Chuyện không bình thường... dưới mái trường

(Baothanhhoa.vn) - Trường học không chỉ có những giờ học, trang sách và niềm vui tuổi học trò. Ở đó còn có những mâu thuẫn, va chạm, những ứng xử chưa đúng mực và cả những khó khăn, tổn thương mà học sinh phải đối diện. Khi công nghệ và mạng xã hội ngày càng tác động đến nhận thức, hành vi của các em, những vấn đề ấy càng cần được quan tâm, nhận diện và đồng hành giải quyết.

Trường học hạnh phúc trong kỷ nguyên AI (Bài 1):

Chuyện không bình thường... dưới mái trường

Trường học không chỉ có những giờ học, trang sách và niềm vui tuổi học trò. Ở đó còn có những mâu thuẫn, va chạm, những ứng xử chưa đúng mực và cả những khó khăn, tổn thương mà học sinh phải đối diện. Khi công nghệ và mạng xã hội ngày càng tác động đến nhận thức, hành vi của các em, những vấn đề ấy càng cần được quan tâm, nhận diện và đồng hành giải quyết.

Chuyện không bình thường... dưới mái trường

Hoạt động sân khấu hóa giúp công tác tuyên truyền pháp luật trong trường học trở nên sinh động và hiệu quả.

Chuyện nhỏ, hệ lụy không nhỏ

Những ngày tháng 11, đến thăm Trường THPT Đặng Thai Mai (xã Quảng Bình), chúng tôi có dịp trò chuyện với em Lương Văn Phúc, học sinh lớp 12A11. Nhìn lại gần 3 năm gắn bó với mái trường, Phúc thẳng thắn thừa nhận em từng có 4 lần xô xát với bạn bè. Cả 4 lần ấy, nhà trường, giáo viên chủ nhiệm và Công an xã Quảng Bình đều phải vào cuộc giải quyết. Mâu thuẫn đôi khi không phải bắt nguồn từ chuyện lớn, mà chỉ từ những va chạm nhỏ nhặt thường ngày. Như lần gần nhất, chỉ vì nghe bạn bè kể lại rằng “anh ấy nói xấu mình”, Phúc không kiềm chế được cơn nóng giận và đã ra tay.

Thế nhưng, sau mỗi lần vấp ngã, nhờ sự định hướng, uốn nắn tận tình từ thầy cô và gia đình, Phúc dần nhận ra mình đã lớn, không thể mãi hành động bồng bột mỗi khi có chuyện không vừa ý. Kể về những năm học THPT, Phúc không chỉ nhắc đến lỗi lầm mà còn bày tỏ lòng biết ơn trước sự quan tâm của thầy cô, nhắc về những kỷ niệm tuổi học trò khó quên và khát khao được thấu hiểu, sẻ chia. Giờ đây, phía trước Phúc là kỳ thi tốt nghiệp quan trọng và dự định theo học ngành Logistics tại Học viện Nông nghiệp Hà Nội. Những hoài bão ấy cho thấy em đang suy nghĩ chín chắn hơn về tương lai và con đường tự lập sau khi rời xa vòng tay thầy cô, mái trường.

Câu chuyện của Phúc khiến chúng tôi nhớ lại một sự việc đau lòng liên quan đến học sinh của chính ngôi trường này vào tháng 10/2025. Đó là vụ một học sinh lớp 11 dùng dao đâm một học sinh lớp 12 tử vong. Trước đó, hai em có mâu thuẫn. Sau giờ học, các em gặp nhau tại một cây xăng gần trường để giải quyết, rồi xảy ra xô xát. Vụ việc trở thành lời cảnh báo về nguy cơ bạo lực học đường và những hệ lụy khi mâu thuẫn không được giải quyết kịp thời, đúng cách.

Trao đổi về những vấn đề đang hiện diện trong môi trường học đường, cô Võ Thị Thanh Xuân, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Đặng Thai Mai cho biết, học sinh hiện nay phải đối diện với nhiều tác động khác nhau. Ngoài những mâu thuẫn trong giao tiếp, ứng xử trực tiếp, các em còn đứng trước nguy cơ bị bắt nạt trên mạng xã hội, lừa đảo trực tuyến, cùng các vấn đề như sử dụng thuốc lá điện tử, chơi tài xỉu, mang vật dụng bị cấm đến trường. Có những mâu thuẫn bắt đầu từ lời nói, bình luận trên mạng xã hội, sau đó chuyển thành xích mích ngoài đời thực.

Nhà trường hiện có 34 lớp, với 1.479 học sinh. Khoảng 2/3 phụ huynh của trường là công nhân tại các khu công nghiệp hoặc lao động tự do, công việc không ổn định. Nhiều em sống cùng ông bà, người thân hoặc chỉ ở với một trong hai phụ huynh; có em phải tự xoay xở khi bố mẹ đi làm xa hoặc mải công việc. Việc thiếu sự theo dõi, chia sẻ thường xuyên từ gia đình cũng khiến nhà trường gặp khó khăn hơn trong việc nắm bắt tâm tư, biểu hiện bất thường của học sinh. Trong khi đó, giáo viên cũng chịu áp lực từ công việc chuyên môn và nhiều nhiệm vụ khác, nên thời gian dành cho việc tìm hiểu, đồng hành với từng học sinh còn hạn chế.

Trường học hạnh phúc không phải là nơi học sinh không bao giờ gặp khó khăn, mà là nơi mỗi khó khăn trở thành cơ hội để các em học hỏi và trưởng thành. Trong kỷ nguyên AI, tri thức ngày càng dễ tiếp cận, nhưng thấu cảm, nhân ái, trách nhiệm và khả năng tạo giá trị cộng đồng vẫn cần được nuôi dưỡng. Để mỗi học sinh không chỉ học tốt, làm chủ công nghệ mà còn hiểu mình, biết yêu thương và sống có ích trong thế giới không ngừng thay đổi.

Trước những thách thức đó, Trường THPT Đặng Thai Mai đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực. Điểm nhấn là mô hình “Lớp học hạnh phúc”, kết hợp với các nhóm tự quản và nhật ký lớp học, giúp thầy cô sớm nắm bắt tâm tư, kịp thời hóa giải mâu thuẫn, tạo nên môi trường học tập an toàn, tràn đầy sự yêu thương và tôn trọng.

Giữ vững “kiềng 3 chân”

Nếu học sinh THCS, THPT ở lứa tuổi dễ bồng bột, thì trẻ mầm non, tiểu học lại đối diện với những áp lực riêng. Nhiều trẻ tiếp cận điện thoại thông minh sớm; nếu thiếu sự hướng dẫn và kiểm soát phù hợp của người lớn, các em có thể tiếp xúc với những nội dung chưa phù hợp với lứa tuổi. Bên cạnh đó, những em có khiếm khuyết thể chất rất cần sự bảo vệ, động viên kịp thời từ thầy cô để vượt qua mặc cảm, tránh bị bạn bè trêu chọc. Sự phối hợp nhịp nhàng của gia đình, nhà trường và xã hội chính là “kiềng ba chân” vững chắc để bảo vệ, uốn nắn và nâng đỡ lứa tuổi học trò.

Dưới góc độ an ninh trật tự, lực lượng công an Thanh Hóa ghi nhận các vụ việc nghiêm trọng hay tai nạn giao thông liên quan đến học sinh đã giảm đáng kể, song những tác động tiêu cực từ không gian mạng đến ứng xử đời thực vẫn là mối lo ngại lớn. Tại xã Như Thanh, khoảng 7.000 lao động đang làm việc tại các nhà máy, doanh nghiệp trên địa bàn. Một bộ phận phụ huynh đi làm xa, làm việc theo ca trong nhà máy hoặc có hoàn cảnh gia đình riêng, khiến việc chăm sóc, quản lý con em có lúc chưa được sát sao. Trung tá Hà Viết Thảo, phó trưởng công an xã, cho biết, toàn xã có hơn 5.000 học sinh. Nhiều em lập nhóm riêng trên mạng xã hội, từ đó dễ phát sinh mâu thuẫn ngoài đời thực. Bên cạnh đó là nguy cơ mất an toàn giao thông khi số học sinh đi xe điện tăng nhanh. Để phòng ngừa, trong năm 2026, công an xã đã phối hợp tổ chức hơn 10 buổi tuyên truyền trực tiếp, tận dụng hiệu quả hệ thống fanpage, zalo và xây dựng mô hình cổng trường an toàn.

Chuyện không bình thường... dưới mái trường

Công an xã Như Thanh tổ chức tuyên truyền pháp luật tại Trường THPT Như Thanh.

Tại phường Nguyệt Viên, địa bàn đang đô thị hóa nhanh, Trung tá Lê Đình Chung, phó trưởng công an phường cho biết, lực lượng công an phối hợp với các trường học, nhất là bậc THCS để nắm tình hình học sinh, đặc biệt là những trường hợp thường xuyên nghỉ học, kết quả học tập yếu hoặc ít nhận được sự quan tâm của gia đình. Việc kiểm tra đột xuất, phòng ngừa học sinh, sinh viên mang theo hung khí, vật dụng nguy hiểm đến trường cũng được chú trọng, hướng đến phát hiện sớm những biểu hiện bất thường, không để mâu thuẫn nhỏ phát triển thành vụ việc phức tạp.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa, từ năm 2025 đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 13 vụ việc bạo lực học đường. Bạo lực không chỉ là những cuộc đánh nhau trực tiếp mà còn thể hiện qua mâu thuẫn giữa bạn bè, bắt nạt, xúc phạm, cô lập hoặc đăng tải, chia sẻ thông tin, hình ảnh mang tính xúc phạm trên mạng xã hội. Ngành giáo dục nhận định nguyên nhân xuất phát từ sự hạn chế trong kiểm soát cảm xúc của học sinh, cũng như tác động từ gia đình và xã hội. Vì vậy, ngành chú trọng phối hợp giữa nhà trường, gia đình và các lực lượng liên quan để phát hiện, hỗ trợ và xử lý sớm những biểu hiện bất thường. Đặc biệt, Thông tư 18/2025/TT-BGDĐT ngày 15/9/2025 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trong trường học, đã tạo hành lang pháp lý, hướng dẫn chi tiết, đáp ứng nhu cầu hỗ trợ toàn diện cho học sinh.

Khi học sinh ngày càng tiếp cận sớm với công nghệ, mạng xã hội và các nguồn thông tin đa chiều, việc xây dựng một ngôi trường an toàn, hạnh phúc đòi hỏi những giải pháp đồng bộ, phù hợp. Ở đó, trường học không chỉ là nơi truyền thụ tri thức mà phải là môi trường nuôi dưỡng nhân cách, giúp mỗi học sinh trưởng thành vững vàng và thích ứng linh hoạt với thời đại AI.

Bài và ảnh: Ngọc Huấn

Bình luận

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Tin cùng chuyên mục

Chạm vào “hương của chữ”

Chạm vào “hương của chữ”

Báo hằng tháng
(Baothanhhoa.vn) - Chẳng biết tự bao giờ, mỗi lần nghĩ về Mai Thị Hạnh Lê, tâm trí mặc nhiên phác họa rất nhanh hình ảnh nữ tiến sĩ (TS) trẻ bận rộn với đủ lịch trình, thiên chức, đam mê. Nhưng với nghiệp viết, chị lại cực kỳ điềm tĩnh, đằm - sâu. Chị “đọc rồi lại...
Chuyện làng cổ

Chuyện làng cổ

Báo hằng tháng
(Baothanhhoa.vn) - Với bề dày trầm tích văn hóa và lịch sử, làng cổ Đông Sơn (phường Hàm Rồng) và Tiên Hòa (xã Tống Sơn) hấp dẫn những người yêu thích tìm hiểu văn hóa lịch sử. Tuy vậy, để mời gọi và níu chân du khách, câu chuyện phát triển “thì tương lai” đang đặt ra...
Mái rạ tình quê

Mái rạ tình quê

Báo hằng tháng
(Baothanhhoa.vn) - Tôi sinh ra ở một làng quê nghèo, nghèo đến mức hầu như cả làng không có một mái ngói nào, trừ ngôi đình thờ Thành hoàng làng. Nhà ai cũng tranh tre vách đất. Thế rồi cuộc sống đổi thay, đến một ngày làng tôi không còn mái tranh nào nữa. Giờ đây, đi...
Những đóa hoa vùng cao lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc

Những đóa hoa vùng cao lan tỏa sắc màu văn hóa dân tộc

Báo hằng tháng
(Baothanhhoa.vn) - Giữa mênh mông núi rừng miền Tây Thanh Hóa, có những người phụ nữ lặng lẽ giữ lửa và truyền lửa di sản. Bằng tình yêu thiết tha đối với cội nguồn, họ như những đóa hoa rừng ngát hương, góp phần gìn giữ bản sắc và lan tỏa sắc màu văn hóa độc đáo của...
Thanh Hóa dồn lực cho mục tiêu xuất khẩu 8,5 tỷ USD

Thanh Hóa dồn lực cho mục tiêu xuất khẩu 8,5 tỷ USD

Báo hằng tháng
(Baothanhhoa.vn) - 9 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của Thanh Hóa đạt 5,887 tỷ USD, tăng 11,5% so với cùng kỳ, bằng 69,3% kế hoạch năm. Kết quả ấy ghi nhận nỗ lực của doanh nghiệp (DN) và sự đồng hành của các cấp, các ngành. Song, để chạm mục tiêu 8,5 tỷ USD,...
Chứng nhận tín nhiệm mạng
Việt Long Phần mềm tòa soạn
hội tụ thông minh