Doanh nghiệp Thanh Hóa vững bước trước vận hội mới (Bài 1):

Vượt thách thức, vững nhịp phát triển

Cộng đồng doanh nghiệp Thanh Hóa đang nỗ lực thích ứng, đổi mới để vượt qua thách thức, duy trì sản xuất, kinh doanh và đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội. Không chỉ đứng vững mà còn lớn mạnh, bứt phá trên thương trường, bên cạnh khát vọng và nội lực, rất cần một môi trường kinh doanh được kiến tạo bằng những cải cách thực chất và đồng hành hiệu quả hơn nữa.

Vận hành sản xuất thép tại Công ty CP Tập đoàn VAS Nghi Sơn. Ảnh: Minh Hằng

Biến động thị trường, chi phí sản xuất gia tăng, cạnh tranh ngày càng gay gắt đang đặt cộng đồng doanh nghiệp trước nhiều sức ép. Không thụ động chờ khó khăn qua đi, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị, linh hoạt tổ chức sản xuất và tìm kiếm cơ hội phát triển. Cùng với duy trì hoạt động, giữ việc làm cho người lao động, những nỗ lực ấy đang tiếp tục đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, ngân sách và an sinh xã hội của tỉnh.

Biến sức ép thành động lực đổi mới

Kinh nghiệm hơn 40 năm trên thị trường khai thác, chế biến và xuất khẩu vật liệu xây dựng, biến động thị trường từ đầu năm đến nay đã khiến sản lượng xuất khẩu của Công ty CP Phú Thắng giảm tới khoảng 40% so với cùng kỳ. Theo ông Nguyễn Chí Nam, tổng giám đốc công ty, cước vận tải biển đi Châu Âu tăng vọt do các tuyến hàng hải bị ảnh hưởng. Cùng với đó là sự cạnh tranh về thị trường, nguồn lao động trong nước khiến doanh nghiệp đứng trước thách thức “kép”.

Khó khăn không đồng nghĩa chấp nhận thu hẹp hoạt động, với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực khai thác, chế biến khoáng sản, doanh nghiệp xác định đổi mới là yêu cầu thường xuyên để thích ứng với thị trường. “Linh hoạt, sáng tạo không chỉ nằm ở việc ứng dụng công nghệ trong khai thác, chế biến, mà còn phải được thực hiện trong quản trị, tổ chức sản xuất và tối ưu hóa quy trình. Vì vậy, cùng với tiếp tục chú trọng đầu tư dây chuyền sản xuất tiên tiến, đào tạo nhân lực, chúng tôi tiếp tục cải tiến phương thức quản lý để nâng cao năng suất, kiểm soát chi phí và chất lượng sản phẩm, từ đó chủ động điều chỉnh chiến lược để duy trì sức cạnh tranh”, ông Nam chia sẻ.

Công ty CP Phú Thắng ứng dụng công nghệ cao trong khai thác đá.

Khác với những ngành có sản phẩm tương đối ổn định, thị trường nội thất liên tục thay đổi về mẫu mã, vật liệu, công nghệ và thị hiếu tiêu dùng. Cùng với đó là sức ép cạnh tranh về giá từ những cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, có chi phí vận hành thấp hơn. Công ty CP Thiết bị giáo dục Hồng Đức lựa chọn hướng đi chú trọng vào chất lượng và giá trị sản phẩm. Theo bà Vũ Thị Ngọc Anh, giám đốc công ty: "Thay vì chạy theo cạnh tranh bằng giá thấp, Hồng Đức tiếp tục theo đuổi chiến lược đầu tư vào công nghệ và hoàn thiện quy trình sản xuất. Khi người tiêu dùng ngày càng có nhiều thông tin và yêu cầu cao hơn, chất lượng sẽ là yếu tố quyết định khả năng giữ khách hàng và phát triển thị trường lâu dài. Đây cũng là hướng đi để doanh nghiệp tạo dựng lợi thế cạnh tranh từ năng lực thực chất, thay vì phụ thuộc vào việc cắt giảm chi phí trước mắt”.

Những nỗ lực thích ứng, đổi mới của các doanh nghiệp đang góp phần duy trì nhịp sản xuất, kinh doanh và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Theo Sở Tài chính, trong bối cảnh thiếu đơn hàng, sức mua suy giảm, chi phí logistics gia tăng và áp lực vốn, nhiều doanh nghiệp đã chủ động cơ cấu lại hoạt động, nâng cao hiệu quả quản trị, đầu tư công nghệ, tìm kiếm thị trường để duy trì năng lực cạnh tranh. Những con số được minh chứng như: chỉ số sản xuất công nghiệp của 9 tháng năm nay tăng trưởng 11,1% so với cùng kỳ; 18/19 sản phẩm công nghiệp chủ yếu có sản lượng tăng trưởng cao; giá trị xuất khẩu toàn tỉnh đạt gần 5,88 tỷ USD, tăng 11,4% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, 38 nhà máy, cơ sở sản xuất hoàn thành, đi vào hoạt động với tổng vốn đầu tư 33.660 tỷ đồng, bổ sung năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế tỉnh.

Sức sống của cộng đồng doanh nghiệp còn thể hiện qua sự gia tăng các chủ thể kinh doanh. Trong 9 tháng, toàn tỉnh có 3.052 doanh nghiệp thành lập mới, vượt kế hoạch năm và đứng đầu khu vực Bắc Trung bộ và xếp thứ 12/34 tỉnh, thành phố cả nước. Cùng với đó, 705 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, đưa tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường lên 3.757. Đáng chú ý, số doanh nghiệp thành lập mới trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 17,22%, lĩnh vực xây dựng tăng 29,65%. Dù áp lực cạnh tranh và sàng lọc thị trường vẫn hiện hữu, những kết quả này cho thấy tinh thần chủ động, nỗ lực duy trì hoạt động và tìm kiếm cơ hội phát triển của cộng đồng doanh nghiệp Thanh Hóa.

Vững sản xuất, trọn trách nhiệm

Không chỉ nỗ lực duy trì sản xuất, kinh doanh, cộng đồng doanh nghiệp Thanh Hóa còn khẳng định sự gắn bó với mảnh đất đứng chân bằng những đóng góp thiết thực cho người lao động và xã hội. Từ đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ đến bảo vệ môi trường, chăm lo đời sống cộng đồng, nhiều doanh nghiệp đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, hài hòa giữa lợi ích kinh doanh và trách nhiệm xã hội.

Lĩnh vực y tế đòi hỏi nguồn vốn lớn, thời gian thu hồi vốn dài, Tổng Công ty CP Hợp Lực vẫn kiên trì phát triển các kỹ thuật chuyên sâu, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh. Cuối năm 2025, đơn vị đầu tư hệ thống siêu âm trong lòng mạch kết hợp quang phổ cận hồng ngoại NIRS-IVUS, hỗ trợ chẩn đoán và can thiệp các bệnh lý mạch vành phức tạp. Tháng 1/2026, Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực đã thực hiện thành công một ca can thiệp mạch vành phức tạp với sự hỗ trợ của hệ thống này.

Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực đưa hệ thống siêu âm trong lòng mạch kết hợp quang phổ cận hồng ngoại NIRS-IVUS, hỗ trợ chẩn đoán và can thiệp các bệnh lý mạch vành phức tạp.

Theo bà Nguyễn Bảo Uyên, Phó Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty CP Hợp Lực, đầu tư trong lĩnh vực y tế có những đặc thù riêng, không thể chỉ tính toán hiệu quả trước mắt. “Nếu chỉ tính toán lợi nhuận và thời gian thu hồi vốn trước mắt, doanh nghiệp sẽ khó đưa ra những quyết định đầu tư lớn, dài hạn. Vì vậy, Hợp Lực xác định phải đặt lợi ích con người lên trước, không chỉ đối với người bệnh mà còn tạo điều kiện để đội ngũ y, bác sĩ có những công cụ tốt nhất nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn”.

Tinh thần trách nhiệm ấy còn được thể hiện qua những hoạt động hướng về cộng đồng, bảo vệ môi trường, an sinh xã hội được nhiều doanh nghiệp duy trì thường xuyên. Điển hình như Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn đã dành khoảng 10,7 tỷ đồng cho các chương trình xã hội, cộng đồng trong năm nay. Công ty CP Cơ khí Xây dựng Thương mại Đại Dũng với trách nhiệm xã hội được gửi gắm qua hành trình đồng hành cùng 440 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn cho đến khi đủ 18 tuổi... Hơn 23.000 doanh nghiệp đang hoạt động, hiện tạo việc làm cho hơn 492.000 lao động.

9 tháng năm nay, số thu ngân sách từ khu vực doanh nghiệp đạt khoảng 37.452 tỷ đồng, chiếm 78,4% tổng thu toàn tỉnh. Riêng nguồn thu nội địa từ khu vực doanh nghiệp đạt hơn 12.370 tỷ đồng, chiếm 42,2% tổng thu nội địa, bằng 101,8% dự toán giao. Những kết quả này cho thấy, ngay trong điều kiện sản xuất, kinh doanh còn nhiều sức ép, cộng đồng doanh nghiệp vẫn đang góp phần quan trọng tạo nguồn lực cho đầu tư phát triển và thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội của tỉnh.

Dẫu vậy, phía sau những đóng góp tích cực, hành trình phát triển doanh nghiệp vẫn đối diện không ít thách thức. Quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế khiến nhiều doanh nghiệp khó tích lũy để đầu tư công nghệ, nâng cấp quản trị, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị. Bởi vậy, để cộng đồng doanh nghiệp không chỉ gia tăng về số lượng mà còn phát triển vững vàng về chất lượng, nỗ lực tự thân là cần thiết nhưng chưa đủ. Điều doanh nghiệp cần hơn lúc này là một môi trường kinh doanh thực sự thuận lợi, nơi những rào cản được tháo gỡ kịp thời, nguồn lực được khơi thông và các cơ hội phát triển được mở rộng!.

Minh Hằng

(Còn nữa)