Khắc phục tình trạng thiếu nước cho cây trồng, vật nuôi

Nắng nóng kéo dài rất dễ xảy ra tình trạng thiếu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp. Để đảm bảo nguồn nước cho cây trồng, vật nuôi phát triển, ngành chuyên môn, chính quyền các địa phương cùng bà con nông dân đang khẩn trương triển khai nhiều giải pháp điều tiết, sử dụng tiết kiệm nguồn nước và áp dụng các biện pháp chăm sóc phù hợp...

Tưới tiết kiệm trong mùa nắng nóng giúp 5.000m2 dưa vàng trong nhà màng của hộ gia đình anh Đinh Văn Thắng ở thôn 1, xã Hồ Vương cho hiệu quả thu nhập cao.

Gia đình ông Nguyễn Văn Kiên ở thôn 20, xã Tân Tiến có 2ha nuôi tôm thẻ chân trắng ứng dụng công nghệ cao (CNC). Toàn bộ diện tích này được ông cải tạo, đầu tư xây dựng thành 9 ao nuôi. Để đảm bảo nguôn nước cho tôm sinh trưởng, ông đã xây dựng ao chứa, diện tích 500m2, dung tích khoảng 1.000m2. Ông Kiên cho biết: "Nguồn nước phục vụ cho các ao nuôi được tôi sử dụng là nguồn nước sông Càn. Thời điểm này đang là mùa nắng nóng, mực nước sông luôn ở mức thấp, có thời điểm ở mực nước chết. Để đảm bảo nguồn nước cho các ao tôm, tôi phải lựa vào thời điểm thủy triều lên, tập trung dẫn nước vào ao chứa. Nước sau khi được xử lý sẽ bơm vào các ao nuôi. Nhờ chủ động nguồn nước, giúp tôm ở các ao nuôi phát triển tốt, đem lại khoản lợi nhuận cho gia đình hàng tỷ đồng/năm".

Thời điểm này 1.000m2 dưa vàng trong nhà lưới của gia đình ông Đinh Văn Thắng ở thôn 1, xã Hồ Vương sắp thu hoạch. Tay đỡ những quả dưa vàng lúc lĩu, ông Thắng cho biết: "Gia đình tôi có 5.000m2 đất cơ bản trước đây trồng lúa nhưng không hiệu quả do nguồn nước không chủ động và lúa thường xuyên bị sâu bệnh. Năm 2019 tôi đã chuyển toàn bộ diện tích này sang trồng dưa Kim Hoàng hậu theo hướng nông nghiệp công nghệ cao. Tôi đã đầu tư 5 - 6 tỷ đồng xây dựng 5 khu nhà màng, mỗi khu có diện tích 1.000m2, lắp đặt hệ thống tưới nước nhỏ giọt theo công nghệ Israel. Mô hình này sau khi trừ chi phí đem lại khoản lợi nhuận cho gia đình tôi hơn 1 tỷ đồng/năm".

Xã Hồ Vương hiện có khoảng 970ha đất nông nghiệp, trong đó có 380ha đất lúa, 125ha đất cói, còn lại đất trồng màu. Ông Phạm Bá Bốn, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: “Do nằm ở khu vực khó khăn về nguồn nước nên khi có kế hoạch bơm nước của Chi nhánh Thủy lợi Nga Sơn, ngoài hướng dẫn bà con lấy nước và sử dụng nước hiệu quả, tránh lãng phí nguồn nước, địa phương tập trung chỉ đạo tích trữ nước vào ao hồ, kênh mương. Mặt khác, vận động Nhân dân chuyển đổi diện tích đất lúa kém hiệu quả sang đất trồng màu. Đồng thời, áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm. Hiện trên địa bàn xã có 85ha khoai tây, dưa vàng áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt. Việc áp dụng công nghệ tưới này vừa tránh lãng phí nước nhưng vẫn đảm bảo cho cây trồng sinh trưởng, phát triển tốt.

Chi nhánh Thủy lợi Nga Sơn thuộc Công ty TNHH MTV Thủy lợi Bắc sông Mã có nhiệm vụ tưới tiêu cho các xã thuộc huyện Nga Sơn cũ. Ông Nguyễn Hữu Hoan, giám đốc chi nhánh cho biết: “Nếu nắng nóng kéo dài, diện tích do đơn vị đảm nhận nhiệm vụ tưới có khả năng thiếu nước, dự kiến khoảng hơn 200ha, tập trung ở các chân ruộng cao, không có công trình thủy lợi. Để đảm bảo nguồn nước, chúng tôi sẽ thực hiện các biện pháp tạo nguồn như đóng các âu ngăn mặn, giữ ngọt, làm việc với chi nhánh thủy lợi tỉnh Ninh Bình để tạo nguồn qua hệ thống sông Tam Điệp. Trong trường hợp khó khăn hơn nữa, sẽ đề xuất công ty vận hành trạm bơm Cống Phủ để đưa nước về, tạo nguồn cho việc cung cấp nước. Đồng thời, cắt cử cán bộ thay nhau trực 24/24 giờ tại đầu mối công trình để vận hành máy bơm, thực hiện mở nước theo yêu cầu của các địa phương. Lập trình tưới luân phiên cho các kênh trong từng hệ thống tưới và công khai lịch tưới rộng rãi cho người dân biết để thực hiện. Mục tiêu của đơn vị là cố gắng không để diện tích cây trồng bị thiếu nước, ảnh hưởng đến năng suất".

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt, các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng, hạn hán có xu hướng gia tăng. Việc chủ động nguồn nước tưới, áp dụng đồng bộ các biện pháp chống hạn và chăm sóc cây trồng hợp lý sẽ góp phần bảo đảm năng suất, ổn định sản xuất nông nghiệp và nâng cao thu nhập cho người dân.

Bài và ảnh: Minh Lý