11 nước châu Á - Thái Bình Dương họp bàn về an ninh năng lượng

Bộ trưởng năng lượng 11 quốc gia châu Á – Thái Bình Dương, gồm Australia, Brunei, Campuchia, Indonesia, Nhật Bản, Lào, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam đã nhất trí tăng cường dự trữ dầu mỏ quốc gia và nghiên cứu cơ chế dự trữ dầu khu vực trên cơ sở tự nguyện, nhằm bảo đảm nguồn cung trước nguy cơ gián đoạn thị trường toàn cầu và những rủi ro trên các tuyến hàng hải chiến lược.

Thỏa thuận được công bố sau Hội nghị Bộ trưởng lần thứ tư của Cộng đồng châu Á không phát thải (AZEC), tổ chức tại Manila (Philippines), ngày 8/10. Hội nghị do Bộ Năng lượng Philippines và Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản đồng chủ trì, thông qua Chương trình công tác cấp bộ trưởng về tăng cường dự trữ dầu mỏ. Các nước tham dự cũng trao đổi với Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) về duy trì ổn định thị trường năng lượng.

Bộ trưởng Năng lượng Philippines Sharon Garin nhấn mạnh sáng kiến có ý nghĩa đặc biệt đối với nước này do phụ thuộc nhiều vào dầu mỏ nhập khẩu. Bà cho rằng việc tăng cường năng lực dự trữ sẽ giúp Philippines chủ động ứng phó với tình huống khẩn cấp về nguồn cung, giảm tác động từ những biến động của thị trường toàn cầu và bảo đảm nhiên liệu phục vụ giao thông, thương mại cũng như nhu cầu sinh hoạt hằng ngày của người dân.

Theo tuyên bố chung, châu Á vẫn dễ bị tổn thương trước những gián đoạn trên các tuyến cung ứng năng lượng, có thể ảnh hưởng đến mạng lưới cung ứng trong khu vực và toàn cầu. Các nước sẽ nghiên cứu những biện pháp tăng cường khả năng chống chịu, trong đó có cơ chế dự trữ trên cơ sở tự nguyện, phù hợp với nguyên tắc thương mại, đồng thời thúc đẩy phối hợp giữa các nước sản xuất và tiêu thụ năng lượng. Các sáng kiến này sẽ được triển khai phù hợp với Hiệp định khung ASEAN về an ninh dầu mỏ khi áp dụng, có tính đến điều kiện riêng của từng quốc gia. Chương trình công tác được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu của Viện Nghiên cứu kinh tế ASEAN và Đông Á.

Bên cạnh an ninh dầu mỏ, các bộ trưởng tái khẳng định cam kết bảo đảm an ninh năng lượng song song với mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào giữa thế kỷ và khử carbon. Các ưu tiên gồm mở rộng nguồn năng lượng trong nước như điện Mặt Trời, thủy điện, địa nhiệt và nhiên liệu sinh học bền vững; củng cố chuỗi cung ứng khí đốt và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG); đồng thời nghiên cứu kết nối điện xuyên biên giới thông qua Lưới điện ASEAN.

Về điện hạt nhân, các nước nhấn mạnh mọi quyết định phát triển phải phù hợp với điều kiện quốc gia, nghĩa vụ bảo đảm an toàn quốc tế và các cam kết không phổ biến vũ khí hạt nhân, đồng thời thừa nhận một số nước có thể không lựa chọn nguồn điện này.

Hội nghị cũng ghi nhận tiến triển trong các sáng kiến tài chính và đầu tư nhằm phát triển hạ tầng năng lượng có khả năng chống chịu, hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng tại châu Á. Singapore sẽ đăng cai hội nghị bộ trưởng AZEC tiếp theo.

Ngọc Liên