Từ nghị trường đến cuộc sống (Bài 2): Đô thị khởi sắc - nông thôn chuyển mình

Từ những nghị quyết được ban hành trong nhiệm kỳ, nhiều chương trình, dự án và giải pháp phát triển đã được triển khai đồng bộ, từng bước “thấm” vào thực tiễn. Thanh Hóa hôm nay đang chứng kiến những chuyển động tích cực, khi diện mạo đô thị và nông thôn dần đổi thay rõ nét, từ hạ tầng, sản xuất đến đời sống Nhân dân.

Cầu dây văng vượt đường sắt Bắc - Nam trên tuyến Đại lộ Đông - Tây đã thông xe kỹ thuật tháng 12/2025, góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông khu vực cửa ngõ phía Tây của tỉnh.

Bệ đỡ “tam nông”

Trên cánh đồng thôn Trước, xã Hoa Lộc, những luống rau màu xanh tốt nối tiếp nhau quanh năm. Với kinh nghiệm canh tác lâu đời, nông dân nơi đây duy trì phương thức sản xuất “không cho đất nghỉ”, luân canh 3 - 4 vụ với các loại cây trồng như ngô ngọt, khoai tây, cải bó xôi... Toàn bộ sản phẩm đều được HTX đứng ra liên kết tiêu thụ, hướng tới thị trường xuất khẩu.

Chị Hoàng Thị Lý, một nông dân trong vùng sản xuất, chia sẻ: “Nhờ hệ thống kênh mương nội đồng được đầu tư đồng bộ, việc tưới tiêu thuận lợi hơn trước. Trên diện tích gần một sào đất màu, gia đình tôi có thể luân canh 3 vụ mỗi năm, mang lại thu nhập khoảng 35 - 40 triệu đồng”.

Theo ông Hoàng Văn Toàn, Giám đốc HTX nông nghiệp Phú Lộc, nhờ thụ hưởng chính sách từ Nghị quyết số 185/2021/NQ-HĐND về phát triển nông nghiệp, nông thôn, nông dân giai đoạn 2022-2025, HTX đã đầu tư hơn 11,3 tỷ đồng xây dựng hạ tầng vùng sản xuất tập trung 56ha, trong đó ngân sách Nhà nước hỗ trợ 9,31 tỷ đồng. Hiện mỗi năm HTX tổ chức sản xuất và tiêu thụ hơn 5.000 tấn rau màu. Đáng chú ý, sản phẩm cải bó xôi OCOP của HTX đã từng bước khẳng định thương hiệu, xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc và mở rộng thị trường trong nước thông qua hệ thống siêu thị và các kênh phân phối hiện đại.

Giai đoạn 2021-2025, HĐND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành 8 cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp, tập trung vào tích tụ đất đai, phát triển cây trồng chủ lực, hỗ trợ ngư dân, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, bảo vệ rừng và ổn định dân cư vùng thiên tai. Tổng kinh phí thực hiện các chính sách đạt hơn 1.480 tỷ đồng, tạo nguồn lực quan trọng thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiệu quả, bền vững.

Theo ông Nguyễn Đức Cường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa, các cơ chế được ban hành đã nhận được sự đồng thuận cao từ các địa phương, doanh nghiệp và người dân; đồng thời được triển khai tích cực và bước đầu mang lại hiệu quả rõ nét. Cùng với thúc đẩy tích tụ ruộng đất, phát triển sản xuất hàng hóa quy mô lớn, khuyến khích đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất, đẩy mạnh cơ giới hóa trong các khâu canh tác, các chính sách đã góp phần nâng cao chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm và chuyển đổi cơ cấu giống theo hướng chủ động nguồn giống chất lượng cao.

“Đặc biệt, bên cạnh nguồn vốn từ ngân sách Nhà nước, các cơ chế hỗ trợ đã khơi thông và huy động thêm nhiều nguồn lực xã hội cho phát triển nông nghiệp, nhất là trong việc phát triển các sản phẩm nông nghiệp lợi thế của địa phương. Đồng thời, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; hình thành các HTX và doanh nghiệp đóng vai trò cầu nối tiêu thụ sản phẩm, mở rộng sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân, từng bước xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất theo hướng hiện đại và bền vững”, ông Cường nhấn mạnh.

Trên cánh đồng thôn Trước, xã Hoa Lộc, nông dân luân canh 3 - 4 vụ mỗi năm nhờ hệ thống tưới tiêu thuận lợi.

Cùng với các cơ chế, chính sách riêng do HĐND tỉnh ban hành, những định hướng lớn từ Quốc hội trong triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia đã tạo nền tảng quan trọng đổi thay bộ mặt nông thôn. HĐND tỉnh đã ban hành nhiều nghị quyết quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách Trung ương và xác định tỷ lệ vốn đối ứng của ngân sách địa phương, bảo đảm việc triển khai các chương trình phù hợp với thực tiễn.

Trong giai đoạn 2021-2025, tổng nguồn lực huy động để thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia đạt khoảng 36.143 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách Nhà nước khoảng 22.007 tỷ đồng. Nguồn “vốn mồi” từ ngân sách đã phát huy vai trò dẫn dắt, khơi thông và đa dạng hóa các nguồn lực xã hội. Nhờ đó, diện mạo nông thôn trong tỉnh có nhiều đổi thay rõ nét. Hạ tầng thiết yếu tiếp tục được đầu tư đồng bộ, điều kiện sản xuất và sinh hoạt của người dân ngày càng cải thiện. Đến nay, toàn tỉnh có 102 xã và 853 thôn, bản miền núi đạt chuẩn NTM, đưa Thanh Hóa trở thành một trong những địa phương có số lượng xã đạt chuẩn thuộc nhóm cao của cả nước.

Thúc đẩy phát triển đô thị xanh, nâng cao chất lượng sống

Song song với nông thôn, các đô thị trong tỉnh cũng đang chuyển mình mạnh mẽ. Tháng 10/2025, Cung Văn hóa thiếu nhi và Trung tâm thể dục thể thao Hạc Thành chính thức khánh thành và đi vào hoạt động. Đây được xem là công trình dành cho thanh thiếu nhi quy mô và hiện đại bậc nhất xứ Thanh, trở thành biểu tượng cho sự quan tâm của tỉnh đối với thế hệ trẻ, đồng thời là dấu ấn mới trong quá trình phát triển đô thị.

Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, phường Hạc Thành có dân số gần 200.000 người. Sự ra đời của công trình văn hóa - thể thao hiện đại này không chỉ đáp ứng nhu cầu học tập, rèn luyện và vui chơi giải trí của thanh thiếu niên, mà còn tạo thêm không gian sinh hoạt cộng đồng giữa lòng đô thị. Chị Lê Thu Tâm, người dân phường Hạc Thành chia sẻ: “Chúng tôi rất vui mừng khi công trình đi vào hoạt động. Với kiến trúc hiện đại, không gian gần gũi thiên nhiên và hệ thống trang thiết bị chất lượng cao, đây sẽ là nơi học tập, vui chơi, rèn luyện thể chất cho thiếu niên, nhi đồng, đồng thời là môi trường nuôi dưỡng những tài năng trẻ của quê hương".

Đây là một trong những công trình được đầu tư từ nguồn lực theo Nghị quyết số 303/2022/NQ-HĐND về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Thanh Hóa (cũ). Sau hơn 3 năm triển khai, nhiều cơ chế của nghị quyết đã phát huy hiệu quả, tạo thêm nguồn lực để thành phố từng bước hoàn thiện hạ tầng, hướng tới mục tiêu xây dựng đô thị thông minh, văn minh và hiện đại.

Hàng loạt dự án hạ tầng quan trọng đã được triển khai như Đại lộ Nam Sông Mã giai đoạn 2, nâng cấp Đại lộ Lê Lợi... cùng các dự án chỉnh trang vỉa hè, hệ thống chiếu sáng, cây xanh và bãi đỗ xe trên các tuyến phố chính. Những công trình này không chỉ làm thay đổi diện mạo đô thị mà còn trực tiếp nâng cao chất lượng không gian sống của người dân. Đáng chú ý, cầu dây văng vượt đường sắt Bắc - Nam trên tuyến Đại lộ Đông - Tây với tổng mức đầu tư gần 647 tỷ đồng cũng đã thông xe kỹ thuật tháng 12/2025, góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông khu vực cửa ngõ phía Tây và rút ngắn thời gian di chuyển từ cao tốc Bắc - Nam, Cảng Hàng không Thọ Xuân đến trung tâm đô thị.

Đô thị du lịch Sầm Sơn cũng đang chuyển mình mạnh mẽ nhờ các cơ chế, chính sách đặc thù. Cụ thể hóa định hướng phát triển “Tứ Sơn” - một trong 4 trung tâm kinh tế động lực của tỉnh theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh, cùng với Nghị quyết số 07-NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 298/2022/NQ-HĐND về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Sầm Sơn (cũ). Theo đó, TP Sầm Sơn (cũ) được hưởng 100% nguồn thu tiền sử dụng đất từ các dự án khai thác quỹ đất để đầu tư các công trình hạ tầng trọng điểm. Nhờ nguồn lực này, nhiều dự án quan trọng đã và đang được triển khai như Đại lộ Nam Sông Mã, các trục cảnh quan đô thị, Trung tâm văn hóa thành phố, hệ thống giao thông trục Đông - Tây khu vực phía Nam, cùng các dự án đô thị thông minh...

Thanh Hóa đặt mục tiêu tỷ lệ đô thị hóa đạt 50% vào năm 2030 và 65% vào năm 2050, thể hiện tầm nhìn dài hạn trong phát triển không gian đô thị - nông thôn theo hướng hài hòa, bền vững. Đáng chú ý, trong quá trình lập mới hoặc điều chỉnh 166 đồ án quy hoạch cấp xã, tỉnh lần đầu tiên đưa ra các chuẩn mực cụ thể trong thiết kế trung tâm hành chính xã, phường, tích hợp đồng bộ các không gian văn hóa, thể thao, dịch vụ theo mô hình “trung tâm đa chức năng” phục vụ người dân. Các đồ án quy hoạch cũng khuyến khích bố trí công viên, quảng trường, thư viện và các không gian công cộng, nhằm tạo dựng môi trường sống xanh, gắn kết cộng đồng.

Từ tầm nhìn quy hoạch hôm nay, những quyết sách trong giai đoạn tới được kỳ vọng sẽ tiếp tục kiến tạo nên diện mạo mới cho Thanh Hóa - một không gian phát triển hiện đại, kết nối và giàu bản sắc. Trong dòng chảy ấy, mỗi đô thị và mỗi miền quê đều đang từng bước chuyển mình, cùng hướng tới mục tiêu chung là nâng cao chất lượng sống của Nhân dân và nuôi dưỡng khát vọng thịnh vượng trên vùng đất xứ Thanh!

Bài và ảnh: Minh Hằng