBND xã Như Thanh Đinh Xuân Thắng cho biết: Như Thanh có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch. Tuy nhiên, việc phát triển du lịch của xã còn nhiều hạn chế. Thời gian tới, xã tiếp tục tăng cường công tác xúc tiến, kêu gọi doanh nghiệp có tiềm lực vào tìm hiểu cơ hội, hợp tác đầu tư phát triển du lịch. Tập trung huy động các nguồn lực xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển du lịch. Quan tâm công tác đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; huy động xã hội hóa để đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong du lịch. Tuyên truyền, vận động người dân học cách làm du lịch gắn với gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Bài và ảnh: Xuân Hoa