Xuân Lập bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống

Xuân Lập được biết đến là vùng đất “địa linh nhân kiệt", là quê hương - nơi còn lưu nhiều dấu tích về Anh hùng dân tộc Lê Hoàn. Không những vậy, mảnh đất này còn gắn liền với thân thế, sự nghiệp của nhiều bậc hiền tài; là cái nôi cách mạng với những trang sử hào hùng và tinh thần anh dũng bất khuất của quân và dân trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.

Đền thờ Lê Hoàn.

Những giá trị văn hóa, lịch sử, cách mạng vô giá ấy được người dân gìn giữ qua bao thế hệ và trở thành nhân chứng sinh động, nguồn lực cho sự phát triển của địa phương. Đến nay, xã có 12 di tích, trong đó có 1 Di tích quốc gia đặc biệt là đền thờ Lê Hoàn; 2 di tích quốc gia là cụm di tích cách mạng Xuân Minh và nền Sinh Thánh; 8 di tích cấp tỉnh như cụm di tích cách mạng Long Linh Ngoại; lăng mộ Lê Đột; đền thờ Hoàng Văn Luyện; đền thờ Tống Văn Mẫn... Xã cũng có 1 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là Lễ hội Đền thờ Lê Hoàn.

Bên cạnh đó, người dân địa phương còn duy trì các lễ hội, nghi lễ, gắn với các di tích, tạo nên đời sống văn hóa tín ngưỡng phong phú trong cộng đồng dân cư. Nổi bật là Lễ hội Đền thờ Lê Hoàn được tổ chức từ 6/3 đến 9/3 âm lịch hàng năm nhằm tỏ lòng ngưỡng mộ, tưởng nhớ công đức của Lê Đại Hành Hoàng đế và các tướng lĩnh. Lễ hội được tổ chức với nhiều nghi lễ, lễ tục tái hiện đời sống văn hóa của quân và dân dưới thời tiền Lê. Các lễ vật và nghi lễ được người dân chuẩn bị kỹ lưỡng, thành tâm thực hiện. Cùng với các nghi lễ truyền thống, lễ hội còn diễn ra các hoạt động như cắm trại binh - mô phỏng theo trại đóng quân thời tiền Lê; nấu bánh chưng nung - sản vật tiến vua, gói bánh răng bừa. Ngoài lễ hội, vào ngày rằm, mùng một hằng tháng người dân địa phương thường đến thắp hương, chiêm bái tại đền thờ Lê Hoàn và các điểm di tích liên quan đến Lê Hoàn như lăng Quốc mẫu, lăng Hoàng khảo, nền Sinh Thánh.

Xác định văn hóa là nền tảng tinh thần, là động lực thúc đẩy phát triển toàn diện, xã Xuân Lập đã chú trọng bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch và xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh. Xã đã vận động các hộ dân giữ nghề truyền thống vừa là giữ được hoạt động độc đáo trong lễ hội vừa gìn giữ đặc trưng văn hóa của quê hương. Từ việc nhiều hộ dân giữ nghề và làm nghề, xã đã xây dựng làng nghề truyền thống bánh lá răng bừa và bánh lá răng bừa đã được công nhận là sản phẩm OCOP.

Những giá trị văn hóa quý báu ấy đã tạo nền tảng để Xuân Lập bảo tồn văn hóa truyền thống, phát triển làng nghề gắn với phát triển du lịch. Những năm gần đây, khi đến với Lễ hội Đền thờ Lê Hoàn dâng hương tưởng nhớ công đức của Lê Đại Hành Hoàng đế người dân và du khách đã tham gia “Tuần lễ Văn hóa - Ẩm thực và Du lịch” tại Xuân Lập. Qua đó, những giá trị văn hóa, ẩm thực, nghề truyền thống của vùng đất “địa linh nhân kiệt” đã và đang được quảng bá, giới thiệu rộng rãi.

Song song với đó, xã Xuân Lập còn chú trọng phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với việc nâng cao chất lượng các hoạt động văn hóa, xây dựng môi trường văn hóa hiện đại, tiên tiến, đậm đà bản sắc. Trước và sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, các phong trào xây dựng đời sống văn hóa được triển khai sôi nổi. 100% thôn duy trì các hoạt động văn hóa - thể thao. Phong trào xây dựng làng văn hóa, gia đình văn hóa được đẩy mạnh, nhiều hương ước, quy ước mới được xây dựng trên cơ sở kế thừa truyền thống tốt đẹp, phù hợp với nếp sống mới, tạo sự đồng thuận cao trong Nhân dân. Hệ thống thiết chế văn hóa - thể thao trên địa bàn được đầu tư đồng bộ, trở thành trung tâm sinh hoạt chính trị, văn hóa của Nhân dân, khẳng định vai trò văn hóa là nền tảng tinh thần vững chắc cho phát triển.

Phó trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Xuân Lập Đỗ Thị Hương cho biết: "Xã sẽ tiếp tục quan tâm đến công tác bảo tồn, tôn tạo các di tích trọng điểm; huy động các nguồn lực để tu bổ, tôn tạo di tích, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân trong việc gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa và xây dựng địa phương văn minh, hiện đại, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để hướng đến bảo tồn bền vững và quảng bá các giá trị văn hóa, sản phẩm du lịch, hình ảnh con người, vùng đất Xuân Lập đến với người dân và du khách”.

Bài và ảnh: Thùy Linh