“Cầu nối” trong sản xuất nông sản an toàn

Trong quá trình chuyển từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang sản xuất hàng hóa, an toàn và bền vững, HTX ngày càng khẳng định vai trò là cầu nối giữa nông dân, doanh nghiệp và thị trường. Nhiều HTX trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã chủ động tổ chức lại sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu, kiểm soát quy trình từ đồng ruộng đến tiêu thụ, góp phần nâng cao chất lượng và giá trị nông sản.

Thành viên HTX nông nghiệp Định Thành, xã Định Hòa chăm sóc cây dưa vàng.

Nắm bắt nhu cầu thị trường đối với các sản phẩm rau, củ, quả an toàn, HTX nông nghiệp Định Thành, xã Định Hòa đã tổ chức cho thành viên tham quan, học tập các mô hình sản xuất hiệu quả, đồng thời tranh thủ nguồn lực hỗ trợ để phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Từ đó, một số hộ mạnh dạn đầu tư nhà màng, nhà lưới trồng dưa.

Hiện HTX có 6.000m2 nhà màng, chủ yếu sản xuất dưa vàng, với sản lượng khoảng 170 tấn/năm. Sản phẩm dưa được công nhận OCOP năm 2025 và ký kết với doanh nghiệp bao tiêu ngay tại ruộng. Giá bán dao động từ 25.000 - 40.000 đồng/kg tùy thời điểm. Với 1.000m2 trồng dưa, mỗi hộ có thể đạt lợi nhuận hàng trăm triệu đồng/năm.

Ông Phạm Văn Võ, Giám đốc HTX nông nghiệp Định Thành, chia sẻ: “Ngoài diện tích trồng dưa ứng dụng công nghệ cao, HTX sẽ mở rộng thêm các cây rau màu và sản xuất theo hướng hữu cơ, đưa sản phẩm lên sàn giao dịch điện tử nhằm mở rộng thị trường, nâng cao giá trị thu nhập trên một đơn vị diện tích”.

Không chỉ với rau, củ, quả, vai trò của HTX trong sản xuất lúa gạo cũng ngày càng rõ nét. Trước đây, quy mô sản xuất của nhiều hộ còn manh mún, nhỏ lẻ, việc áp dụng quy trình an toàn chưa đồng đều, đầu ra phụ thuộc nhiều vào thương lái. Thông qua HTX, các hộ có đầu mối liên kết, diện tích canh tác được tổ chức thành vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn, thống nhất quy trình kỹ thuật, sử dụng vật tư theo hướng an toàn. Tư duy sản xuất của người nông dân cũng từng bước thay đổi từ sản xuất thuần túy sang nông nghiệp hàng hóa. Từ khâu làm đất, gieo cấy, chăm sóc đến thu hoạch, HTX tổ chức các dịch vụ đồng bộ, đưa cơ giới hóa vào sản xuất, hướng dẫn nông dân áp dụng quy trình canh tác tiết kiệm vật tư, giảm chi phí, nâng cao chất lượng hạt gạo. Thông qua liên kết với doanh nghiệp, nhiều HTX đã chuyển từ sản xuất lúa theo số lượng sang chú trọng chất lượng và thị trường.

Tại xã Trường Văn, trung bình mỗi vụ, HTX dịch vụ nông nghiệp Trường Sơn liên kết với 2 - 3 doanh nghiệp sản xuất lúa theo chuỗi giá trị. Tổng diện tích liên kết khoảng 200ha, sản lượng hơn 1.200 tấn lúa. Để đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp, HTX phối hợp tổ chức tập huấn, chuyển giao kiến thức về chăm sóc, bón phân, phòng trừ sâu bệnh và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cho các hộ tham gia. Theo ông Nguyễn Trọng Thành, Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Trường Sơn: “Việc thống nhất quy trình sản xuất giúp HTX kiểm soát tốt hơn chất lượng nông sản, đáp ứng yêu cầu để doanh nghiệp thu mua, chế biến và xây dựng thương hiệu gạo”.

Hiện Thanh Hóa có trên 1.370 HTX, trong đó hơn 850 HTX nông nghiệp. Mỗi năm, khoảng 80.000ha cây trồng được liên kết sản xuất. Nhiều HTX đầu tư nhà màng, nhà lưới, ứng dụng quy trình tiên tiến, tạo ra sản phẩm nông sản an toàn, sản phẩm OCOP. Trong 692 sản phẩm OCOP của tỉnh, khu vực HTX chiếm trên 30%.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu, các HTX đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hơn. Theo định hướng đến năm 2030, Thanh Hóa phấn đấu có khoảng 1.500 HTX và 6 liên hiệp HTX; khoảng 30% HTX ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, tiêu thụ nông sản và 85% HTX nông nghiệp tham gia liên kết với doanh nghiệp.

Để đạt mục tiêu này, Liên minh HTX tỉnh tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường hỗ trợ HTX về đào tạo nhân lực, chuyển đổi số, tiếp cận vốn, khoa học - công nghệ, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu và phát triển chuỗi giá trị. Phát huy vai trò tổ chức sản xuất và kết nối thị trường, các HTX sẽ tiếp tục là một trong những lực lượng quan trọng xây dựng nền nông nghiệp Thanh Hóa theo hướng an toàn, hiện đại, nâng cao giá trị nông sản và thu nhập bền vững cho nông dân.

Bài và ảnh: Thanh Tâm