Chủ động phòng, chống đói rét cho đàn vật nuôi, hạn chế thấp nhất thiệt hại trong mùa đông 2026-2027

Trước diễn biến thời tiết chuyển rét từ ngày 9/11, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các xã, phường chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống đói rét cho đàn vật nuôi, hạn chế thấp nhất thiệt hại trong vụ Đông - Xuân 2026-2027.

Người dân xã Tam Chung chuẩn bị thức ăn cho đàn gia súc trong mùa rét. Ảnh: Lê Hòa

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, một bộ phận không khí lạnh mạnh ảnh hưởng đến khu vực tỉnh Thanh Hóa vào đêm 8/11. Từ ngày 9/11, thời tiết chuyển rét. Mặc dù mùa đông năm nay, rét đậm, rét hại ở các tỉnh miền Bắc có khả năng xuất hiện muộn hơn so với quy luật khí hậu, song vẫn có thể xảy ra các đợt rét đậm, rét hại, sương muối, băng giá trong thời gian ngắn.

Để chủ động bảo vệ đàn vật nuôi, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các xã, phường tập trung chỉ đạo, hướng dẫn người chăn nuôi thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống đói rét; tuyệt đối không chủ quan, lơ là, bị động trước những diễn biến bất thường của thời tiết. Đồng thời, thành lập các đoàn kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc công tác phòng, chống đói rét, chú trọng các khu vực vùng cao, xã biên giới và những nơi có nguy cơ vật nuôi bị ảnh hưởng nhiều.

Các địa phương cần thống kê, nắm chắc tổng đàn gia súc, gia cầm và loại hình chăn nuôi; tổ chức tập huấn, phổ biến kiến thức, kinh nghiệm phòng, chống đói rét cho các hộ chăn nuôi. Phân công trách nhiệm cụ thể cho thành viên UBND cấp xã, trưởng thôn, bản phối hợp với các đoàn thể chính trị - xã hội huy động nhân lực tại chỗ, bám sát địa bàn, hướng dẫn đến từng hộ gia đình triển khai các biện pháp bảo vệ đàn vật nuôi.

Cùng với đó, đẩy mạnh trồng cỏ, trồng ngô dày trên diện tích đất không sử dụng trồng cây vụ đông, đất hoang; tận dụng phụ phẩm cây công nghiệp chế biến dưới các hình thức để dự trữ thức ăn cho trâu, bò, phục vụ những đợt rét đậm, rét hại kéo dài.

Tăng cường thông tin, tuyên truyền, phổ biến các biện pháp kỹ thuật, kinh nghiệm phòng, chống đói rét đến người chăn nuôi. Khi nhiệt độ môi trường xuống dưới 12 độ C hoặc xuất hiện sương muối, băng giá, các địa phương phải thông báo, đôn đốc người dân di chuyển, lùa 100% trâu, bò đang chăn thả tự do trong rừng, trên núi, ven sông, suối về chuồng nuôi nhốt hoặc khu quản lý tập trung trước khi không khí lạnh mạnh tràn về.

Đối với chuồng trại, cần củng cố, che chắn kín gió, giữ ấm, giữ khô nền chuồng và bảo đảm vệ sinh. Người chăn nuôi chủ động dự trữ thức ăn tinh, thức ăn khô như rơm, rạ, cỏ khô, thức ăn ủ chua; bảo quản phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn cho gia súc ăn cỏ. Đối với gia cầm, cần chuẩn bị đèn sưởi, bảo đảm chuồng nuôi kín, ấm và khô ráo.

Trong những ngày giá rét, đối với trâu, bò, cần tăng cường chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng phù hợp, nhất là với gia súc già, yếu và gia súc non. Bảo đảm khẩu phần thức ăn thô xanh tối thiểu 15-20 kg/con/ngày đối với trâu, bò trưởng thành; bổ sung 1-2 kg thức ăn tinh/con/ngày, muối ăn từ 10-15 g/con/ngày và nước uống ấm để tăng sức đề kháng. Có thể bổ sung nước ấm hòa muối với lượng khoảng 5 g/100 kg khối lượng cơ thể.

Đối với đàn lợn, khẩu phần ăn phải bảo đảm đầy đủ chất dinh dưỡng; thường xuyên bổ sung vitamin, men tiêu hóa. Sử dụng bóng úm, chuồng úm cho lợn con theo mẹ và cho lợn con tập ăn sớm để tăng khả năng tiêu hóa.

Đối với gia cầm, trong những ngày rét đậm, rét hại cần chủ động tăng lượng thức ăn, cho uống nước ấm, bổ sung vitamin, men tiêu hóa và chất điện giải nhằm nâng cao sức đề kháng. Duy trì mật độ nuôi hợp lý đối với gà đẻ từ 6-8 con/m2, gà thịt từ 8-10 con/m2; thực hiện tốt quy trình úm gà con, không thả gia cầm ra vườn, đồi trong những ngày giá rét và che chắn chuồng nuôi, tránh gió lùa.

Bên cạnh các biện pháp chăm sóc, nuôi dưỡng, các địa phương và hộ chăn nuôi cần tăng cường phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi; thực hiện tiêm phòng đầy đủ cho gia súc, gia cầm, tẩy giun sán cho trâu, bò. Chủ động phòng các bệnh thường gặp trong mùa rét như cước chân, xù lông do gió lùa; thường xuyên theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi, kịp thời phát hiện con ốm để cách ly, xử lý và thống kê số lượng gia súc, gia cầm bị thiệt hại trên địa bàn.

Để bảo đảm các biện pháp được triển khai hiệu quả, Sở Nông nghiệp và Môi trường giao Chi cục Chăn nuôi và Thú y chủ động thành lập các đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn các địa phương thực hiện phòng, chống đói rét cho vật nuôi; thường xuyên theo dõi, giám sát tình hình chăn nuôi, dịch bệnh và kịp thời báo cáo, đề xuất giải quyết những vấn đề phát sinh, vượt thẩm quyền.

Trung tâm Khuyến nông tỉnh phối hợp với các đơn vị, UBND các xã, phường đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn triển khai các mô hình khuyến nông có lồng ghép giải pháp phòng, chống đói rét và dịch bệnh cho đàn vật nuôi.

Cơ quan thông tin đại chúng trên địa bàn tăng cường thời lượng tuyên truyền, vận động người dân nâng cao nhận thức, trách nhiệm, chủ động và tự giác thực hiện các biện pháp phòng, chống đói rét cho đàn vật nuôi.

LP