Đưa văn hóa trở thành động lực phát triển

Với bề dày truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng, Thọ Lập sở hữu nhiều di tích, di sản mang giá trị đặc sắc. Phát huy lợi thế ấy, địa phương đang chú trọng bảo tồn, phát huy các giá trị truyền thống gắn với phát triển du lịch, từng bước đưa văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Đoàn viên thanh niên xã Thọ Lập tham quan Quần thể di tích cách mạng Yên Trường.

Nhắc đến Thọ Lập là nhắc đến vùng đất ghi dấu những sự kiện quan trọng trong lịch sử cách mạng của tỉnh Thanh Hóa. Đồng thời, lưu giữ nhiều dấu tích văn hóa gắn với các thời kỳ. Hiện nay, Thọ Lập có 10 di tích lịch sử - văn hóa, trong đó có 6 di tích được xếp hạng cấp tỉnh, gồm: Quần thể di tích cách mạng Yên Trường, Hành cung Vạn Lại - Yên Trường, chùa Đầm, đền Kim Luân, đình Quảng Thi và đình làng Yên Lược. Bên cạnh đó, hệ thống đình, đền, bia ký góp phần làm nên chiều sâu lịch sử, văn hóa của vùng đất và con người nơi đây.

Trong hệ thống di tích ấy, Quần thể di tích cách mạng Yên Trường là “địa chỉ đỏ” có ý nghĩa đặc biệt. Đây là nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của huyện Thọ Xuân (cũ), đồng thời là nơi diễn ra hội nghị thành lập Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa vào ngày 29/7/1930. Đến nay, di tích còn lưu giữ nhiều hiện vật gốc gắn với quá trình hoạt động của các chiến sĩ cách mạng.

Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản, tỉnh đã quan tâm đầu tư trùng tu, tôn tạo nhiều hạng mục như nhà truyền thống, nhà di tích, cầu ao... Việc tu bổ góp phần gìn giữ những dấu tích lịch sử, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tham quan, tìm hiểu truyền thống cách mạng. Cùng với đó, xã đã và đang tổ chức các hoạt động về nguồn, đưa học sinh, đoàn viên, thanh niên đến tham quan, học tập tại di tích. Qua những chuyến đi thực tế, lịch sử cách mạng địa phương được truyền tải sinh động, trực quan, góp phần bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với quê hương.

Cùng với các di tích cách mạng, lịch sử văn hóa, Phố Đầm là điểm nhấn trong bức tranh di sản của Thọ Lập. Được công nhận là điểm du lịch năm 2020, Phố Đầm hiện còn khoảng 16 ngôi nhà cổ cùng những dấu ấn kiến trúc truyền thống, hệ thống ngõ xóm và không gian chợ xưa. Những yếu tố ấy tạo nên nét riêng của một không gian cư trú, giao thương truyền thống, phản ánh phần nào nếp sống và sinh hoạt của cư dân địa phương qua nhiều thế hệ. Đây cũng là lợi thế để Thọ Lập nghiên cứu phát triển các sản phẩm du lịch gắn với khám phá kiến trúc, tìm hiểu lịch sử và trải nghiệm đời sống văn hóa bản địa.

Phát huy những tiềm năng sẵn có, Thọ Lập xác định bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch là một trong những chương trình trọng tâm, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Trên cơ sở đó, xã đang xây dựng Đề án “Trùng tu, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích, di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch trên địa bàn xã Thọ Lập, giai đoạn 2026-2030”. Đề án hướng đến bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa, khắc phục những hạn chế trong quản lý, khai thác di tích; đồng thời tạo cơ sở huy động nguồn lực đầu tư, phát huy vai trò của cộng đồng trong gìn giữ và lan tỏa di sản.

Cùng với việc xây dựng đề án, địa phương chú trọng quảng bá tiềm năng, tăng cường kết nối các tuyến, điểm du lịch trong và ngoài tỉnh. Các địa danh như Kinh đô Vạn Lại - Yên Trường, Phủ Día, Phố Đầm và Quần thể di tích cách mạng Yên Trường được định hướng kết nối trong những hành trình khám phá lịch sử, văn hóa. Việc hình thành các tuyến tham quan liên kết không chỉ tạo điều kiện để phát huy giá trị từng điểm đến mà còn góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, từng bước nâng cao sức hấp dẫn của vùng đất giàu truyền thống này.

Chị Nguyễn Thị Mùi, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Thọ Lập, cho biết: “Địa phương xác định phát huy giá trị văn hóa là nhiệm vụ quan trọng, nhằm biến những lợi thế về lịch sử, di sản và bản sắc truyền thống thành nguồn lực phục vụ phát triển. Thời gian tới, xã tiếp tục quan tâm bảo tồn, tu bổ các di tích; tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống. Đồng thời đẩy mạnh quảng bá, số hóa di sản, kết nối các điểm đến, từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân”.

Những giá trị lịch sử, văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ đang tạo nên nền tảng và lợi thế riêng cho Thọ Lập. Với sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền và sự chung tay của người dân, việc bảo tồn, phát huy di sản gắn với phát triển du lịch sẽ góp phần đánh thức tiềm năng địa phương, làm giàu đời sống tinh thần đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh trên hành trình xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, bền vững.

Bài và ảnh: Thùy Linh