“Gieo mầm” đổi mới trên đất quê hương

Sinh ra và lớn lên ở thôn Quần Thọ, xã Yên Thọ, chàng nông dân trẻ Bùi Ngọc Tá (SN 1992) từng nuôi ước mơ lập thân, lập nghiệp bằng con đường đại học. Thế nhưng, hoàn cảnh gia đình khó khăn khiến anh buộc phải dừng lại giữa chừng. Về quê sinh sống, lập gia đình, rồi đi làm công nhân, cuộc sống xoay vần với những lo toan. Song, chính trong chuỗi ngày ấy, tư duy đổi mới và khát vọng làm giàu trên mảnh đất quê nhà đã thôi thúc anh dấn bước vào con đường lập nghiệp của riêng mình.

Anh Bùi Ngọc Tá, thôn Quần Thọ, xã Yên Thọ chăm sóc vườn quất cảnh phục vụ thị trường tết.

Năm 2024, từ 3 sào ruộng lúa của gia đình, anh mạnh dạn cải tạo để trồng quất cảnh; đồng thời khai thác diện tích vườn đồi để trồng đào cảnh và ổi. Tổng cộng gần 5.000m2 đất sản xuất, trong đó một nửa là đất nông nghiệp của gia đình, nửa còn lại anh thuê thêm từ các hộ không còn nhu cầu canh tác. Diện tích không liền thửa, rải rác từ vườn nhà ra đến cánh đồng ven làng, nhưng bù lại, bà con trong thôn tạo điều kiện, tiền thuê đất mỗi năm không đáng kể, giúp vợ chồng anh yên tâm gây dựng mô hình.

Ý tưởng trồng quất cảnh nhen lên từ một suy nghĩ rất giản dị. “Lâu nay người dân mình vẫn mua quất từ ngoài Bắc về chơi tết, trong khi đất đai ở đây rất hợp với cây có múi. Tự trồng sẽ giảm được chi phí vận chuyển mà nếu bán không hết thì đưa xuống đất, không lo hư hỏng”, anh Tá chia sẻ. Trước khi bắt tay vào làm, anh đã nhiều lần ra Hưng Yên học kỹ thuật, ghé các vùng trồng quất ở Triệu Sơn để tìm hiểu quy trình, rồi kiên trì học hỏi từ bạn bè, những người đi trước.

Theo kinh nghiệm của anh, muốn có cây quất to, khỏe, đồng loạt vào vụ tết phải tuân thủ chặt chẽ quy trình. Từ độ rằm tháng Giêng đến hết tháng 2 âm lịch là xuống giống. Giống được nhập từ Hưng Yên, cao chỉ 80cm đến 1m. Giai đoạn chăm sóc cũng đòi hỏi sự đều đặn, từ việc phun phòng trừ sâu bệnh, canh thời gian “bắt hoa” để quả..., tuân thủ đúng chu kỳ. Đặc biệt, quất ưa đất mới, vì thế ngay năm đầu tiên, trên mảnh ruộng ở Yên Thọ, vườn quất của anh Tá phát triển mạnh, xuất bán trên 350 cây quất cảnh, thu về hơn 300 triệu đồng.

Chia sẻ về việc dám làm, dám đổi mới trên mảnh đất quê hương, anh Tá thật thà: “Làm nông cần kiến thức, sự kiên trì và không sợ thất bại. Nếu làm bài bản, chắc kỹ thuật, giữ vững niềm tin và tâm huyết, nhất định sẽ có thành quả”. Năm nay, trên những thửa ruộng rải rác quanh thôn, anh Tá đã có hơn 600 cây phục vụ thị trường tết. Ngắm nhìn những thửa ruộng trồng quất đang độ phát triển xanh tốt nằm lọt giữa những cánh đồng rộng lớn, từng trồng một vụ lúa, một vụ ngô năng suất thấp, nay đã mang dáng dấp của sắc màu của đổi mới, thầm vui cho sự khởi đầu thuận lợi của một mô hình khởi nghiệp tuy nhỏ nhưng đầy quyết tâm của người nông dân trẻ.

Nếu như mô hình trồng quất cảnh của anh Tá mang lại cho quê hương như “luồng gió mới” trong phát triển nông nghiệp ở vùng đất bán sơn địa, thì mô hình trồng cây ăn quả của anh Đỗ Đồng Tâm (SN 1988), ở thôn Minh Lâm, xã Ngọc Liên lại là minh chứng sinh động cho việc áp dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất.

Sinh ra trong gia đình thuần nông, tốt nghiệp Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, nhưng anh Tâm lại chọn con đường trở về quê để lập nghiệp từ nông nghiệp. Tận dụng khu vườn nhãn sẵn có của gia đình, anh bắt đầu đi nhiều tỉnh để học hỏi kỹ thuật, kinh nghiệm từ các chuyên gia, những người đi trước và mạnh dạn áp dụng quy trình chăm sóc hữu cơ để cho nhãn ra hoa sớm 1 - 2 tháng so với chính vụ. Anh tận dụng phân chuồng kết hợp ủ ngô, đậu tương, cá sẵn có ở địa phương để bổ sung dinh dưỡng cho cây. “Quy trình chăm sóc đòi hỏi biện pháp kỹ thuật phù hợp với giống cây trồng, thổ nhưỡng, khí hậu của từng vùng để cây nhãn cho quả sớm. Quả trái vụ nhưng to, ngọt, ít sâu bệnh, mỗi cây cho thu hoạch từ 1,2 đến 3 tạ quả/vụ; giá cả thường sẽ cao gấp 2 - 3 lần so với chính vụ. Sản phẩm nhãn của gia đình đạt chứng nhận VietGAP từ năm 2022”, anh Tâm chia sẻ.

Cũng trong năm 2022, nhìn thấy tiềm năng từ mô hình nhãn trái vụ, anh Tâm liên kết với các hộ trồng nhãn trong vùng thành lập HTX Dịch vụ nông nghiệp và giống cây trồng Đồng Tâm. Sau 3 năm hoạt động, HTX không chỉ vận hành hiệu quả mà còn tạo việc làm, thu nhập ổn định cho 52 thành viên là các hộ gia đình tại địa phương. Bên cạnh nhãn, anh còn mở rộng sang nhiều cây trồng có giá trị khác như mít ruột đỏ, vú sữa hoàng kim, dứa MD2... Năm 2025, sau quá trình trồng thử nghiệm, HTX tiếp tục đấu mối với các đơn vị để nhân rộng vùng sản xuất dứa hữu cơ.

Giữa cánh đồng, vùng đồi xanh mướt màu xanh cây trái, bóng dáng những nông dân trẻ miệt mài trên hành trình làm giàu trên mảnh đất quê hương đã trở thành nét đẹp mới của làng quê hôm nay. Anh Tá hay anh Tâm - những người dám bước khỏi lối mòn, dám “gieo mầm” đổi mới trên mảnh đất quê hương - chính là minh chứng cho một thế hệ hướng về quê hương để vun trồng tương lai xanh bền vững.

Bài và ảnh: Việt Hương