Chuẩn bị các điều kiện sản xuất vụ xuân

Vụ xuân luôn được xác định là vụ sản xuất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tính “bản lề” trong năm, quyết định trực tiếp đến việc hoàn thành các chỉ tiêu trồng trọt cả năm. Nhận thức rõ điều đó, ngành nông nghiệp và các địa phương trong tỉnh đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, tập trung cao cho công tác chuẩn bị các điều kiện sản xuất, phấn đấu hoàn thành và hoàn thành vượt mức mục tiêu vụ xuân năm 2026 cả về diện tích, năng suất, sản lượng, chất lượng và giá trị.

Người dân xã Thiệu Hóa huy động máy móc cày ải đất chuẩn bị gieo cấy lúa vụ xuân.

Tại xã Thiệu Hóa, phương án sản xuất vụ xuân năm 2026 được địa phương xây dựng sớm, sát thực tế đồng ruộng và bám sát định hướng chung của ngành nông nghiệp. Theo kế hoạch, toàn xã phấn đấu gieo trồng 2.260ha cây trồng các loại, sản lượng lương thực đạt 13.594 tấn. Trong đó, cây lúa tiếp tục giữ vai trò chủ lực với diện tích 1.890ha. Cơ cấu giống được xác định theo hướng tăng tỷ lệ lúa lai năng suất cao lên khoảng 70%, lúa thuần và lúa chất lượng cao chiếm 30%, nhằm vừa bảo đảm sản lượng, vừa nâng cao chất lượng hạt gạo, đáp ứng nhu cầu thị trường. Bên cạnh đó, xã bố trí 70ha ngô, trên 300ha rau màu và các loại cây trồng khác, góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp, nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Một trong những điểm nhấn trong công tác chuẩn bị sản xuất vụ xuân ở Thiệu Hóa là việc duy trì và mở rộng các vùng sản xuất liên kết. Toàn xã phấn đấu duy trì và mở rộng 280ha lúa liên kết bao tiêu sản phẩm, nhằm ổn định đầu ra, nâng cao thu nhập cho nông dân, đồng thời tạo nền tảng để sản xuất nông nghiệp phát triển theo hướng hàng hóa, bền vững. Trên cơ sở bộ giống đã được phê duyệt, UBND xã chỉ đạo các thôn lựa chọn từ 2 - 3 giống chủ lực phù hợp với điều kiện từng vùng sản xuất. Các giống lúa lai năng suất cao, chất lượng khá tiếp tục được ưu tiên, đồng thời mở rộng diện tích các giống lúa thuần, lúa chất lượng cao có thị trường tiêu thụ tốt. Thời vụ được bố trí khoa học, trà xuân chính vụ chiếm khoảng 10% diện tích, trà xuân muộn chiếm tới 90%, nhằm tránh thời tiết rét đậm, rét hại. Cơ cấu các cây trồng khác như ngô, lạc, ớt, rau màu, thời vụ được bố trí linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng chân đất và nhu cầu tiêu thụ của thị trường.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Thiệu Hóa Nguyễn Mạnh Hùng: “Để phương án sản xuất vụ xuân được triển khai hiệu quả, công tác chuẩn bị các điều kiện sản xuất được địa phương xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Ngay từ đầu vụ, phòng chuyên môn của xã đã bám sát cơ sở, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc tiến độ, kịp thời nắm bắt tình hình, tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình sản xuất. Xã khuyến khích các HTX mở rộng dịch vụ mạ khay, cấy máy, từng bước thay thế phương thức canh tác truyền thống. Cùng với đó, việc sử dụng phân bón theo hướng cân đối, hợp lý, tăng cường sử dụng phân hữu cơ, cải tạo độ phì nhiêu của đất, góp phần nâng cao chất lượng nông sản và bảo vệ môi trường sinh thái. Các công trình thủy lợi trên địa bàn xã được kiểm tra, sửa chữa, nạo vét, bảo đảm đủ nước phục vụ làm đất, gieo cấy và chăm sóc cây trồng”.

Hiện công tác chuẩn bị sản xuất vụ xuân năm 2026 đang được các xã, phường trên địa bàn tỉnh triển khai khẩn trương, đồng bộ. Theo kế hoạch, toàn tỉnh gieo trồng 189.000ha cây trồng các loại, phấn đấu đạt sản lượng lương thực 791.450 tấn. Trong đó, diện tích lúa 112.000ha, năng suất bình quân từ 65 tạ/ha trở lên, sản lượng đạt trên 728 nghìn tấn; diện tích ngô 13.500ha, năng suất 47 tạ/ha, sản lượng 63.450 nghìn tấn; lạc 4.700ha, năng suất 22 tạ/ha, sản lượng 10.340 tấn; rau các loại 15.000ha và cây trồng khác 43.800ha.

Theo dự báo, trong vụ xuân năm 2026, tiết “Đại hàn” rơi vào ngày 20/1/2026 là giai đoạn có tần suất rét đậm cao nhất trong năm; tiết “Lập Xuân” vào ngày 4/2/2026. Trước diễn biến thời tiết phức tạp, ngành nông nghiệp khuyến cáo các địa phương tăng diện tích trà xuân muộn, ưu tiên sử dụng các giống lúa ngắn ngày, chất lượng cao; giống dài ngày chỉ bố trí trên những chân đất đặc thù. Đồng thời, khuyến khích mở rộng diện tích lúa nếp và các giống lúa có năng suất cao, chất lượng tốt, gạo ngon, hạt dài, đáp ứng nhu cầu thị trường. Ngành nông nghiệp cũng lưu ý các địa phương cần bố trí gọn từng trà, mỗi cánh đồng chỉ sử dụng từ 1 - 2 loại giống, gieo cấy tập trung trong khoảng 3 - 5 ngày để thuận lợi cho chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và thu hoạch. Ông Trịnh Văn Chất, Trưởng Phòng Trồng trọt, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: “Căn cứ phương án sản xuất vụ xuân của tỉnh, các địa phương cần xây dựng kế hoạch phù hợp với từng xứ đồng, tập trung chỉ đạo quyết liệt các giải pháp nhằm hoàn thành mục tiêu đề ra; đồng thời đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu mùa vụ, cây trồng, giống cây trồng theo hướng hiệu quả, bền vững. Trước thực tế thiếu hụt lao động trong sản xuất nông nghiệp, các địa phương tạo điều kiện thuận lợi để các HTX, tổ hợp tác đầu tư phát triển dịch vụ cơ giới hóa đồng bộ các khâu từ làm đất, gieo cấy đến thu hoạch; gắn cung ứng vật tư đầu vào với liên kết tiêu thụ nông sản cho nông dân”.

Hiện nay, trên khắp các cánh đồng, nông dân đang tập trung lực lượng, máy móc đẩy nhanh tiến độ làm đất, phấn đấu hoàn thành trước Tết Nguyên đán. Cùng với đó là việc vệ sinh đồng ruộng, thau rửa những diện tích nhiễm chua, mặn, phèn, tạo điều kiện tốt nhất cho cây trồng sinh trưởng, phát triển. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, kỳ vọng vụ xuân năm 2026 sẽ giành thắng lợi toàn diện, tạo nền tảng vững chắc cho sản xuất nông nghiệp cả năm.

Bài và ảnh: Lê Hợi