Đàm phán hạt nhân Iran-Mỹ: Những điểm cần chú ý
Mỹ và Iran đang chuẩn bị cho các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran tại Oman để tránh một cuộc đối đầu quân sự có thể gây ra hậu quả tàn khốc vượt xa phạm vi Trung Đông.
Một máy bay cất cánh từ tàu sân bay USS Harry S. Truman của Mỹ ở Biển Đỏ. Ảnh: AP.
Các cuộc đàm phán diễn ra sau chiến dịch “gây sức ép tối đa” của Tổng thống Donald Trump về việc tăng cường trừng phạt Iran và tăng cường lực lượng quân sự trong khu vực. Donald Trump cho biết ông thích đàm phán, nhưng sẽ sử dụng vũ lực nếu cần thiết.
Đàm phán trực tiếp hay gián tiếp?
Câu hỏi về việc các cuộc đàm phán sẽ diễn ra trực tiếp hay gián tiếp vẫn còn gây chia rẽ giữa các bên.
Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ sẽ đàm phán trực tiếp và tin rằng Iran sẽ đồng ý.
Tuy nhiên, các quan chức Iran đã từ chối yêu cầu của Mỹ với lý do không tin tưởng vào chính quyền Mỹ do chính sách “gây sức ép tối đa” của nước này.
Bộ trưởng ngoại giao Iran, Abbas Araghchi, cho biết các cuộc đàm phán sẽ được tiến hành gián tiếp và “bất kỳ phương pháp đàm phán nào khác” sẽ không được chấp nhận.
Các vòng đàm phán trước đây đã chứng kiến sự phụ thuộc vào các bên trung gian để giải quyết căng thẳng.
Ai sẽ tham gia?
Theo các báo cáo của Iran, cuộc đàm phán dự kiến diễn ra vào ngày 12/4 sẽ có sự tham gia của Bộ trưởng ngoại giao Araghchi và đặc phái viên của tổng thống Mỹ tại Trung Đông Steve Witkoff, với Oman là bên trung gian.
Đây là sự khác biệt rõ rệt so với Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA) năm 2015 được thiết kế để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Thỏa thuận đó với Iran không chỉ được hoàn thiện bởi Mỹ mà còn bởi Trung Quốc, Nga, Anh, Pháp, Đức và Liên minh châu Âu .
Ông Trump đã rút khỏi JCPOA vào năm 2018 trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình.
Sẵn sàng về mặt quân sự
Mỹ đã tăng cường sự hiện diện quân sự trong khu vực, triển khai máy bay ném bom B-2 và một nhóm tác chiến tàu sân bay do USS Carl Vinson dẫn đầu để tham gia cùng USS Harry S. Truman, vốn hiện đang có mặt ở Biển Đỏ.
Iran cũng đã tăng cường khả năng sẵn sàng phòng thủ, nhiều lần khẳng định lực lượng của nước này đã sẵn sàng cho mọi cuộc tấn công. Tehran cũng giới thiệu hệ thống phòng không và tên lửa tiên tiến của mình, đồng thời tiến hành các cuộc tập trận, cảnh báo có thể theo đuổi vũ khí hạt nhân nếu bị khiêu khích.
Đồng minh của Mỹ
Israel đóng vai trò trung tâm trong chiến lược của Mỹ ở Trung Đông, đặc biệt là trong các nỗ lực an ninh chung chống lại ảnh hưởng của Iran.
Israel đã lên tiếng bày tỏ mối lo ngại ngày càng tăng về tham vọng hạt nhân của Iran, thường thúc đẩy các biện pháp mạnh mẽ để ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. “Chúng tôi thống nhất mục tiêu Iran sẽ không bao giờ có được vũ khí hạt nhân”, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu hôm 7/4 trong một cuộc họp báo với Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Mỹ duy trì mối quan hệ quân sự chặt chẽ với Israel, hỗ trợ các hoạt động của nước này chống lại lực lượng ủy nhiệm của Iran là Hamas ở Gaza và Hezbollah ở Lebanon, đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc phòng và chia sẻ thông tin tình báo.
Bên cạnh Israel, Mỹ đã tăng cường liên minh với các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh, gồm Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Qatar và Bahrain thông qua các quan hệ đối tác chiến lược nhằm cân bằng ảnh hưởng ngày càng tăng của Iran trong khu vực.
Nguy cơ chiến tranh rộng hơn
Khi các lệnh trừng phạt ngày càng thắt chặt và gây tổn hại đến nền kinh tế Iran, nước này ngày càng dựa vào sự hỗ trợ của Nga và Trung Quốc.
Sự liên kết giữa Tehran, Moscow và Bắc Kinh được coi là phản ứng chiến lược trước sức ép do Mỹ dẫn đầu, đảm bảo Iran có những đồng minh có ảnh hưởng.
Nhưng Moscow tuyên bố họ không có nghĩa vụ phải giúp Iran nếu nước này phải đối mặt với một cuộc tấn công của Mỹ, điều này có khả năng làm giảm một số quyền mặc cả của Iran.
Leo thang hạt nhân của Iran
Tehran đã leo thang các hoạt động hạt nhân của mình. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế cảnh báo mức độ làm giàu uranium gần đây của Iran đang gần đạt đến cấp độ vũ khí, cao hơn nhiều so với mức cần thiết cho hầu hết các lò phản ứng phát điện.
Trong khi Iran khẳng định chương trình hạt nhân của nước này là vì mục đích hòa bình, tiềm năng vũ khí hóa vẫn là mối quan ngại lớn đối với phương Tây, thúc đẩy việc nối lại các cuộc đàm phán.
TD
{name} - {time}
-
7 giờ trước
Quân đội Romania mô phỏng chiến tranh đô thị, tăng cường khả năng sẵn sàng chiến đấu
-
7 giờ trước
Vũ khí “vô hình” của Anh lần đầu tiên hạ gục số lượng lớn máy bay không người lái
-
00:00 09/04/2025
Tổng Giám đốc WHO cảnh báo về đại dịch tiếp theo
Xác nhận thời điểm Mỹ áp thuế 104% đối với hàng hóa Trung Quốc
Nga đẩy quân đội Ukraine ra khỏi cứ điểm cuối cùng ở Kursk
Lực lượng viễn chinh đặc biệt châu Âu sẽ được triển khai tại Ukraine
Hàn Quốc: “Ông trùm” phần mềm Ahn Cheol Soo tuyên bố tái tranh cử tổng thống
Hàn Quốc nổ súng cảnh cáo sau khi lính Triều Tiên vượt biên giới
Châu Âu trải qua tháng 3 nóng nhất trong lịch sử
Lũ và lốc xoáy tại Mỹ khiến 23 người tử vong, gây thiệt hại đến 90 tỷ USD
Núi lửa ở Philippines phun trào trở lại, tạo cột khói cao 4.000m
Iran triển khai hệ thống radar tiến tiến trước các cuộc tấn công tiềm tàng từ Mỹ và Israel
Địa phương
Thời tiết
- 23°C - 31°CCó mây, không mưa
- 27°C - 32°CCó mây, không mưa