Kỳ vọng từ sự đầu tư hạ tầng mới cho các cảng cá

Hạ tầng các cảng cá trên địa bàn tỉnh như: Hòa Lộc, Lạch Hới, Lạch Bạng... đã được đầu tư suốt thời gian dài nhưng chậm được nâng cấp. Cùng với đó, tình trạng bồi lắng luồng lạch kéo dài khiến hoạt động ra vào của tàu thuyền phụ thuộc nhiều vào con nước. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết về đầu tư, nâng cấp hạ tầng cảng cá, mở ra kỳ vọng mới cho sự phát triển bền vững của ngành thủy sản Thanh Hóa.

Hạ tầng cảng cá Hòa Lộc sau nhiều năm đưa vào sử dụng đã trở nên lạc hậu, cần nâng cấp. Ảnh: Đình Giang

Từ những chuyến tàu chờ con nước

Cảng cá Lạch Hới, Lạch Bạng là những cảng cá rất quan trọng của Thanh Hóa, được đưa vào sử dụng từ năm 2003. Trong khi cảng cá Hòa Lộc được xây dựng năm 2007 và đưa vào sử dụng từ năm 2011... Sau nhiều năm khai thác, cơ sở hạ tầng của các cảng cá này đã bộc lộ nhiều bất cập. Thiết kế đã lạc hậu, chưa đáp ứng được nhu cầu của đội tàu cá công suất lớn ngày càng gia tăng. Nhiều hạng mục như cầu cảng, mái che, nhà phân loại, công trình dịch vụ hậu cần nghề cá và các hạng mục tại khu neo đậu tránh trú bão xuống cấp nghiêm trọng, thiếu đầu tư đồng bộ và chưa được duy tu, bảo dưỡng thường xuyên, khiến năng lực phục vụ chưa được phát huy hết.

Tại các khu vực cửa lạch, cửa âu, lòng âu tránh trú bão và khu vực trước cầu cảng, việc không được nạo vét thường xuyên dẫn đến tình trạng bồi lắng nghiêm trọng. Luồng lạch bị thu hẹp, cảng và âu tránh trú bão bị cạn, gây khó khăn cho tàu thuyền ra vào cảng bốc dỡ hàng hóa cũng như neo đậu tránh trú bão. Nhiều tàu khai thác xa bờ phải chờ nhiều giờ, thậm chí nửa ngày, đợi thủy triều lên mới có thể vào cảng an toàn. Nhiều chủ tàu và ngư dân cho biết, vào những thời điểm triều cường, tàu thuyền phải nổ máy liên tục trong nhiều giờ mới có thể cập bến. Khi bốc dỡ hàng, các tàu công suất lớn buộc phải thuê tàu nhỏ trung chuyển, làm tăng chi phí, đồng thời ảnh hưởng đến chất lượng hải sản.

Tại cảng cá Lạch Hới, tình trạng bồi lắng luồng lạch đã diễn ra trong nhiều năm. Không ít tàu cá công suất lớn phải neo ngoài xa, chờ con nước lên mới có thể vào bến. Có những chuyến biển về muộn, hải sản phải trung chuyển bằng ghe nhỏ. Ở cảng cá Hòa Lộc, khó khăn càng rõ nét khi luồng lạch bị bồi lấp, khiến tàu thuyền phụ thuộc nhiều vào thủy triều. Những ngày nước cạn, tàu cá phải neo ngoài cửa lạch, chờ thời điểm thuận lợi mới dám vào bến. Với ngư dân, việc “canh con nước” đã trở thành thói quen, nhưng cũng là nỗi lo thường trực. Còn tại Lạch Bạng, cửa biển chịu tác động mạnh của sóng gió và dòng chảy, khiến luồng vào cảng ngày càng hẹp. Dù cầu cảng dài, song việc điều khiển tàu ra vào đòi hỏi sự cẩn trọng cao; chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể gây va chạm, ảnh hưởng đến an toàn tàu thuyền và con người.

Kỳ vọng từ quy hoạch, đầu tư hạ tầng mới

Mong muốn nâng cấp, mở rộng các cảng cá như Lạch Hới, Lạch Bạng, Hòa Lộc... đã nhiều lần được ngư dân và các đơn vị quản lý kiến nghị. Điều ngư dân chờ đợi là luồng lạch được nạo vét ổn định, cầu cảng đủ chắc để tàu cập bến an toàn, bến bãi rộng rãi để giảm tình trạng quá tải vào mùa cao điểm.

Ngày 3/7/2024, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 582/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch hệ thống cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo đó, cảng cá Lạch Bạng và Lạch Hới được quy hoạch là cảng cá loại I; cảng cá Hòa Lộc, Hoằng Trường, Hải Châu là cảng cá loại II; các cảng cá còn lại như cảng cá Nga Tân, Hoằng Phụ, Quảng Nham được quy hoạch cảng cá loại III. Theo quy hoạch, các cảng cá loại I sẽ được đầu tư hạ tầng hoàn chỉnh, hiện đại, với dây chuyền xếp dỡ hàng hóa đồng bộ, cơ giới hóa khoảng 90%. Các cảng cá loại II được đầu tư hạ tầng đồng bộ, trang thiết bị xếp dỡ cơ giới hóa khoảng 70%, đáp ứng nhu cầu dịch vụ hậu cần nghề cá, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và giảm tổn thất sau thu hoạch.

Giám đốc Ban Quản lý Cảng cá và đăng kiểm tàu cá Thanh Hóa Lê Văn Thăng, cho biết: "Bên cạnh chủ trương chung về quy hoạch, phát triển của Chính phủ, thời gian qua một số dự án nạo vét đã được tỉnh Thanh Hóa triển khai. Cụ thể, tháng 9/2023 dự án nạo vét và thanh thải đá ngầm được phê duyệt với tổng mức đầu tư 69,8 tỷ đồng. UBND tỉnh cũng đã ban hành Quyết định số 2659/QĐ-UBND phê duyệt Dự án phát triển thủy sản bền vững tỉnh Thanh Hóa, trong đó có dự án nâng cấp cảng cá Hòa Lộc với các hạng mục như xây dựng bến, nạo vét luồng lạch, mái che, kè, đường giao thông, hệ thống cấp thoát nước, xử lý nước thải, điện chiếu sáng, phòng cháy chữa cháy và nhà vệ sinh công cộng"...

Khi hạ tầng cảng cá được đầu tư đồng bộ, lợi ích mang lại không chỉ dừng ở việc tàu thuyền ra vào thuận lợi, thời gian bốc dỡ được rút ngắn, chi phí giảm, giá trị hải sản được giữ tốt hơn. Quan trọng hơn, sự an tâm của người làm nghề biển được củng cố, để họ tiếp tục gắn bó với biển và những bến cảng đã nuôi sống bao thế hệ.

Đình Giang