Chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với ứng dụng công nghệ cao

Tại Thanh Hóa, những nỗ lực không ngừng trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất đã mang lại “luồng gió mới” cho nền nông nghiệp địa phương. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.

Diện tích trồng cây ăn quả theo tiêu chuẩn VietGAP tại xã Vân Du.

Đối với các xã phát triển nông nghiệp như Yên Định, Thiệu Hóa, Nga Sơn, Thọ Xuân..., chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với ứng dụng công nghệ cao đã được triển khai nhiều năm qua. Các mô hình đã áp dụng nhà lưới, hệ thống tưới nhỏ giọt, tưới tự động, sản xuất theo quy trình an toàn như VietGAP, hữu cơ... với các loại cây trồng như cây ăn quả, dưa Kim Hoàng hậu, dưa chuột baby, hoa, rau... Từ đó, quá trình chăm sóc cây trồng được kiểm soát tốt hơn, giảm thiểu sâu bệnh, tiết kiệm nước, phân bón... góp phần nâng cao năng suất và chất lượng nông sản; mang lại thu nhập cao hơn nhiều lần so với sản xuất truyền thống, ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng.

Tại xã Xuân Bình, với diện tích đất đồi trồng cao su, mía hiệu quả kinh tế thấp, xã đã chỉ đạo các thôn tích tụ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hình thành vùng trồng cây ăn quả tập trung. Đồng thời phối hợp với các đơn vị chức năng chuyển giao khoa học - kỹ thuật cho người dân. Với gần 750ha đất nông nghiệp được tích tụ tập trung, người dân đã chuyển đổi sang trồng cam đường canh, cam lòng vàng, quýt, ổi, thanh long ruột đỏ, bí xanh... theo hướng

VietGAP, hữu cơ. Anh Lê Văn Hải, người đã mạnh dạn phá bỏ diện tích cây trồng kém hiệu quả để chuyển đổi sang trồng cam, cho biết: “Cùng với việc mở rộng diện tích, tôi chú trọng sản xuất theo quy trình VietGAP, được chăm sóc thủ công, tỉ mỉ từ khâu chọn giống, chiết ghép, bón phân đến làm cỏ, diệt sâu bệnh và thu hoạch. Tôi ưu tiên dùng phân hữu cơ như ngô, đỗ tương nghiền và phân chuồng ủ hoai mục; hạn chế tối đa hóa chất độc hại, tuân thủ nghiêm ngặt thời gian cách ly thuốc bảo vệ thực vật”. Cũng theo anh Hải, tại các trang trại quy mô lớn, bên cạnh áp dụng các kỹ thuật để nâng cao năng suất, chất lượng quả, các chủ trang trại còn mạnh dạn đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm, tự động; máy cắt cỏ, máy phun thuốc bảo vệ thực vật... để tiết kiệm chi phí thuê nhân công.

Đối với một số xã như Thiệu Hóa, Yên Định, Nga Sơn... với diện tích được chuyển đổi, người dân đã mạnh dạn đầu tư xây dựng nhà màng, nhà lưới trồng dưa Kim Hoàng hậu, dưa lưới... cho thu nhập hơn 1 tỷ đồng/ha/năm. Anh Nguyễn Văn Nam, xã Nga Thắng, cho biết: “Từ 2ha đất trồng lạc, ngô, tôi đã cải tạo, xây dựng nhà màng để trồng dưa Kim Hoàng hậu và dưa lưới. Nhà màng đã tận dụng tối đa ánh sáng mặt trời, giảm thiểu tác động của thời tiết, sâu bệnh; lắp đặt hệ thống tưới nước nhỏ giọt theo công nghệ của Israel để tiết kiệm tối đa chi phí thuê nhân công, đồng bộ quy trình sản xuất hiện đại. Bên cạnh đó, quy trình trồng, chăm sóc đều tuân thủ nghiêm ngặt theo phương pháp sản xuất sạch, phân bón sử dụng cho cây hoàn toàn là phân vi sinh hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học để cây phát triển tốt”.

Theo anh Nguyễn Văn Dương, Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Thiệu Hưng: "Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với ứng dụng công nghệ cao đã tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân đầu tư ứng dụng đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật áp dụng vào sản xuất gắn với liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm. Một số mô hình mang lại hiệu quả kinh tế cao như sản xuất rau, quả thực phẩm an toàn trong nhà màng, nhà lưới có thể cho thu nhập hơn 1 tỷ đồng/ha/năm đối với trồng dưa vàng Kim Hoàng hậu, dưa lưới... Ngoài ra, cũng có nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đạt hiệu quả kinh tế vượt trội, với lợi nhuận cao gấp 2,5 đến 3 lần so với sản xuất nông nghiệp thông thường. Không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế, việc ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân, từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất theo hướng hàng hóa, hạn chế tình trạng “được mùa mất giá”.

Để việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với phát triển nông nghiệp công nghệ cao đạt hiệu quả, ngành nông nghiệp và các địa phương trên địa bàn tỉnh đã và đang tích cực lựa chọn giống cây trồng mới phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng của địa phương; chú trọng hình thành vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn, gắn với nhu cầu của thị trường. Bên cạnh đó, khuyến khích người dân xây dựng các mô hình nông nghiệp công nghệ cao, mạnh dạn đầu tư nhà màng, nhà lưới với hệ thống tưới tiêu hiện đại gắn với chế biến, bảo quản... Đồng thời, ngành nông nghiệp cũng tăng cường chuyển giao ứng dụng khoa học - kỹ thuật và khuyến nông; cơ giới hóa, đưa các quy trình tiên tiến vào sản xuất, chế biến; thúc đẩy việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP... Mặt khác, khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, HTX thực hiện các mô hình liên kết theo chuỗi, ứng dụng nông nghiệp theo hướng công nghệ cao nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh sản phẩm.

Bài và ảnh: Lê Ngọc