Xây dựng Trạm bơm Hoằng Khánh để chủ động cấp nước sản xuất và dân sinh

Chúng tôi đến thăm Trạm bơm Hoằng Khánh đứng chân tại xã Hoằng Giang khi cán bộ, công nhân Chi nhánh Thủy lợi đầu mối Hoằng Khánh (Công ty TNHH MTV Thủy lợi Bắc sông Mã) đang khắc phục khó khăn, sửa chữa hư hỏng nhỏ, bảo đảm trước mắt vận hành trạm bơm cấp nước tưới cho 11.000ha cây trồng vụ chiêm xuân của các xã trên địa bàn huyện Hoằng Hóa cũ và một số xã thuộc huyện Hậu Lộc cũ; cấp nước thô phục vụ các nhà máy sản xuất nước sạch sinh hoạt.

Các đơn vị khẩn trương hoàn thành thi công Trạm bơm Hoằng Khánh.

Theo Giám đốc Chi nhánh Thủy lợi đầu mối Hoằng Khánh Lê Văn Dũng, trạm bơm đầu mối Hoằng Khánh sau 55 năm đưa vào sử dụng, dù đã được sửa chữa, song vì nguồn kinh phí khó khăn nên việc sửa chữa mang tính chất chắp vá, không đồng bộ, công trình đã xuống cấp nghiêm trọng. Các tổ máy bơm hoạt động không đủ công suất, đặc biệt là các thiết bị cơ khí xuống cấp hư hỏng nặng, tầng bơm bị thấm nước vào nhiều. Các năm gần đây, mực nước trên sông Mã ngày càng hạ thấp nên ảnh hưởng đến việc cung cấp nước tưới và sinh hoạt vùng hưởng lợi.

Cụ thể, tại Trạm bơm Hoằng Khánh (trước cống qua đê) vào các tháng mùa kiệt có lúc mực nước xuống còn -1,15m. So với cao độ đáy cống là -1,32m, thì lưu lượng lấy vào cống không đủ so với thiết kế, dẫn đến thời gian chạy máy giảm. Vào mùa kiệt, thời gian chạy đủ 7 máy chỉ đạt 10 - 12 giờ, còn lại chỉ chạy từ 1 đến 6 máy giảm dần theo mực nước xuống, lượng nước bơm chỉ đạt 50 - 60%. Các máy hoạt động không liên tục dẫn đến mực nước trên kênh thấp, thời gian vừa qua và hiện tại không cấp nước tưới được cho cánh đồng vùng cao, vùng xa.

Hơn nữa, theo quy hoạch xây dựng vùng huyện Hoằng Hóa (cũ) đến năm 2040 nhu cầu sử dụng nước cho nông nghiệp, sinh hoạt và công nghiệp, dịch vụ khác sẽ tăng cao hơn hiện tại, Trạm bơm Hoằng Khánh hiện tại sẽ không đáp ứng được các nhu cầu cấp nước. Vì vậy, mong muốn các đơn vị liên quan khắc phục khó khăn, triển khai các giải pháp phù hợp, hiệu quả gấp rút hoàn thành xây dựng Trạm bơm Hoằng Khánh mới, sớm đưa dự án vào sử dụng cấp nước phát triển sản xuất nông nghiệp và dân sinh...

Trạm bơm Hoằng Khánh được lắp đặt 7 máy bơm CsV 1000 của Hungari, có nhiệm vụ ban đầu là lấy nước từ sông Mã tưới cho 18.490ha canh tác của 2 huyện Hoằng Hóa, Hậu Lộc trước đây. Trong quá trình vận hành, khai thác công trình đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trước đây đầu tư nâng cấp năm 2001 và năm 2010. Tuy nhiên, các năm gần đây trạm bơm đã xuống cấp nghiêm trọng.

Để công trình đảm bảo cấp đủ nước cho các nhu cầu phát triển nông nghiệp, sinh hoạt và công nghiệp, dịch vụ, bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý, Trạm bơm Hoằng Khánh mới được triển khai thi công xây dựng từ ngày 15/12/2024, gồm 6 tổ máy bơm chìm, trục đứng, tổng công suất bơm Q=21 m3/giây. Trong đó, các hạng mục chính được đầu tư bao gồm: nhà trạm bơm, cống qua đê, kênh và công trình trên kênh, nhà quản lý và khuôn viên.

Cống qua đê (Trạm bơm Hoằng Khánh) đã cơ bản hoàn thành.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của UBND tỉnh và các ngành chức năng, trạm bơm vừa thi công vừa phục vụ sản xuất và dân sinh. Trong quá trình thi công phải giữ lại cống qua đê và trạm bơm cũ để tưới cho cây trồng cấp nước nước sinh hoạt của người dân. Đơn vị thi công chỉ được phá dỡ, hoành triệt và triển khai khu quản lý khi trạm bơm mới đi vào hoạt động.

Khảo sát tại hiện trường thi công, chủ đầu tư đã bố trí cán bộ, kỹ sư giám sát chất lượng thi công, phối hợp với liên danh nhà thầu giải quyết các khó khăn, vướng mắc phát sinh; triển khai các giải pháp cụ thể gấp rút thi công bảo đảm tiến độ, chất lượng công trình.

Những ngày chuẩn bị đón Xuân Bính Ngọ 2026, sức nóng ở công trường càng được tăng thêm. Các đơn vị tổ chức làm việc “3 ca, 4 kíp”. Ông Trịnh Như Chung (Tổng Công ty Xây dựng nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thanh Hóa - CTCP), phụ trách kỹ thuật thi công Trạm bơm Hoằng Khánh, cho biết: "Quá trình thi công, đơn vị chủ động khắc phục khó khăn như một số vật liệu xây dựng, khan hiếm, giá tăng cao... Chủ đầu tư và xã Hoằng Giang đồng hành tháo gỡ khó khăn và tạo điều kiện thuận lợi cho đơn vị làm nhiệm vụ. Đến hết tháng 1/2026 đã thi công cơ bản xong hạng mục cống qua đê, hệ thống kênh chính trạm bơm, khu nhà quản lý".

Đến đầu tháng 2/2026, các nhà thầu cơ bản hoàn thành cống qua đê; chế tạo và lắp đặt máy bơm, thiết bị và hệ thống điện; hệ thống kênh và công trình trên kênh; nhà quản lý và khuôn viên... Khối lượng đã thi công đạt gần 90% so với tổng khối lượng phải làm. Nhìn chung, chất lượng thi công các hạng mục bảo đảm theo thiết kế.

Trưởng phòng điều hành dự án I (Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thanh Hóa) Đỗ Kim Xuân, cho biết: "Theo kế hoạch, tháng 10/2026 sẽ hoàn thành xây dựng Trạm bơm Hoằng Khánh. Do Trạm bơm Hoằng Khánh cũ xuống cấp, hư hỏng đã và đang ảnh hưởng đến sản xuất trong vùng, vì vậy mục tiêu thi đua của các đơn vị là tập trung mọi nguồn lực, khắc phục khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thi công các hạng mục. Sau khi hoàn thành xây dựng, Trạm bơm Hoằng Khánh mới chủ động cấp nước tưới và tạo nguồn cho 11.572ha đất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản cho các xã thuộc huyện Hoằng Hóa và huyện Hậu Lộc cũ; kết hợp tạo nguồn cấp nước sinh hoạt, công nghiệp với công suất 51.136m3/ngày đêm.

Bài và ảnh: Thùy Dương