Khơi dậy tư duy xanh, lan tỏa hành động đẹp

Hội thi “Nhận thức kết hợp với tuyên truyền bảo vệ môi trường” do Hội Làm vườn và Trang trại Thanh Hóa tổ chức đã mang đến những kinh nghiệm thiết thực về sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn. Qua đó, khuyến khích hội viên thay đổi tư duy, chủ động bảo vệ môi trường (BVMT) ngay trong quá trình sản xuất.

Mô hình nuôi tôm công nghệ cao gắn với bảo vệ môi trường của gia đình anh Hồ Văn Dương (phường Ngọc Sơn).

Thay cho hình thức biểu diễn tiểu phẩm như những năm trước, vòng chung kết hội thi năm nay được tổ chức theo hình thức diễn thuyết, với sự tham gia của các chủ trang trại, cơ sở sản xuất, kinh doanh tiêu biểu trên địa bàn tỉnh. Mỗi thí sinh mang đến một câu chuyện thực tế, từ nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi đến trồng trọt, ứng dụng công nghệ cao. Những kinh nghiệm được chia sẻ đều hướng tới mục tiêu giảm chất thải, sử dụng hợp lý tài nguyên, phát triển sản xuất gắn với BVMT.

Đáng chú ý là câu chuyện của anh Hồ Văn Dương, Giám đốc Công ty TNHH Anh Quân (phường Ngọc Sơn), người có nhiều năm gắn bó với nghề nuôi tôm thẻ chân trắng. Từng phải tháo dỡ cơ sở sản xuất do đầu tư trên diện tích đất không phù hợp quy hoạch, anh Dương rút ra bài học về việc tuân thủ quy định pháp luật, lựa chọn hướng phát triển lâu dài và chú trọng BVMT.

Năm 2022, anh xây dựng lại mô hình tại vùng nuôi phù hợp quy hoạch tại địa phương. Trên diện tích hơn 8ha, anh chỉ bố trí 3ha ao nuôi thương phẩm, phần còn lại dành cho hệ thống xử lý nước thải và công trình phụ trợ. Đến nay, cơ sở phát triển 40 ao nuôi tại phường Ngọc Sơn và phường Hải Bình, ứng dụng công nghệ tự động trong cấp, thoát nước, hút bùn, cho ăn và kiểm soát môi trường ao nuôi.

Anh Dương cho biết: “Muốn gắn bó lâu dài với nghề, trước hết phải giữ được môi trường sản xuất an toàn. Vì vậy, việc đầu tư công nghệ, kiểm soát nguồn nước và xử lý chất thải luôn được doanh nghiệp chú trọng”.

Cùng quan điểm ấy, cựu chiến binh Nguyễn Đình Tiếp, xã Trung Chính đã phát triển trang trại tổng hợp gắn với xử lý chất thải chăn nuôi. Từ 4ha đất trồng lúa kém hiệu quả nhận thầu năm 2000, ông từng bước xây dựng mô hình kết hợp nuôi cá, chăn nuôi gia súc, gia cầm và trồng cây ăn quả. Trong quá trình mở rộng sản xuất, ông đầu tư hệ thống làm mát chuồng trại, hầm biogas và bể xử lý nước thải, góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường.

Một cách làm khác được giới thiệu tại hội thi là mô hình trồng cam, bưởi theo hướng hữu cơ của anh Nguyễn Văn Chung, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Thủy Ngọc. Để hạn chế sử dụng phân bón hóa học, trang trại dành 5.000m2 nuôi giun quế, tận dụng phân giun bón trực tiếp cho cây trồng; giun thương phẩm được ủ với chế phẩm sinh học tạo dịch dinh dưỡng chăm sóc vườn cây. Nhờ đó, trang trại tiết kiệm khoảng 50% chi phí mua phân bón, đồng thời cải thiện chất lượng đất. Cách làm này cho thấy hiệu quả của việc tận dụng nguồn nguyên liệu tại chỗ, ứng dụng giải pháp sinh học trong sản xuất nông nghiệp.

Ba mô hình với những điều kiện sản xuất khác nhau nhưng đều có chung sự quan tâm đến môi trường. Thay vì chỉ giới thiệu thành quả kinh tế, các chủ trang trại đã chia sẻ cụ thể quá trình đầu tư, lựa chọn công nghệ và xử lý những vấn đề phát sinh trong sản xuất. Chính những trải nghiệm thực tế ấy đã tạo sức thuyết phục cho nội dung tuyên truyền tại hội thi.

Thời gian qua, nhiều địa phương trong tỉnh đã khuyến khích nông dân thay đổi tập quán canh tác, sử dụng chế phẩm sinh học, xử lý phụ phẩm nông nghiệp và phát triển các mô hình sản xuất thân thiện với môi trường. Các tổ chức hội cũng lồng ghép nội dung BVMT trong sinh hoạt, tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật tại cơ sở. Tuy nhiên, để những cách làm hiệu quả được áp dụng rộng rãi, việc chia sẻ kinh nghiệm giữa các chủ trang trại, hộ sản xuất vẫn rất cần thiết.

Trong bối cảnh đó, hội thi do Hội Làm vườn và Trang trại Thanh Hóa tổ chức đã tạo thêm diễn đàn trao đổi kinh nghiệm cho hội viên. Điểm mới của hội thi là lấy chính những mô hình đang hoạt động làm nội dung tuyên truyền. Người dự thi trực tiếp trình bày giải pháp đã áp dụng, những khó khăn gặp phải và hiệu quả đạt được, giúp hội viên có thêm kinh nghiệm để vận dụng phù hợp với điều kiện sản xuất của mình.

Qua hội thi, yêu cầu phát triển kinh tế trang trại gắn với BVMT tiếp tục được đặt ra, nhất là trong xử lý chất thải, tiết kiệm nguồn nước, hạn chế hóa chất và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp. Để những kinh nghiệm này phát huy hiệu quả, các tổ chức hội tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ hội viên tiếp cận kỹ thuật, lựa chọn giải pháp phù hợp với quy mô sản xuất, từng bước khắc phục khó khăn về vốn và điều kiện xử lý môi trường.

Ông Võ Duy Sang, Chủ tịch Hội Làm vườn và Trang trại Thanh Hóa cho biết: “Hội thi là dịp để hội viên giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, lan tỏa những cách làm hiệu quả trong sản xuất gắn với BVMT. Để phát huy kết quả hội thi, hội tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, lựa chọn và nhân rộng các mô hình tiêu biểu, khuyến khích hội viên ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, phát triển sản xuất xanh, tuần hoàn, góp phần xây dựng nền nông nghiệp bền vững”.

Bài và ảnh: Trần Hằng